Bir insanın değeri varlığında mı anlaşılır yoksa yokluğunda mı?

İnsanın değeri, kimi zaman varlığında anlaşılır, kimi zaman yokluğunda. Fakat asıl hakikat şudur ki, göz var olanı görür, gönül ise kaybedileni anlar. İnsan, yanında olanın kıymetini bilmez çoğu zaman. Güneş her sabah doğar, ama ona ancak karanlık bastığında minnet duyarız. Su, akar gider, ama susuz kalınca ne büyük bir nimet olduğunu anlarız. İnsan da böyledir. Bir arada iken alışır, varlığına kanıksar, onun sunduğu iyiliği, sevgiyi, emeği sıradan sanır. Ta ki bir gün gider, işte o vakit boşluğu konuşmaya başlar.

Oysa akıllı kişi, kıymeti varlıkta bilendir. Yoldaşının değerini, dostunun sevgisini, annenin duasını kaybetmeden idrak edendir. Çünkü yokluk öğreten bir hocadır, ama geç kalan bir hocadır. O yüzden, nice kişiler ancak toprağa düştüğünde büyür gözümüzde. Adını anarken pişmanlıkla ananlar, keşke demekten kendini alamayanlar az mıdır?

Ey insanoğlu, bil ki insanın değeri ne varlıkta tam anlaşılır, ne yoklukta tamamlanır. Değer dediğin, onu görebilen gözde, hissedebilen gönülde saklıdır. Değer bilmek, sonradan değil, zamanında görmektir. Varlıkta kıymet veren, yoklukta ağıt yakmaya mecbur kalmaz.