Duygusal Zeka (EQ) Nedir? Nasıl Geliştirilir?

İnsan zekası 3 şekilde sınıflandırılmıştır.

• Mantıksal Zeka (IQ)
• Duygusal Zeka (EQ)
• Ruhsal Zeka (SQ)

Her ne kadar Mantıksal (entellektüel) zeka en fazla bilinen olsa da yaşantımızdaki en önemli yeri Duygusal zeka alır. Çok açmadan bunların hayatımıza kattıkları değeri şu şekilde anlatabiliriz:

IQ: Olaylara mantıksal yönden yaklaşarak en doğruyu bulmayı sağlar. Matematiksel olarak daha başarılı olmamızı, daha çabuk ve doğru öğrenmemizi, hafızamızı daha iyi kullanmamızı ve mantıksal yönden daha doğru kararlar almamızı sağlar

EQ: İnsan ilişkilerinde daha başarılı olmamızı, yöneticilik kabileyetlerimizin daha başarılı olmasını sağlar. Hem iş hem de kişisel yaşantımızda insanları daha iyi anlayabilmek, empati kabiliyeti, kendimizi daha iyi anlatabilmek gibi durumları duygusal zekamız ölçüsünde daha başarılı yapabiliriz.

SQ: Ruhsal zeka. IQ ve EQ'ya nazaran en az bilineni. Duygusal zeka nasıl gündelik yaşamımızı etkiliyorsa ruhsal zeka da direk karakterimizi, nasıl bir insan olduğumuzu etkiler. Hani hayatınızda olan "kaliteli" olarak nitelendirdiğiniz, hatta kendinize akıl hocası seçtiğiniz insanlar genelde ruhsal zekası çok yüksel, büyük olgunluğa sahip kişilerdir. Olgunluk kavramı her ne kadar yaşanmışlıklarla pekişse de ruhsal zeka'sı yüksek insanlar bu durumu yaşayıp geçmek yerine birer ders olarak bünyelerine katarlar.

Yüksek duygusal zeka sahibi insanlar enerjileri ile etrafa ekstra güç veren, motivasyon sahibi kişilerdir. Çok zor durumlarda bile metanetlerini güçlerinin yettiği ölçüde koruyabilirler. Emepati konusunda diğer insanlara oranla çok daha başarılı olduklarından dolayı insani yönden daha olgundurlar.

EQ'nun insan yaşantısındaki etkisi 4 ayrı şekilde kategorize edilmiştir.

Özbilinç: Kendi duygularını tanımak, karşısındaki insanı davranışları ve düşünceleri ile nasıl etkilediğinin bilincine sahip olmak artılarını ve eskilerini bilip özgüven seviyesini daima yüksekte tutmak.

Sosyal Farkındalık: Diğer insanların duygu/durum değişimlerini anlamak ve buna uygun duruş sergilemek, empati yaparak ihtiyaçları, üzüntüleri, korkuları gidermek.

İlişki yönetimi: Etkin bir şekilde diğer insanlarla iletişim kurabilmek, ekip lideri olarak yönetme sorumluluğuna sahip olduğu kişileri en iyi şekilde yönlendirmek.

Öz Yönetim: Kendi duygularına hakim olmak, duygu/durum değişimlerine kendini çabuk bir sürede adapte etmek.

Bu dört başlıktan anlayabileceğiniz gibi duygusal zeka sizin direk olarak diğer kişilerle veya toplum ile iletişiminizin kalitesini belirler. "Kimse beni anlamıyor" diyen insanlardansanız duygusal zekanıza yatırım yapmanın zamanı baya önce gelmiş demektir.

Onun dışında ruh ve beden sağlığınızı korumanızı sağlar, iş ve sosyal hayattaki başarınız konusunda sizin yelkenlerinizi dolduran rüzgar görevi yapar.

Duygusal zekanızı geliştirmek için çeşitli yöntemler de mevcuttur:

• Kendinizi tanımaya çalışın. Uzun uzun kendiniz, kişiliğiniz, sevdiğiniz ve sevmediğiniz olgular hakkında düşünün. Öz eleştiri yapın. Yanlış ve doğrularınızı saptayın. Yanlışları düzeltin, doğruları hayatınızın merkez noktasına koyun.
• Duygularınız konusunda mutlak hakimiyet sağlamaya çalışın. İnsanın çok zorlandığı anlar vardır. Biz onlara düşmek deriz. Düştüyseniz kalkmaya çabalayın, diğer düşen insanlara da yardım eli uzatın. Dertlerini dinleyin, çözüm üretmeye çalışın. Geçmişinizi unutmayın, şu an birilerinin düştüğü yerde siz de düşmüştünüz. Yargılarınızı çöpe atın ve yardımcı olun.
• İletişim becerinizi geliştirmek konusunda eylemlerde bulunun. NLP öğrenebilirsiniz en basiti. Bütün insanların farklı olduğunu ve herkesin dünyada başetmek zorunda olduğu sorunları olduğunu bilin. Herkesin karakteri ve ruh hali farklı olduğu için herkese farklı bir davranış şekli ile yaklaşmanız gerekebilir. Nabza göre şerbet vermeyi öğrenin ama asla karakterinizden ödün vermeyin, olduğunuzdan farklı davranmayın.
• Eleştiriye açık olun. Hepsi doğru olacak diye bir kaide yok ama hepsini dinleyin ve yapıcı olanları kendinize alın.
• İnsanlarla ilgilenin. Hep sorarlar ya "cat person" mısın "dog person" mı diye. Siz "human person" olun. İnsancıl olun yani. Bir gün birisine çözmesinde yardımcı olduğunuz sorun ileride sizin de karşınıza çıkabilir, çevrenizde dostlar biriktirin.

Bir insanın duyabileceği en büyük övgü iyi bir insan olduğudur. İyi bir insan olun. Duygularınızı başkalarını incitmek için değil, onları iyileştirmek için kullanın. Her şeyin menfaat ile ölçüldüğü günümüz dünyasında siz duygularınızla yer alın. Göreceksiniz çevrenizdeki insanlar her koşulda size destek için etrafınızda çember oluşturacak. Duygusal zekanızı asla hafife almayın. Hepimiz duyguları olan varlıklarız ve mantığın içinden çıkamadığı yerde sadece duyguların var olduğunun bilincinde olun.

Son olarak bugün birisi yazmıştı sitede "yeni evliyim, eşim yatalak annemi istemiyor" diye. İşte duyguları çıkarınca geriye öyle bir insan kalıyor. Gerçek potansiyelinizi bilin ve o naktaya ulaşın. Sonra siz ve çevrenizdekiler için kolaylaşan hayatın tadını çıkarın.

Duygularınıza sağlık. Okuduğunuz için teşekkürler.