Sahip Olduğumuz Zeka Kuramları!

Çoklu Zeka Kuramı

Howard Gardner'in çoklu zeka kuramı, zeka seviyesini IQ'ler ile belirleneceği gerçeğini ortadan kaldırdı. IQ testi için sayısal mantığı ön planda olanların zeki sayılması ve bu testi geçemeyenlerin veya yeterli puan alamayanların zeki olmadığının ortaya atılmasına karşılık, Harvard Üniversitesi'nde Amerikalı psikolog Howard Gardner zeka türlerinin sadece sayısal mantıkla açıklanamayacağını, zekâ türlerinin çeşitli olduğunu söylemiş ve Çoklu Zekâ kuramını ortaya çıkarmıştır.

1) Uzamsal Zekâ

Bu zeka türündekiler, resimler, görseller ve şekillerle düşünebilme yeteneğine sahiptir. Görsel dünyayı algılayabilme ve zihin gözüyle renk, doku ve çeşitli şekilleri sanatsal formlara dönüştürebilir.

Bu yetenekteki meslek grupları; mimarlar, moda tasarımcılar, şehir planlamacılar, grafik tasarımcılar, sinema yönetmenleri gibi bunlara benzer meslek gruplarından oluşur.

Ayrıca eşyalarının yerini hatırlamak konusunda neredeyse kusursuzdurlar.

2) Kinestetik Zekâ

Beden ve beyin fonksiyonlarını birleştirerek fiziksel hareket oluşturma becerileri yanı sıra, fiziksel yönlerini objeler üzerinde yaptıkları estetik dokunuşlarla da ön plana çıkarırlar. Fiziksel beceri işlerinde çok başarılı olan bu zeka türünün örneği çok çeşitlidir. Birden fazla sportif aktivitelerde bulunurlar. Sözel anlatım yerine yapılanları daha çok önemserler. Heykeltıraş, dans, rol yapma ve en çokta spor alanlarında kendilerini geliştirebilirler. Fiziksel çalışmalarında estetik ve denge becerisi yeterince gelişmiştir. Öğrenme faaliyetlerinde her türlü bedensel ve zihinsel uyumu kullanırlar.

3) İçsel Zekâ

Kişinin kendini iyi tanıma ve bunu faydaya dönüştürme becerisiyle ilgilidir. Bu zekâ türünü önemli kılan, beceri ve hedef uyumudur. İçsel zekâsı gelişmiş kişiler, neler yapabilecekleri konusunda hemen hemen kusursuz bir öngörüye sahiptirler. Dolayısıyla, başladıkları işte başarılı sonuçlar elde etme olasılıkları yüksektir. İçe dönük bir yapıya sahip olması dolayısıyla kendi davranışlarını yorumlar ve çeşitli teşhisler koyabilir.

Genellikle bu kişiler yalnız kalmayı çok severler. Yaşadıkları her durumu ve olayı incelikle düşünür, derine iner ve kendilerini tartarlar. (Bu en önemli özelliğidir) Nerede ne yaptığını, ne zaman yaptığını, doğru olup olmadığını düşünürler. Duygu ve düşüncelerinin bilincindedirler. Kendilerini farklı tarzlarda ortaya koyabilirler. Sürekli bir kişisel değerlendirme içindedirler. Bağımsızlığa, özgürlüğe oldukça düşkün bireylerdir. Gerçekçi düşünce tarzları vardır. Kendilerini oldukça iyi motive edebilirler. Sahip oldukları meslekler; Bunlardan bazıları; psikolog, felsefeci, yazar, sanatçı, şair, araştırmacı , zanaatkârdır. İç dünyaları geniş olduğundan hayal kurma becerileri de yüksektir.

4) Sözel Zekâ

Sözel-dilsel zeka, dili etkili bir biçimde kullanma, kelimelerle ve seslerle düşünme, dildeki kompleks anlamları kavrayabilme, insanları ikna edebilme, dildeki farklı yapıları fark edebilme, yeni yapılar oluşturabilme, farklı dilsel kalıplarla ilgilenme becerisidir. Okuyup anladıklarını çok iyi yorumlama yetisine sahiptirler. Sözcüklerin ressamıdır bu insanlar

Bu yetenekteki meslek grupları; Yabancı dil alanları, çevirmenlik, şairlik, yazarlık, psikiyatri vb.

Ayrıca ikna kabiliyetleri yüksektir.

