Depremde toplanan yardım paraları nereye gitti bilen var mı?

Deprem vergilerinden ne kadar gelir elde edildi?

Depremden hemen sonra çıkarılan altı vergiden, yürürlüğe girdikleri 1999 yılından, yürürlükten kalktıkları 2003 yılına kadar elde edilen tutar 5,5 milyar TL’ye yakın. Deprem için bütçeden yapılan harcamalar ise yaklaşık 287 milyon TL. Deprem ile ilgili yapılan toplam harcamalar ise (bütçe dışı fon harcamaları, bağış ve hibeler, dış krediler vs.) yaklaşık 445 milyon TL.

Bugün hâlâ uygulanan özel iletişim vergisi ve şans oyunları vergisinden 1999 yılından, 2022 yılı sonuna kadar elde edilen toplam gelir ise yaklaşık 120 milyar TL.

Deprem vergileri nerelere harcandı?
Bütçe istatistiklerinde deprem için yapılan harcama tutarları yer almakla birlikte, bu harcamaların içeriklerine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmuyor. Ancak 2012 yılında cevaplanan bir soru önergesinde harcamaların içeriğine ilişkin bilgiler yer alıyor. Önergede; depreme hazırlık çalışmaları kapsamında çok sayıda proje yürütüldüğü ve depremden en çok etkilenen illerde gerekli kamulaştırmalar yapılarak 43.053 hak sahibine konut teslim edildiği bilgisi yer alıyor. Yine depremden etkilenen illerde orta hasarlı konutların ve işyerlerinin güçlendirilmesi kapsamında toplam 377.518.800 TL, yine bu şehirlerde ve köylerde evlerini yapanlara yardım kapsamında 11.703.900 TL ve afet bölgesinde konut satın almak isteyenlere 225.000.000 TL kredi ödendiği de belirtiliyor.

2011 yılında yaşanan Van Depremi sonrasında deprem vergilerinin nerelere harcandığı sorusu dönemin Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e sorulduğunda ise Şimşek; “duble yollara gidiyor, demiryollarına, havayollarına, çiftçimize, eğitime gidiyor” şeklinde bir cevap veriyor.

Deprem vergileri neden deprem için harcanamıyor?

Akıllara neden deprem için tahsil edilen vergilerin tamamının deprem için harcanmadığı sorusu gelebilir. Bunun başlıca iki nedeni bulunuyor. Birincisi bütçede geçerli olan “adem-i tahsis” ilkesi. Bu ilke, deprem vergilerinden elde edilen gelirlerin doğrudan doğruya deprem ile ilgili harcamalarının finansmanına aktarılmasına engel oluyor. Bu nedenle tüm vergilerde olduğu gibi, bu vergilerden elde edilen gelirler de bütçeye gelir kaydedilerek, harcamaların gerektirdiği ölçüde kullanılıyor.

İkincisi ise, bu vergilerin 2003 yılı sonuna kadar yalnızca deprem harcamalarının finansmanı için değil, aynı zamanda o dönemde uygulanan ekonomik istikrar programının desteklenmesi amacıyla yürürlüğe konulmuş olmaları. Bu nedenle bu vergilerden elde edilen gelirlerin tamamının deprem harcamalarının finansmanı için kullanılması beklentisi, düzenlemenin amacı açısından da yanlış bir beklenti doğuruyor.

2003 yılı sonrasında özel iletişim vergisi ile şans oyunları vergisinin kalıcı hale getirilmesinin nedenleri olarak ise; telekomünikasyon hizmetlerinin vergilendirilmesi ve bahis ve şans oyunların vergi kapsamı dışında kalmasının önüne geçilmesi gösteriliyor. Bu nedenle 2003 yılı sonrasında bu vergilerden elde edilen gelirlerin deprem için harcanması da söz konusu olamıyor.

Metin onedi sitesinden alınmıştır

Metin onedi sitesinden alınmıştır tamı için link ulasa bilirsiniz