İnsan; doğduğu aileyi, kültürü, zekâsını ve inanç koşullarını seçmezken seçmediği bir inanç için nasıl sonsuzca ödüllendirilebilir?

Din değiştirmek mümkün olabilir, ama insan hangi dine yakın bulacağını, hangi bilgilere ulaşacağını, neyin mantıklı geleceğini ve hangi korkularla büyüyeceğini kendi seçmez. Dinin değişebilmesi, zihnin hangi şartlarda oluştuğunu değiştirmez. Seçimin özgür olması için seçeneklere eşit ulaşım gerekir; oysa insanlar eşit şartlarla başlamaz. Bu yüzden Tanrı insanı dine göre yargılar demek, seçilmemiş şartların sonucunu mutlak sorumluluk saymak olur ki bu adaletle bağdaşmaz.

Hz. Ömer’in değişmesi, insanların eşit şartlarda doğduğu anlamına gelmez. Bireysel dönüşüm örnekleri, seçmediğimiz aile, kültür, dil ve psikoloji koşulların inancı belirlediği gerçeğini değiştirmez. Ben bir kişinin hikayesini değil, sistemin adaletini soruyorum.

Aklı olmak ve bilgiye ulaşmak, bilginin doğru olup olmadığını ayırt edecek zihinsel altyapıya sahip olmak demek değildir. İnsan hangi dini mantıklı bulacağını da kendi seçmez içinde büyüdüğü kültür, aldığı eğitim, korkular, travmalar ve dili düşünme biçimini belirler. Bu yüzden Kur’an’ın bana ulaşmış olması, onu doğru değerlendirebilecek nötr bir zihne sahip olduğum anlamına gelmez. Sorumluluk eşit şartlarda olur; insanlar eşit şartlarda başlamaz.