Muhlis Akkoca & Avukat Burak Aslanpınar Instagram’da Gizli Reklamlara Gelen Cezaları Değerlendirdi

Son zamanlarda pek çok influencer’a gelen “gizli reklam” cezası haberleri sıkça gündeme gelmeye başladı. Bu konuyla ilgili en son popüler isimler Şeyma Subaşı ve Cem Özkök oldu. Sosyal medya uzmanı Muhlis Akkoca ve Avukat Arb. Dr. Burak Aslanpınar, bu konuyla ilgili önemli bilgiler paylaştılar. Sizler için bu yazıyı Instagram'ın kapalı olduğu bu günde yayınlamak istedik.

Gizli Reklam Nedir?

Sosyal medya uzmanı Muhlis Akkoca, gizli reklamın ne olduğunu şöyle açıkladı: "Gizli reklam, bir ürünü veya hizmeti tanıtırken takipçilere bunu belli etmeden, doğal bir içerikmiş gibi yayınlamaktır. Bu tür reklamlar, takipçilerin reklam olduğunu fark etmeden mesajı almalarını amaçlar. Kötü niyetli kullanıma açık bir yöntemdir ve Reklam Kurulu, etik dışı olayların yaşanması üzerine influencer’ların yaptığı reklamlara çeşitli kurallar getirdi."

İçerik Üreticilerinin Dikkat Etmesi Gerekenler

İçerik üreticilerinin, reklam alırken ve bunları içeriklerinde sunarken dikkat etmeleri gereken bazı önemli noktalar bulunuyor:

•⁠ ⁠Reklam ve sponsorlu içerikleri açıkça belirtmek: Takipçileri ve izleyicileri bu konuda bilgilendirmek önemlidir.
•⁠ ⁠Doğru ve şeffaf bilgiler vermek: Tanıtılan ürün veya hizmetin doğru ve avantajlı yönleri kadar, varsa dezavantajlarından da bahsedilmelidir.
•⁠ ⁠Kendi deneyimlerini ve gerçek düşüncelerini paylaşmak: Güvenilirliğinin artmasına yardımcı olur ve daha objektif olması sağlanır.
•⁠ ⁠Takipçi kitlesi ile uyumlu ürünler tanıtmak: Takipçi kitlesine uygun ürünler tanıtması takipçilerinin etkileşimde kalmasını sağlar.
•⁠ ⁠İş birliklerinde fatura kesmek: Reklam tutarı kadar fatura kesilmesi, ileride sorun yaşanmaması açısından önemlidir.

İş Birliği Nasıl Yazılmalı?

İş birliği yapılan en popüler mecralar Instagram ve YouTube. Instagram hikaye veya postlarda #işbirliği, #reklam, #tanıtım, #sponsor, #ortaklık gibi ibarelerin en az birinin kullanılması gerekiyor. YouTube'da ise açıklama ve hashtaglerde bu ibarelerin geçmesi ve videoyu yüklerken “Videomda ürün yerleştirme, sponsorluk veya ürün desteği gibi ücretli tanıtımlar yer alıyor” ibaresinin işaretlenmesi gerekmektedir.

Olabilecek Mağduriyetler

Muhlis Akkoca, influencer’lar açısından olabilecek mağduriyetleri şu şekilde sıraladı: "Herhangi bir video çekerken farkında olmadan görünen bazı markaların da iş birliği kapsamına alınabileceği durumlar var. Teknolojik cihazlar, kıyafetler veya farklı eşyaların markaları haliyle bazen gözükebiliyor. Bu tür durumlar çeşitli cezai yaptırımlara sebep olabilir. O yüzden daha dikkatli olmak gerekir.

Kurallara Uyulmazsa 5,5 Milyon TL’ye Varan Cezalar

Muhlis Akkoca’nın Av. Dr. Burak Aslanpınar'dan aktardığı bilgiye göre; Aslanpınar, konunun önemine ve cezaların yüksekliğine dikkat çekerek şunları söyledi: "Örtülü reklamın yaptırımları çok ağır. Reklam Kurulu, bu yasağı ilk kez çiğneyenler için 550.059 TL ceza verebilir. Tekrar edilmesi halinde ise cezayı 10 katına kadar artırabilir, bu da 5,5 Milyon TL ceza demektir."

Para Cezasına Ek Olarak Hesap Durdurulabilir

Yaptırımlar sadece para cezasıyla sınırlı kalmaz, ilgili içeriğin hatta hesabın durdurulması bile söz konusu olabilir. Bu nedenle influencer’ların içeriklerini oluştururken ve paylaşım yaparken çok dikkatli olmaları gerekiyor.

Ceza Haksızsa Kaldırılabilir

Haksız bir işlem yapıldıysa bunun kaldırılması da mümkündür. Ticaret Bakanlığı, ilgili kişinin savunmasını istedikten sonra ceza vermeyebilir veya daha hafif bir yaptırım uygulanabilir. Ayrıca Reklam Kurulu kararına karşı 30 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Reklamın Vergi Boyutu

Av. Dr. Burak Aslanpınar, sosyal medyada reklam yapmanın vergi yükümlülüğü olduğunu hatırlatarak, "#reklam, #işbirliği, #ortaklık ibarelerini kullanıyorsanız ve reklam yapıyorsanız gelir vergisi ve KDV’ye ilişkin beyanname verme yükümlülüğünüz vardır" dedi.

Youtuber ve Influencer’lara Vergi Avantajı

Sosyal medyadan elde ettikleri gelir yıllık belli bir tutarı geçmiyorsa (2024 yılı için 3.000.000 TL), "istisna belgesi" alarak beyanname verme ve %20 KDV yükümlülüğünden kurtulabilirler. Gelir Vergisi ise sabit %15 olarak ödenir. Bu avantajlardan yararlanmak için uzman desteği almak faydalı olacaktır.