Kalbim temiz demekle insanın kalbi temiz olur mu?

“Temiz kalp olmak iddia ile değil, davranışla belli olur.”Kalbi temiz olduğunu söylemek, eğer kişinin davranışları buna uygun değilse, çelişkili ve hatta kibirli bir cümle olabilir.
Bir kişi hak yer, dedikodu yapar, kalp kırar, kibir gösterir ama sonra “Benim kalbim temiz” derse, bu söz kalbi temize çıkarmaz; bilakis, kirletir.
Gerçekten temiz kalpli insan, kalbinin temizliğinden emin dahi olsa bunu söylemekten çekinir; çünkü tevazu sahibidir.
Hz. Yusuf’un (veya başka peygamberlerin) "Ben nefsimi temize çıkarmam" deyişi örnek verilerek, peygamberlerin bile nefsi hakkında böyle bir iddiada bulunmadığı vurgulanıyor. Bu da insana haddini bilmeyi öğütlüyor.
Son satırda alaycı bir şekilde, “iyi, güle güle kullanın” denerek, “benim kalbim temiz” sözünü kendini aklama aracı olarak kullananlara bir eleştiri yapılıyor.
Kendini temize çıkarmak yerine, kalbi temiz tutmak için mücadele etmek daha değerlidir. Temizlik, sessiz tevazuda gizlidir; iddiada değil.