İNSANLIK OLARAK KÖTÜ MÜYÜZ?

Hepimiz insanız. Siz, diğer insanlardan daha iyiyim diyebiliyor musunuz? Herkesin kötülük yaptığı bir yerde sizin iyiliğiniz göze batıyorsa, belki de o kadar iyi sayılmazsınız... Kimse ideal bir dünya ne demek bilmiyor. Bunu hep beraber öğreniyoruz, bilmediğimiz için birimizi her suçlayışımızda, bilinenin elini biraz daha eksilterek. Bazen bu yüzden beceriksiz olmanın diğer her şeyden daha iyi olduğuna inanıyorum. Bir işte iyi olmak aynı zamanda onun toplumsal karşılığıyla dengelenmeyi, genelin vicdanına sokulmayı, hatta kötü olanı çok ama çok iyi bilmeyi gerektirir. Tıpkı Sokrates'in de Küçük Hippias'ında dediği gibi, aldatmaya gücü ve bilgeliği yetmeyen kimse yalancı olamaz. İyi birisi olmak demek de, kötülük yapamamaktan ziyade yapabileceğini bildiğin hâlde onu yapmamaktır. Kısaca bizler, kendi iyiliğimiz için başkalarının kötülüğüne muhtacız. Birileri var etmek için benliğini, var olmayana kurban ettiklerinde, hiç bilmeden ateşe attılar kendilerini. Yine de bu bir şeyleri meşru kılmayı gerektirir mi, yoksa bu kötülüğün işleyişine mi aykırı bilmiyorum ama bu kez, beceriksizliğimi kutsayarak söylüyorum bunu. Din kitapları haklıydı belki de, ne haz, ne de sorgu, insanı daha iyi birisi kılmazdı. Ama bizi daha insan kılacağı kesindi.

İNSANLIK OLARAK KÖTÜ MÜYÜZ?
Cevapla