Biri veya bir şey hakkında önceden edinilmiş olumlu düşünceye “iyi ön yargı” demek mümkün mü? Mesela tanımadığımız birine dıştan bakıp “bence bu insan çok vicdanlı ve yardımsever biri” demek iyi ön yargı mıdır? Yoksa birini tanımadan yargılamak ne olursa olsun kötü bir şey midir? Peki aslında o insanın vicdanlı ve yardımsever olmamış olması sonucu değiştirir mi?
Bu ilginç bir soru. ‘Yargı’ öncelikle bir konuya atanan bir değeri belirtmekle beraber o konu hakkında bilinecek herşeyin de bilindiğini öngörür. Dolayısıyla, eğer önyargı, bilinmeyen bir konuya verilen değer ise, zaten hakkında yeterli bilgi olunmadan verildiğinden, yanlış olduğu söylenebilir. Önyargının tesadüfen yargısı verilen nesneye bir övgü halini alması, veya gerçek çıkması, bence sonucu değiştirmez. İnsan ilişkilerinde hepimiz önyargıda bulunmaya meyilliyiz, muhtemelen insanlık varolduğundan beri beynin savunma mekanizmalarından biri olarak ortaya çıkan bir tahmin sistemi. Karşıdaki dost mu düşman mı diye tartmamızı ve düşman ise çok geç olmadan ortamdan uzamayı sağladığından muhakkak faydalıydı ki sistemimize entegre halde duruyor. Ancak bugünün dünyasında artık buna gerek var mı, tam emin değilim. İnsanlar arası ilişkilerde iyi-kötü önyargıda bulunan insanın fikrini değiştirmesi kolay değil, dolayısıyla bilmeden vardığımız saçma bir sonucu değiştirememek ve faydalanamamak daha olası. Karşıdaki insan hakkında tanımadan bir yorum yapmanın saçmalığı bir yana, küstahlığı da cabası. Kendimiz ne tür tecrübeyle donanmış olursak olalım, bir başkasının hayatını bilemeyiz, ve biliyormuş gibi vardığımız önyargılar, dediğim gibi, en iyi ihtimalle tesadüfen gerçek çıkabilir. Her şekilde, bize bir faydasının olmadığı bence kesin.
Belki dünyanın içine düştüğü iğrençlikler sayesinde olumlu düşünecek halimiz kalmadığından bunun ne olduğunu unutacak kadar karamsarlaşmıştır bakışlarımız, bilemiyorum.
Soruna dönersek de, önyargı dediğin zaten bir kişi ya da olaya ilişkin olarak önceden verdiğin olumlu ya da olumsuz karardır. Yani zaten olumlu önyargı denen bir tabir bulunur.
Sene 1978, Margaret Matlin ve David Stang isimli iki şahsın, insanların geçmişi hatırlarken sahip oldukları olumlu önyargıyı açıklamak için örnek olarak polyannayı kullanması ve psikolojik durumu Polyannaism olarak isimlendirmesi ile ortaya çıkar.
Ön yargı iyi ya da kötü olsun daha hakkında birşeyler bilmediğimiz herşey ve herkese karşı duyduğumuz bütün duygu ver düşüncelerin ta kendisidir. Ön yargı deyince aklımıza olumsuz bir kelimeymiş gibi gelmesinin nedeni ise genelde insanın içsel savunması olarak gelişen ilk duygu karşı taraftaki kişinin kötü yönlerine karşın oluşmasıdır. Ön yargı kendimizi koruyabilmemiz adina olması gereken birşey ama karşımızdaki kişiyi doğru tanımamıza engel olacak kadar ön yargılarımıza teslim olmamız ve kendi inandiklarimizi dogmatik hale getirmemiz en büyük hatadır.
Önyargı bazı durumlarda iyidir. Mesela ben senden borç istedim ve sen bana verdin. Ancak 1 haftada geri ödeyeceğime dair söz vermişken aradan 1 ay geçti, 2 ay geçti ve hâlâ borcumu ödemedim. Sen söylemene rağmen yine bahanelerle erteledim ve 6'ncı ayın sonunda tuz parası mahiyetinde yavaş yavaş ödedim sana. Sonra aradan bir süre geçti ve ben senden tekrar borç para istedim. Bu durumda senin ''Ben buna daha önce borç verdiğimde 6 ay üzerinden zar zor alabildim. Şimdi tekrar borç versem en az 6 ay daha paramı vermez kesin.'' demen iyi bir önyargıdır. Bu yüzden her önyargı kötü değildir. :)
Biri hakkında olumlu düşünürsen bu pek “yargı” olarak görülmez çünkü yargılandığımız insanlar genelde kategorize etmek demektir, tecrübelerimiz bize önyargılı olmamazı öğretiyor ve bu “yargı” genellikle kötü anlamda kullanılır. iyi birine benziyorsun, benim gözümde önyargı değildir tamamen hissiyat meselesidir ama sen ne kadar havalısın ya da kendini beğenmiş birine benziyorsun demek önyargıdır, o insanı tanımadan bunu düşünmek “yargıdır”
Ön yargının köken anlamı olayı bilmeden sonuca karar vermek yargıda bulunmak. İyi veya kötü denemez. Verilen yargı doğruda çıkabilir yanlışta. Ön yargının kötü olduğuna kanaat edilmesinin nedeni ön yargının yanlış çıkması sonucu hatalı eylemlerde bulunulmasıdır. Hatalı eylen olması ön yargının sakıncası da olmaz ve bu onu kötü de yapmaz...
