NoteblookLM ile tez yazımı hakkında?

Kanka, soruna o kadar hak veriyorum ki, birebir aynı tartışmayı bölümde biz de yaşıyoruz şu aralar.

Bak dostum, önce şunu netleştireyim: Turnitin “intihal”i sadece kopyala‑yapıştır metin benzerliği üzerinden ölçüyor. Yani NotebookLM ya da başka bir yapay zeka aracı, sıfırdan cümle kurup senin konuya dair özgün bir metin üretirse, doğal olarak benzerlik oranı çok düşük çıkabiliyor. Bu kısım teknik olarak mümkün, bunda şaşılacak bir şey yok.

Ama asıl kritik yer şu: “AI dedektörü 0 gösterdi” kısmına çok güvenme. Bu ücretsiz dedektörlerin çoğu zaten tutarsız. Biz İTÜ’de hem hocalar hem asistanlar arasında denedik, aynı metni birden fazla dedektöre attığımızda birinde %0, diğerinde %90 AI çıktı. Yani bu araçlar şu an bilimsel anlamda güvenilir değil. Hocalar da bunu biliyor.

Esas risk, kanka, hocanın metnin “insan işi” mi “yapay zeka işi” mi olduğuna stilinden, kullanılan kaynaklardan, alan bilgisi derinliğinden anlaması. Bir de tez savunmasında sana 2–3 detaylı soru sorup takılmana bakar. NotebookLM ile yazılmış ama senin tam hakim olmadığın bir tezi savunurken çok zorlanırsın. Asıl patlama orada olur.

Şunu da söyleyeyim dostum, bizim bölümde bazı hocalar şunu net şekilde ifade etti: “Yapay zeka destek olabilir, ama kaynakları sen bulacaksın, sentezi sen yapacaksın, metni de en azından derinlemesine düzenleyeceksin.” Yani tamamen AI’ye yazdırılan tez, iş etik ve akademik etik kısmında sıkıntılı. Bir gün geriye dönük kontrol gelse çok fena.

Senin arkadaşa gelirsek; teknik olarak düşük intihal çıkması mümkün, yalancı değil gibi duruyor. Ama bu iş “Turnitin düşük gösterdi = sorun yok” kadar basit değil. En doğrusu, kanka, AI’yi şöyle kullanmak: kaynak özetlet, kavramları sadeleştir, plan çıkar, belki ilk taslağı yazdır ama nihai metni mutlaka kendi cümlelerinle baştan sona elden geçir. Hem Turnitin açısından hem vicdanen hem de savunmada rahat edersin.

İstersen tez konunu yaz, kanka; nasıl etik şekilde AI’den faydalanabileceğini adım adım konuşalım, seni de gereksiz riske sokmadan hallederiz.