Lider Olmak İçin Neler Yapmak Gerekir?

Liderlik makamı, günümüzde politikada, sporda, sanatta, kısacası hayatın içinde var olan bir makamdır ve hemen hemen insanlık var olduğundan beri varlığını sürdürmektedir. Daha önceleri sanat faaliyetlerimizin ve tiyatro ekiplerimizin liderliğini üstlenen bendeniz Bora Baydar, bu Bence'mde size liderlik makamını anlatmanın yanı sıra naçizane tavsiyeler vermeye çalışacağım, iyi okumalar...

Öncelikle ''lider'' kelimesinin sözlük tanımını yapmadan geçemeyeceğim. Lider, bulunduğu çevreye yarar sağlayan, süregelen gelenekte köklü değişiklikler yapan, çevreyi yönetmek için, sorumluluğu; sezgi, zeka ve bilgiye dayalı karar ve uygulamalarla taşıyan kişiye denir. Liderlik, insanoğlunun benliğinde varlığını istikrarlı bir şekilde sürdüren bir içgüdüdür. Lider olma içgüdüsü, her bireyde bulunmaktadır. İnsan, doğası gereği önderlik eden olmak ister veya biat sisteminin kendisi üzerinden uygulanmasını kesinlikle reddeder. Bu içgüdüyü gerçekleştirememek bazı insanları ciddi kompleks ve kaygılara sürükleyebilir. Aşağılık kompleksi bunun en basit örneğidir. Hepimizin içten içe liderlik makamına sahip olma arzusu taşıdığını ifade ettim.

Peki liderlik makamı nasıl elde edilir? Lider olmak için hangi özelliklere sahip olmak gerekir?

1- Güven

Evet, lider olma düşüncesindeki kişinin önce benliğine, sağduyusuna, bilgi birikimine, liderlik edeceği kurum veya ekibin vizyonuna ilişkin yeterliliğine sahici bir güven duyması gerekir. Bu güven, sağlam olmalıdır, yıkıcı eleştirilerle veya başka dış etkenlerle hemen sarsılmamalıdır. Bu güvenin oluşması ve güçlenmesi için kişinin, liderlik edeceği alanda sürekli kendini geliştirmesi, bu alandaki diğer liderlerin tutumlarını gözlemlemesi, bu alandaki meslektaşlarının şikayetlerini, beklentilerini, vasıflarını bilmesi gerekir. Belki de kısa bir süreliğine de olsa biat sisteminden geçmesi bile gerekebilir ancak kişi kendisinde bu güveni ve inancı hissettiği zaman, zaten diğer insanlar da ona güvenmeye başlayacaktır. Şunu asla aklınızdan çıkarmayınız; kimse kendine güvenmeyen bir insana güvenip de onun gittiği yolda ona yoldaş olmaz.

2- Alçak gönüllülük

Liderlik makamına talip olan kişinin insanlara tepeden bakmaması gerekir, yeri ve zamanı geldiğinde insanları uyarmak ve disiplini sağlamak adına insanlarla yüksek perdeden konuşması ve ses tonunu yükseltmesi gerekebilir ancak bunu kişilik özelliklerinden biri yapmaması gerekir. Çünkü kibirli lider, kısa vadede dikkat çekip insanlara ilgi çekici gelse de uzun vadede onu destekleyen kimse olmayacaktır. Bunun sebebi ise, insanlara tepeden bakan liderin dar görüşlü olması, insanları dinlememesi, insanları aşağılaması, biat sistemi uygulayarak insanların benliğini ve gururunu çiğnemesidir. Ayrıca insanlar, yüksek zümrede olduğunu sürekli hissettiren birini değil, kendi içlerinden biri olduğunu alçak gönüllülüğüyle belli eden insanların yanında olmayı tercih ederler.

3- İyi bir dinleyici olmak

Lider adayının, kriz yönetebilmesi, ekipteki tartışmaları, kutuplaşmaları, ötekileştirmeleri önlemesi gerekmektedir. Bunun için liderin ekibindeki arkadaşlarıyla sürekli ilgilenmesi, onların şikayetlerine, yaşadıkları sıkıntılara kulak vermesi gerekir. Kulak verdikten sonra da, objektif değerlendirmeler yapması, hakkaniyetli olması lazımdır.

Sübjektif bir değerlendirmeyle arasında gönül bağı bulunan arkadaşlarını diğerlerine karşı kayırma gibi bir hataya düşerse ekip içinde geri dönülmez bir bölünme, ekibin vizyonlarının başarısızlıkla sonuçlanması gibi birçok vahim durumla karşı karşıya kalmaktan kendini ve ekibini alıkoyamaz. Ya da lider, ekip arkadaşlarının isteklerini, ihtiyaçlarını ve sorunlarını dinlemeden onları duymazdan gelirse veya bilhassa bastırıp susmaları için uğraşırsa, bu durum kısa vadede işe yarar gibi gözükse de orta ve uzun vadede daha da kötü sonuçların oluşmasına zemin hazırlar.

4- Özveri

Liderlik içgüdüsüyle bu makamın hayalini kuran insanların çoğu, bir noktada yanılgıya düşerler: Lider, diğer ekip üyelerinden daha az çaba gösterir. Bu çok yanlış bir algıdır. Bu algı, liderlik makamının ulaşılmaz ve yüce görülmesinin ardından oluşmuş bir algıdır. Aksine lider, disiplinli ve istikrarlı bir biçimde mütemadiyen sorumluluklar alan, düşünen, çalışmalar yapan insandır.

Liderin, diğer ekip üyelerinden daha fazla özverili hareket etmesi gerekir çünkü başarısızlıklarda, ekip içi krizlerde, ve bunun gibi birçok sıkıntıda en büyük sorumluluğu lider üstlendiği için fatura yine ona kesilecektir, en çok zarar gören de yine o olacaktır. Eğer lider, makamın vermiş olduğu rehavete kapılıp yükümlülüklerini ertelerse veya bu yükümlülüklerden kaçarsa, kısa vadede makamın tadını çıkarsa bile uzun vadede yine acı dolu günler onu bekliyor olacaktır. Bütün bu sebepler yüzünden lider, diğer grup üyelerinden daha çok fedakarlık göstererek daha çok beyin fırtınası yapmak, daha çok faaliyet göstermek zorundadır. Gerekirse diğer grup üyeleri 8 saat uyurken o 4 saat uykuyla yetinebilmeli, diğer grup üyeleri sevdikleriyle serbest zaman geçirirken o çalışıyor olmalıdır. Liderlik ettiği alana, liderlik ettiği ekibe, liderlik makamına ve kendisine olan bağlılığını ve tutkusunu motivasyona çevirerek bu tip özverileri, vizyonlarını gerçekleştirene kadar sürdürmelidir.

Evet çok kıymetli Türk milleti, bugün sizlerle kendi liderlik tecrübelerimden yola çıkarak liderlik makamı hakkında yazdığım makaleyi paylaştım. Umarım bu yolda sizlere ışık tutabilmişimdir

Saygılarımla...

-Bora Baydar