Birincisi kelimeyi düzeltmek istedim birleşik yazılır önyargıdır. İlk cümlen zaten önyargının açılımı. Yani olumlu veya olumsuz düşüncelere önyargı deriz. İyi ya da kötü diye ayırt edilmez. Bir bütün olarak ele alabilirsin.
Bunu yıllar önce Türkçe dersinde tartışmıştık :D iyi olarak söylediğimiz şeyler ön yargı kapsamına girmiyormuş hala mantıksız geliyor yargı koymuşun niye iyi diye girmiyor ne bu ayrımcılık kime göre ha kime göre
Evet var. Bir insanı tanımadan bazen gözümüze iyi biri gibi görünüyor ve güvenebilirim gibi bir yanılgıya düşüyoruz. Sonrası içi çürük yumurta misali.👍
Bu toplumda iyi ön yargının fazla olacağını sanmıyorum ama yine de vardır, eğer o ön yargı iyi de kötü de olsa yanılırsa ön yargı o anlık o kişiye göre kötüdür.
İyi ön yargı değil de iyi bir ilk izlenim bırakmış diyebiliriz. Ön yargı sadece karşı tarafı eleştiren bir durum.. Fakat iyi bir ilk izlenim, karşınızdaki kişinin dikkatini çektiğini ifade edebilir.
Ocakta sigara yakmak😄 görsel harika, iyi önyargı ile yaklaşmak evet vardır. Herkesin ters dediği soğuk insana özünde iyi olduğunu ispat etmekde örnek olarak gösterilebilir.
Önsezi, gözlem güzeldir ancak bu biraz beklenti gibi. Ve bence en az önyargı kadar tehlikeli birini hiç tanımadan beklentilere sahip olmak.
1
0 Yorumla
Gizli Üye
(25-29)
+1 yıl
Ayy var var ben netten bi kızı takip ediyodum ne kadar da sıcak kanlı tatşı bir kız diyordum sonra onla aynı okula sınıfa düştüm şansa bak kız meğersem hiç de öyle biri değilmiş beni dışlamaya filan çalışıyordu
Önyargı bazı insanlarda vardır insanlarda az insan tanıdıkları için bu konuda eksiktir. Normal bir insan karşısındakini biraz dinlediğinde zaten ne olduğunu anlar. Sonuç olarak önyargı vardır diyebiliriz :D
1
0 Yorumla
Gizli Üye
(36-45)
+1 yıl
İyi önyargı var mı bilmem ama önyargılar bazen işe yarıyor. Aşırı hümanizm pişmanlıktır. Test edildi, onaylandı.
Birisinin salaklığına önyargılı yaklaşıp gelecek zararı bu önyargı ile önlem almaya ''iyi önyargı'' denir.
0
0 Yorumla
Gizli Üye
(36-45)
+1 yıl
Ön yarı veya değil karşı cinsin benden nefret ettiğini yaşadım gördüm biliyorum. Kendilerine en bayıldıkları ümitcan uygun kılıklıları eltileriyle kaçacakları haşin yufkacıları diliyorum. Ben de huzurlu ve yalnız yaşayayım.
Aşk İlişkileri 
Kadın Emeği 
Gündem 
Cinsel Yaşam 
Güzellik & Bakım 
Alışveriş & Hediyeler 
Kızlar Bir Adım Öne 
Tatil & Seyahat 
Arabalar 
Astroloji & Burçlar 
Eğitim & Kariyer 
Gamer 
Moda & Stil 
Spor 
Evcil Hayvanlar 
Müzik & Etkinlik 
Kültür & Sanat 
Para & Ekonomi 
Magazin 
Diziler & Filmler 
Cilt Bakım 
Kişilik & Karakter 
Saç Bakım 
Çocuk & Ebeveyn 
Yeme & İçme 
İnternet & Teknoloji 
Ev & Yaşam 
Özel Günler & Hijyen 
Dünya Kupası 
Aile & Toplum 
Diyet & Beslenme 
Sağlık 
YKS2026 
Diğer 
