Kimse görmüyorken de doğruyu yapabilen bir insan mısın, yoksa sadece gözler üzerindeyken mi vicdanlısın?

Bu soruyu kendime daha önce defalarca sordum. Çünkü insanın karakteri gerçekten de kimse bakmıyorken ne yaptığıyla belli olur. "Doğru olanı yapıyorum" demek kolaydır kalabalığın ortasında, ama tek başınayken hâlâ o doğruyu savunabiliyor musun? İşte orası kişiliğin çıplak hâli. Kendi adıma konuşursam, evet, yalnızken de doğruyu yapmaya çalışırım. Vicdanım, gözlerden daha baskın bir denetleyicidir benim için. Çünkü en son yatağa başımı koyduğumda, başkalarının değil, kendi iç sesimin karşısında hesap veriyorum. Yaptığım iyilik bilinmese de içimi rahatlatıyorsa, o bana yeter. Gösteriş için yapılmış bir iyilik, bir nevi sahte paradır. Dışarıdan parlak görünür ama geçer akçe değildir. Özür dilemek konusuna gelince... Kolay olmadığını kabul ediyorum. Özellikle haksız olduğunu kabullenmek gururla çarpışabiliyor içimizde. Ama zamanla şunu öğrendim: Haksız olduğumu kabul edip özür dilediğimde, bu beni küçültmüyor; aksine beni büyütüyor, çünkü sahici bir insan olmak, kusursuz bir insan olmaktan daha değerli. Yalnız kaldığında da aynı duruşu gösterebilmek… işte o gerçek sınav. Herkesin gözü üzerindeyken “iyi” görünmek kolaydır; mesele, karanlıkta da aynı insan kalabilmekte. Ben bu sınavdan geçmeye her gün yeniden niyet ediyorum. Çünkü sağlam karakter, tek bir doğru davranışla değil, her gün verilen küçük doğru kararlarla inşa ediliyor.