Duyguların oluşmasına dıs etkenler ile vucudunuzun hormonal değişimleri vb tepkilerini. duygu olarak adlandırdığımız sonuca ulaştırır bizi o halde bence dogustan gelen bir yatkınlık vardır ancak duyguların olusmasına dış etkenler gereklidir. Öğrenmek gerekmez yaşanılan duruma vucudunuz tepki gösterir ve bizler o tepkiye farklı isimler vermişizdir üzgün olmak özlemek sevmek öfkelenmek vb ancak varmak istediğiniz sonuç bu değil muhtemelen. Özlemeyi nereden biliyoruz a gelirse sorunuz bu dediğim gibi yaşanılan olaylar üzerine genele uyarlanır bir tutum oluşturuyor ise bu duyguya özlemek demişiz ile açıklayabilirim sanırım kendime. Ama nasıl özlemek veya nasıl üzülmek veya nasıl öfkelenmek, farklı şekilde öğrenilebilir olan farklı davranışları barındırır bence. Bunlara da farklı etkenler devreye girer aile sosyal cevre din ahlak vb etkenler sizin duygularınızı nasıl yaşadığınızı etkiler ve öğretir. bence
İnsan kişiliğinde hiç bir şeyin tek bir kaynağı olduğunu sanmıyorum. Duygularda dahil. Hem kalıtım hemde sonradan öğrenmenin etkileri vardır. Duyguların vir takım hormonların aktivitesi neticesinde oluştuğunu göz önüne alırsak, duygulanımın biyolojik bir süreç ve doğuştan olduğunu söyleyebiliriz ancak aynı zamanda neye nasıl tepki vereceğimizi dışarıdan görerek öğreniriz mesela bir bebek hamam böceğinden korkmaz veya tiksinmez ancak zamanla aile üyelerimizin tepkilerini görür ve benimser zaman içinde onların gösterdiğine benzer tepkiler gosermeye vaslar. Onlar hama böceğinden korkuyorsa cocukta korkuyordur artik. Buna bakarak duyguların bize öğrenme yoluyla geçtiğini söyleyebiliriz. İki durumuda düşününce bu insan karekteri gibi karmaşık bir yapının ancak pek çok etkenin etkisi altında geliştiği ve tek bir olguya dayandırmaya çalışmanın boşa zaman harcamaktan ibaret olduğu apaçık bir şekilde önümüze serilir.
Bence insan duyguları keşfederek öğrenir. Yani düşünebilen bir varlık olduğu için duygulari doğuştan gelir ama duyguları yaşayarak keşfeder. Hangi duyguyu besler geliştirir ise o yönde de karakteri oturur oturmaya başlar. Duygu öğretilemez ama duygu açığa çıkarılabilir. Küçük çocuklarda bunu kkolaycagörebiliriz.
Duygular ve davranışlar sonradan öğrenilip, keşfedilir. Bebekler doğarlar. Acıktıkları için ağlarlar. Canları acır ya da. Kimin ne hissettiğini anlayabilirler mi? Hayır. O bebek büyüme aşamasında yetiştiriliş tarzına göre neye duygusal yaklaşacağını çevresindekilerden öğrenir.
Tüm duygular doğuştan gelir, çocukluğumuzdan yetişkinliğe doğru zamanla hangisini kullandığımıza bağlı dereceleri çoğalır ya da azalır. (Hintlilerin atasözü diye hatırlıyorum) güzel söz var, ‘duygular kurt gibi, hangisini beslersen o güçlenir’..