Vicdan, öğrenilen bir şey midir yoksa doğuştan mı gelir?

Kediden doğan fare tutarmış. Vicdan, bence aileden öğrenilir. İnsandaki en temel kavramlardan biridir; aile sana ne aşılıyorsa, karakterin de ona göre şekillenir.

Vicdanı şöyle tanımlayabilirim: O, insanın kendi içindeki en dürüst aynadır. Herkesin sizi alkışladığı bir anda bile, eğer yanlış bir şey yaptıysanız o aynadaki aksiniz size kaşlarını çatıyorsa, işte o vicdandır. Yasaların ulaşamadığı, ışıkların yanmadığı o tenha odada, insanın kendisiyle baş başa kaldığında duyduğu o 'huzursuz fısıltı'dır. Nasıl vicdanlı olunur derseniz: İnsan, başkasının yarasını kendi teninde hissetmeye başladığında vicdan sahibi olur. Bilgi bizi zeki yapar, ama sadece acı paylaşımı bizi vicdanlı kılar. Vicdan, bir bilgi değil, bir uyanış halidir. Sonradan öğrenilen şey ahlak kurallarıdır; ancak o kuralları bir yük olarak değil de bir yaşam biçimi olarak sahiplenmek, doğuştan gelen o merhamet çekirdeğini sulamakla mümkündür.

Kısacası; vicdan doğuştan gelen bir pusuladır, ama o pusulayı okumayı bize hayat öğretir.. 🤷🏻‍♀️