Türkiye'nin Yerli Otomobili TOGG'un Ağabeyi Devrim'in Hazin Hikayesi

Tarihler 16 Haziran 1961'i gösteriyordu. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in talimatıyla TCDD yöneticileri ve mühendislerinden bir kısmı Ankara'da özel bir toplantıya çağrıldı. Toplantı kimselere duyurulmadı.

Yönetici ve mühendislerden tek bir şey istendi: 4 ay içinde 29 Ekim'e bu arabaları yetiştirin. Mühendisler böyle bir şeyin imkansız olacağını, 4 ay içinde değil otomobil yapmak, tekerleklerin ve dingillerin anca yetişeceğini söylediler.

Ayrıca ülke ekonomisinin pek de iyi olmadığı bu dönemde halk ve diğer bürokratlar buna kesinlikle karşı çıkacaktı. Öyle de oldu, Cemal Gürsel projeyi halk arz ettikten sonraki günlerde sesler yükselmeye başladı.

Cemal gürsel yılmadı, milli duygularla bağdaştırdı bu otomobili. Halka anlattı, bürokratları durdurmaya çalıştı. Ayrıca bu proje için TCDD'den yüksek mühendislerin seçilme nedeni çoğunun yurt dışında eğitim almış olmalarıydı. Yani bilgi ve becerikli kişilerdi. Gürsel, 4 ay için yapacaklarına inanıyordu.

Çok vakit kaybetmeden işe konuldu. Çünkü talimat büyük yerdendi. 48 mühendis ve 200'e yakın işçi Eskişehir'in yolunu tuttu. 4 aya yetişmesi için resmen uyumamak gerekiyordu. Öyle de oldu, fabrika 7/24 çalıştı. Hiç durmadı, evine gitmeden orada uyuyanlar oldu.

Motorundan koltuktaki derisine kadar %100 yerliydi. Üretilen ilk otomobil beyaz renkli olurken, diğer otomobil ise siyah makam arabası olarak yapılmıştı.

Siyah renkteki 2 numaralı Devrim’ in son kat boyası ancak 28 Ekim akşamı vuruldu. Otomobiller tren ile Ankara'ya gönderilecekti. Cemal Gürsel araca binip, tören alanına gidecekti. İşte Ankara'ya sevk edilen o gece Devrim'e trende pasta ve cila vurulacaktı, yetişmemişti çünkü. Bacadan sıçraması muhtemel kıvılcımlardan ötürü güvenlik önlemi olarak benzin depoları boşaltılmıştı.

Planda bir değişiklik yoktu. Devrim yolda giderken bir benzinliğe uğrayacak ve yakıt alınacaktı. O gün geldi çattı. Araçlar trenden indirildi ve Cemal Gürsel'i almaya yola çıktı. Lakin araçlara escortluk eden polislerin ikmalden haberi yoktu ve benzin alınmadan Cemal Gürsel alınmaya gidildi.

Meclisin önüne gelindiğin de mühendisler yakıt alınmadığını fark etti ve acele yakıt alınarak, beyaz otomobile konuldu. Fakat sorunlar peşlerini bırakmadı, Cemal Gürsel siyah makam otomobiline binmek istedi. Araç 100 metre gitti ve duraksadı. Benzin bittiği anlaşıldı ve Cemal Gürsel o muhteşem sözü söyledi:

Batı kafasıyla otomobil yaptınız ama doğu kafasıyla içine benzin koymayı unuttunuz!

Cemal Gürsel beyaz araca alınıp tören alanına getirilse de basın ve o dönemki bürokratlar bunu "Devrim'in hazin sonu" olarak nitelendirdi ve böylece devrimden sonraki 4 otomobil ve 10 motor projesi rafa kalktı. Böylece TOGG'un abisi Devrim'in hikayesi de başlamadan bitmiş oldu.

Siyahı hurdaya ayrılan Devrim'in beyaz olanı bugün sizi Eskişehir Tülomsaş Müzesi'nde bekliyor.