Sizce vicdan nedir?

Victor Hugo zamanında "Vicdan insanın içindeki tanrıdır." demiş.

Bir müddet hep bunu düşündüm. Vicdan adı altında ortaya koyduğumuz eylemleri... Kafam çok karışıyordu. Her şey kayıtsız kalamadığım bir olayla başladı. Uzun uzun anlatmayacağım. Bu bir dilenciye sadaka vermek gibi basit bir şey bile olabilirdi... Sadece olay boyunca-siz inanır mısınız bilmem ama ben inanırım, "Allah'ım beni vicdanımla sınama" diye dua ettim. Olaydan bir gün önce ise bir arkadaşımla eylemler ve niyetler hakkında konuşmuştuk. Sonuçta niyet görülebilen bir şey değil ama eylem ve sonucu apaçık ortada duruyor... Nihayetinde "vicdan" başlığı altında bir eylem sergiledim. Her adımında daha büyük sorgulamaların içine düştüğümü fark ettim. Ve son olarak, vicdan nedir? sorusunda takıldım kaldım. Ben Hugo'ya katılmadığım sonucuna vardım. Tanrı - ya da karma, Krişna, Yahve, Allah, God, enerji, evrim vs - kendi içinde sonsuz bir bilgi barındırıyor. Biz insanlar ise bu bilginin sadece çok küçük bir kısmına sahibiz. İçimizde bir tanrı parçası taşımakla tanrıyı oynamak arasında çok ince bir sınır var. Bu sınırı geçtiğimizde kibir kapısını aşmış olma ihtimalimiz çok yüksek gibi geliyor. Ben bu sınırı aştığım sonucuna vardım. Ve "içimizdeki vicdanın" her an bunu sınadığı ihtimalini çok canım acıyarak fark ettim. Vicdanımız galiba her an sınandığımız bir insan olma becerisi. İnsansı yetersizliklerimizi, muhtaciyetimizi, acizliğimizi kabul etmemiz gereken, tüm bilir ve tüm güçlü fantezilerle karşılaştığımız bir savaş alanı belki. Çetin bir sınavdı. Ben geçtim mi bilmiyorum. Umudum, eylemimin sonuçlarını yaşayanların, eylemimle değil niyetimle karşılaşması.