5) Müziksel/Ritmik Zekâ

Sesler, notalar ve ritimlerle düşünme, farklı sesleri tanıyıp, yeni sesler, ritimler üretme, tonal ile ritmik kavramları tanıma ve bunları kullanma, çevredeki seslere ve müzik aletlerine karşı duyarlı olabilme becerisine sahip olmak, bu zeka türünün özelliğidir.
Seslere karşı duyarlıdırlar. dinleyip tepkide bulunurlar.Müziği yaşamında kullanırlar.
Sesler, nota ve ritimlere karşı özel bir ilgi beslerler. Müziği hareketlerle birleştirerek yeni ve farklı figürler ortaya çıkarırlar. Enstrümanları daha kolay kullanmayı öğrenebilir. Müzik kompozisyonları oluşturabilir. Şarkıları mırıldanarak gezerler. Bu zeka türünün meslek grupları kolayca tahmin edilebilir.

6) Doğasal Zekâ

Doğal kaynaklara ve çevreye ilgi yüksektir.Bitki ve hayvanlar alemine ilgi büyüktür. Doğaya dair konuları araştırma inceleme gözlem yapabilme becerisi geliştirmiştir.
Doğayı ve tüm canlıları diğerlerinden daha iyi görüp anlayarak yaşayan doğacı zeka sahipleri, tasnif (sınıflandırma) ve hiyerarşi konularında oldukça başarılıdırlar. Bu tip insanlar, çoğu kimsenin gözüne çarpmayacak nitelikte bile olan küçük değişiklikleri kolayca fark edebiliyor.
Zooloji, Antropoloji, Botanik bilimi, Veteriner hekimliği, Arkeoloji, Sismografya, Coğrafya, Biyoloji, ekoloji vs çeşitli doğa bilim alanları ile ilgili mesleklere yönelirler.

7) Matematiksel/Mantıksal Zekâ

Tahminde bulunma, eleştirel düşünmeme, zıtlıkları keşfetme, mantıksal gerekçeler üretme, sınıflama, sıralama, kategorize , mantıksal-matematiksel zekanın rutin işleri arasında yer alır.

Sayılar ve bunların arasındaki çelişkilerini bulmak konusunda ustadırlar.

daha çok Bilgisayar programlama ve matemtiğin en çok ön planda duracağı tahmin edilebilir meslek türlerini seçerler.

Ayrıca 'kesinlik' doğru veya yanlış onları tatmin eder. Satranç ve dama oyunlarında çok iyidirler.

İstatistik okuma becerisi, soyut düşünme ve karar verme kabiliyetlerine sahipler.

8) Sosyal Zekâ

İnsanlarla birlikte çalışabilme, ekip kurmak, sözel ve bedensel zeka dilini etkili bir biçimde kullanarak çok farklı karakterlere sahip insanlarla kolaylıkla iletişim kurabilme, insanları yönetebilme, yönlendirebilme, onlarla uyumlu çalışabilme ve insanları ikna edebilme becerisine sahiptir.

Organizasyon alanlarında çeşitli mesleklere sahiptirler. Sosyal ortamları kalabalık olsa da, bir veya iki sıkı dostu vardır bu kişilerin. Yardımcı olma gönüllüsüdürler, problemli insanlara destek olma eğilimi vardır. Ayrıca iletişim becerileri ileri düzeydedir.

9) Varoluşsal Zekâ (9.su olabileceğine inanılan zekâ türü)

Sonsuz büyüklükte ve sonsuz küçüklükte duyusal verilerden öte soruların veya olguların üzerinde düşünme yetisidir. Daha çok ruhsal bir zeka yetisi vardır. Evrenin ve canlının varoluşu üzerine düşünür. Doğasal zeka türüne benzese de genel yaratılış üzerine düşünür. Yaşamı ve ölümü çok sorgulayan ve varoluşa dair tüm sorulara en fazla ilham verici cevapları veren zeka türüne sahip insanlardır.

"Zeka türlerinden dokuzuncusu olan varoluşsal zeka hala araştırılıyor."

Hepimizin çeşitli yetenekleri ve sahip olduğu değerler vardır. Bu yüzden insanları küçümsemek için yeteneklerimizi bahane etmemeliyiz.

"Gardner’a göre, her insanda bu zeka türlerinin tümü var. Ama yetenek ve yaratıcılık seviyeleri değiştikçe, her zekanın gücü de farklılık gösteriyor."

Bencemi okuyup dikkate alan herkes için teşekkürler:)