Başkalarının yaşadıklarından ders alır mısınız?

Kesinlikle alırım. Hatta bence bu, insanın en kıymetli öğrenme biçimlerinden biri. Her şeyin başına bizzat kendi başına gelmesini beklemek, hem zaman kaybı hem de çoğu zaman yıpratıcı bir yol. Hayat, sadece kendi deneyimlerinle şekillendirdiğin bir alan değil; başkalarının düştüğü çukurları görmek, o çukurlardan geçmemek için bir lütuf aslında.

Çünkü insan dediğin, sadece yaşayan değil, izleyen ve anlamlandıran da bir varlık. Başkasının hikâyesine baktığında, kendi geleceğini sezinleyebilirsin. Ne yaparsan ne olur, neyi yapmazsan ne eksilir, zamanla gözlemlerinden süzülür. Ve bu gözlemler, yaşamın en çıplak haliyle, en samimi haliyle sana doğru bir şeyler fısıldar. Bir arkadaşının yaşadığı hayal kırıklığı, bir tanıdığın sabırla kurduğu güzel bir ilişki ya da bir başkasının yaptığı küçücük bir hata... Hepsi sana "bak böyle olursa böyle olur" diye anlatır hayatı. Dinlersen.

Ama sadece bakmak yetmez, görmek gerekir. İnsan ancak yüreğiyle görürse öğrenebilir gerçekten. O yüzden birinin hikâyesine önyargısız bakabilmek, onun yaşadığını sadece dışarıdan izlemek değil, içinde neler olmuş olabileceğini de sezmeye çalışmak gerekir. Bu, insanı olgunlaştıran bir şey. Yargılamadan anlamaya çalışmak, o yaşanmışlıktan kendine küçük bir harita çıkarmak...

Ben her zaman şuna inanırım: İnsan, başkalarının hayatlarına kulak vererek, kendi hayatını sessizce inşa eder. Onların yaşadıklarında kendi kırılganlıklarını, kendi korkularını, kendi potansiyel hatalarını görür. Bu yüzden başkalarının hikâyelerine karşı kayıtsız kalmak, sanki pusulasız bir yolda yürümek gibi… Elbette herkesin yolu farklıdır ama yine de bazen birinin yandığı ateşe elini uzatmadan, o ateşin can yaktığını bilmek sana çok şey kazandırır.

O yüzden ben her yaşanmışlıkta bir ders ararım. Bu bir savunma mekanizması değil, bir bilgelik tercihidir. Yaşamak kadar izlemek de öğretir insana. Ve bir gün kendi yolun karardığında, belki bir başkasının hikâyesinde gördüğün küçük bir ışık, yönünü tekrar bulmana yardım eder.