Fonografla Başlayıp Gramofonla Devam Eden Ses Kayıt ve Yayın Teknolojisi Nerelerden Nerelere Geldi?

Ses kayıt ve yayın araçlarının tarihçesi:

1. Fonograf ve diktafon

Ses kayıt ve yayın araçları teknolojisi 1877 yılında Fonograf ve diktafon cihazlarının icadıyla başladı. Fonograf silindirik yapıda, sertleştirilmiş bal mumundan bir parça üzerinde seslerin kaydedilip tekrar dinlenilmesine yarayan makineydi. Edison mühendislik şirketinin 142 yıl önce icat ettiği bir cihazdı.

Bu da Diktafon cihazı. Fonografta dinlemek için sesin kaydedilmesinde kullanılan cihaz.
Fonografın özelliği şuydu: Bir diktafon cihazında bir defa okunan ses kaydediliyordu. Seri üretim kayıt diye bir şey söz konusu değildi. Bir ses kaydından 50 adet çoğaltmak istiyorsanız aynı seslendirmeyi 50 defa okumanız gerekliydi. Ya da bir toplantıda konuşma yapıyorsanız aynı şeyi 50 defa konuşamayacağınız için sadece bir tane ses kaydı alınabiliyordu.

2. Gramofon

Edison Mühendislik şirketi fonografı 1-2 yıl içinde devam eden arge süreçleriyle Gramofon adı verdiği cihaza dönüştürdü. Burada silindirik yapının yerini dairesel yapıda yassı bir disk aldı. Diktograf, fonograf, gramofon cihazları tamamen mekanik çalışan cihazlardı. Elektrikli veya elektronik bir yapı söz konusu değildi. Plaklara kayıt yapılıp çoğaltılarak satılması 1900'lerin başında gerçekleşen bir teknolojiydi. Tabi bu cihazlar ağır bir metal sistem ve dışında yine ağır bir ahşap kutudan oluşuyordu.

3. Pikap

Elektroniğin gelişmesiyle pikap denilen cihazlar çıktı ortaya. Minik bir elektrik motoruyla döndürülen plak ve kağıttan yapılan hoparlöre verilen ses. Böylece uzayan plaklara kayıt yapılarak şarkıcıların sesleri dünyanın her yerine ulaştırılabilir oldu. 45 devirli plaklarda ön yüzde bir, arka yüzde bir olmak üzere iki şarkı kaydediliyordu. Sonra adına Long Play denilen 33 devirli plaklar çıktı. Görselde pikap üzerinde 33 devirli LP görülüyor.

4. 8 Track kasetler

1960'lı yıllarda manyetik band teknolojisi hayata geçti. Medya yayıncılık sektöründe kullanılan Rewox cihazlarında kullanılan manyetik band bir plastik muhafaza içinde bir diske sarılarak daha kolay taşınabilen ve muhafaza edilebilen bir yapıya dönüştü. 1960'lar ve 70'ler boyunca hem plaklar hem 8 track kasetler kullanımdaydı ama yine de plaklar daha çok kullanılıyordu.

4. Copmact kasetler

1970'lerde Rewox band sisteminin minimize edilmiş hali compact kasetler geliştirildi. Bu teknolojiye Japon Sony öncülük ediyordu. Kasetlerin boyutları küçülürken 90, 100 hatta 120 dakikalık kayıt yapılabilen bir yapı elde edilmiş oldu. 1980'lerde dünya genelinde bu kasetler hakimdi. Artık plak teknolojisi tarihte kalmış, nostalji ve vintage olarak koleksiyoncuların raflarında yerlerini almaya başlamıştı. Bunlarla beraber Önce Betamax, sonra VHS kasetler hayata geçti ve manyetik bantlara ses ve görüntü birlikte yüklenerek video kasetleri de hayatımıza girmeye başladı. Artık sinema evlerimize gelmeye başlamıştı. Sony Walkman denilen bir icadını piyasaya sürdü 1980'li yıllarda. Pille çalışan minik bir kasetçalar, kablolu kulaklık sayesinde kemerinize takıp müzik dinlerken gezebileceğiniz bir cihaza dönüşmüş ve gençler arasında müthiş ilgi uyandırmıştı. Tabi diğer elektronik devleri de benzer cihazları hızla piyasaya sürdüler.

6. Compact discler

1980'ler boyunca compact kasetler kullanımdayken 1990'lı yıllarda Compact disc teknolojisi bir anda dünyaya yayıldı. Artık daha küçük hacimlerde çok daha fazla sayıda şarkı veya film kaydedilebiliyor, daha yüksek ses ve görüntü kalitesiyle izlenebiliyordu.

Compact kaset teknolojisinin yayılmasına öncülük eden Sony discman adında ürünüyle walkman gibi compact disklerin de kemerinize takıp gezerek dinlenilmesine izin veren cihazlar tasarlamış ve piyasaya sürmüştü. Bunda da yine dünya elektronik devleri benzer ürünleri piyasaya sürdüler. Compact disclerde de teknoloji ilerledi. Önce VCD sonra DVD teknolojileri geliştirildi. CD üzerine filmler yüklendi, beraberinde gelişmiş ses sistemleri satılmaya başlandı ve ev sinema sistemlerinin ilk örnekleri hayata geçti.

7. MP3 çalarlar

Gelişen elektronik artık çok daha hızlı ilerliyordu. Ama artık bunun yanında bir de elektronik yazılım dünyası beraber çalışıyordu. 2000'li yıllarda seslerin MP3 adı verilen bir formatta çok az digital yer kaplaması sağlanarak elektronik ortamlara (çipler içine) kaydedilmesi sağlandı. Sony yine sektöre liderlik eden firmaydı. Önce MP3 çalarlar piyasaya sürüldü. Sonra MPEG görüntü formatı, Divx, Blueray, HD, Ultra HD gibi görüntü formatları geliştirildi. Bunların kullanıldığı ses sistemlerinde sese derinlik katacak üstün özelliklerde ses sistemleri geliştiren Bose, Harman/Kardon, JBL gibi sadece ses konusunda uzman firmalar da dünyada adını duyurdu.

8. Cep telefonları, tablet bilgisayarlar ve dock istasyonları

1990'larda hayatımıza girmeye başlayan cep telefonları da 2010'lu yıllarda artık bu kulvara giriş yaptı. Philips, Bose, Samsung, JBL gibi firmalar cep telefonu ve tablet bilgisayarların doğrudan üzerine takıldığı, yüksek kalitede ses ve telefon, tablet ekranından görüntünün verildiği sistemleri geliştirdiler.

Ben 45 yaşında birisi olarak fonograf ve gramofon hariç pikaplar, 8 track kasetler şeklinde devam edegelen bu sürecin her aşamasına şahit olmuş ve hepsini de kullanmanın keyfini yaşamış biri olarak kendimi mutlu sayıyorum.

Umarım sizler de paylaşımımı beğenirsiniz.