Duygusal Zekayı (EQ) Geliştirmeye Ne Yardımcı Olur?

90'ların ortalarında Harvard'lı bilim insanı ve psikolog Daniel Goleman "Duygusal zeka: neden IQ'dan daha önemli olabilir" adlı bir kitap yayınlandı ve çok ses getirip bilim camiasında büyük ilgi uyandırdı. Yazar, bir kişinin iki farklı düşünme biçimine sahip olduğunu söyledi: rasyonel, akıldan kaynaklanan ve duygusal (EQ).

Duygusal zeka, kişinin kendisinin ve başkalarının duygularını, arzularını ve motivasyonlarını tanıma ve bunları günlük sorunların çözümünde uygulamak üzere yönetme yeteneğidir. EQ her yaşta geliştirilebilir ve yükseltilebilir.

Duygusal zeka nelerden oluşur?

1. Kendinizi duyma yeteneği: hangi duyguları yaşıyorum, bunlar içimde nerede yaşıyor?

2. Başkalarını anlama yeteneği: İletişimin başarısı doğrudan bu yeteneğe bağlıdır.

3. EQ'nun üçüncü bileşeni ilk ikisinin toplamıdır. Bir kişi kendini tanıyorsa, diğer insanların duygularını ve güdülerini anlıyorsa duyguları yönetmeyi öğrenebilir.

Goleman, duygusal zekayı bir dizi nitelik olarak tanımlıyor: kişinin duygularını kontrol etme yeteneği, başkalarının duygularını tanıma yeteneği, uyumlu ilişkiler kurma yeteneği, empati, motivasyon ve farkındalık.

EQ'nuzu geliştirmek neden önemlidir?

Duygusal zekanın gelişimi, kişisel gelişimin ve toplumdaki başarının önemli bir yönüdür. Gelişmiş EQ'ya sahip bir kişi, eylemlere veya duygulara değil, nedenlere tepki verir. Bu onun eleştiriyi doğru algılamasına, diğer insanları anlamasına ve onlara yeterli tepkiyle yanıt vermesine yardımcı olur.

Duygusal zekası yüksek bir kişi kendini boşa harcamaz, bu da onun tükenmişlikten kaçınma ve kaynaklarını zamanla yenileyebilme ihtimalinin yüksek olduğu anlamına gelir. Sözde akış(rahatlama) durumuna girmesi onun için daha kolaydır.

Duygusal zekayı geliştirmeye ne yardımcı olur?

1. Duygularınıza ve onların tezahürlerine dikkat edin “Duygu Günlüğü” tekniğini kullanabilir ve her akşam o günkü deneyimlerinizi kağıda yazabilir, bunların ortaya çıkma nedenlerini ve bunlarla başa çıkmaya yardımcı olan veya olmayan faktörleri kaydedebilirsiniz.

2. Empati Başkalarının duygularına anlayış ve empati göstermeyi öğrenmek için durumu farklı açılardan değerlendirmeniz, kendinizi başkalarının yerine koymanız ve onların duygularını anlamaya çalışmanız gerekir.

3. Duygu ve hislerinizi kelimelerle ifade etmek Yapıcı "Ben-mesajlarını" kullanarak arkadaşlarınız veya sevdiklerinizle duygularınızı konuşabilirsiniz: "Benimle bu tonda konuştuğunuzda kendimi rahatsız hissediyorum." Mümkünse "Düşüneceğim" ifadesini "Hissediyorum" ifadesiyle değiştirmelisiniz.

4. Esneklik gösterin Davranış ve düşüncedeki esneklik, değişen koşullara ve duygusal deneyimlere daha iyi uyum sağlamanıza olanak tanır. Bu da size kendi duygularınızı yönetmeyi ve diğer insanların fikir ve bakış açılarının çeşitliliğine karşı hoşgörü göstermeyi öğretir.

5. Öz kontrol ve öz düzenleme Öz denetimi iyi olan insanlar, olumsuz duygularını daha iyi kontrol edebilir, daha iyi kararlar verebilir ve zor durumlarda duygularının kendilerine galip gelmesini önleyebilirler. Meditasyon, nefes alma uygulamaları, psikolojik eğitim ve farkındalık uygulaması (şimdiki ana dikkat ve farkındalık uygulaması) yoluyla öz kontrolü öğrenebilirsiniz. Farklı durumlara verdiğiniz tepkileri incelemek ve olumsuz davranış kalıplarını değiştirmeye çalışmak da yararlı olacaktır.

Duygusal zekayı geliştirmek pratik yapmayı gerektirir. Zor insanlarla iletişim kurarak veya çatışma durumlarını çözerek elde edilebilir. Onlardan kaçınmaya değil, onların örneklerinden iç gözlem ve öz kontrolü öğrenmeye değer. Yüksek EQ, kendimizi ve başkalarını daha iyi anlamamıza, kendimizi yönetmemize ve kişisel ve mesleki yaşamlarımızda daha başarılı ilişkiler kurmamıza yardımcı olur. Egomuzu bir kenara bırakmaya yardımcı olur.