Geçmişin Vasıtaları Günümüzün Yarışçıları Atlar Hakkında Az Bilinen Gerçekler!

Atlar, geçmiş zamanların en büyük vasıtaları, insanların en çok yakınlık duyduğu, geçmişte savaşların olmazsa olmaz sadık askerleridir. Atlar, birçok mitolojiye konu olmakla birlikte İslam'ın kutsal kitabı Kur'an-ı Kerim de bile üzerlerine yemin edilen asil hayvanlardır. Çok fazla yakından görmediğimiz ancak geçmişteki başarılara imza atan insanların kaderine ortak olan dost canlısı bu hayvanları yakından tanımaya ne dersiniz?

Atların geçmişi insanoğlundan çok daha eskiye dayanmaktadır

Yapılan araştırmalar, atların 55 milyon yıl önce ortaya çıktığını ve bir tilki boyutunda olup 4 bacaklı ve 5 parmaklı hayvanlar olduğunu ortaya koymaktadır. Atalarının mamutlar olduğu düşünülen atların milyonlarca yıl önce bulunan kemik kalıntılarıyla adaptasyon sürecinde çeşitli evrimler geçirdiği ortaya atılmıştır. Zebra ve eşeklerle aynı ırktan gelmektedir.

Birçok mitolojide tasvir olmuşlardır

Atlar geçmişten günümüze her daim önemini korumuş canlılardır. Bu sebeple birçok mitolojide de tasvir edilmişlerdir. Tulpar, Chollima, Kanthaka, Sleipnir ve Pegasus en popüler olanlarıdır. Atlar, Türk mitolojisinde önemli bir yere sahip olduğu gibi Çin, Roma, İskandinav ve Yunan mitolojisinde de oldukça önemli bir yere sahiptir.

Atların geçmişten günümüze en sık kullanıldıkları alanlar

Atların erkeklerine ''aygır'' adı verilir ve eski zamanlarda savaşlarda kullanılırlardı. ''Kısrak'' ise dişi atlara verilen isimdir ve daha çok üreme amacıyla tutulurlardı. Yumurtaları alınarak kısırlaştırılan erkek atlara ise ''iğdiş'' denirdi ve daha çok ormancılık, tarım ve taşıma işlerinde tercih edilirlerdi. Atlar, en çok savaşlarda, taşımacılıkta, tarımda, ormancılıkta ve yarışlarda kullanılmışlardır. Yarış için eğitilen ve kullanılan atlara ise ''beygir'' denir.

Kanunlarla güvence altına alınmışlardır

Atlar eskiden kişinin en büyük vasıta aracı olarak görüldükleri için at hırsızlığı birçok yerde ağır cezalara davetiye çıkarmıştır. Özellikle Amerika'da Vahşi Batı'da at çalan insanlar asılarak idam edilmiştir. Aynı uygulamanın Eski Türklerde de olduğu görülmektedir. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti'nde olduğu gibi birçok ülkede özellikle yarış atların sağlık ve kullanımına yönelik çeşitli yasal düzenlemeler getirilmiştir.

Atları ilk evcilleştiren milletin Türkler olduğuna yönelik ortaya atılan tevatür

Atları ilk evcilleştiren milletin Türkler olduğuna yönelik yaygın bir tevatür olsa da bu meçhuldür. Yapılan araştırmalar, atları ilk evcilleştiren bölgeler arasında Rusya, Ukrayna ve Kazakistan'ın olabileceği yer almaktadır. Ancak Eski Türkler, Uygurlar dönemine kadar göçebe bir yaşam tarzı benimsedikleri için vasıta olarak kullandıkları atlara oldukça önem veriyorlardı. Bu sebepledir ki, Eski Türklerde birçok kadın iyi bir at binicidir.

Atlar hakkında doğru bilinen popüler yanlışlar

Atlar hakkında doğru bilinen yanlışların başında, bacağı kırılan atın tekrar kemiği kaynamayacağı için vurulduğu bilgisi yer alır. Kırılan kemiğin kaynaşmaması doğru bir bilgi değildir. Atların kırılan bacağı tekrar kaynasa da bu zorlu bir süreçtir. Çünkü atlar, uzun süre dört bacağının üzerinde durmaya evrimleşmişlerdir. Bir at 1 ay boyunca bacaklarının üzerinde durabilir. Söz konusu kırılan bacağa sürekli baskı uygulanması kaynamasını güçleştirecektir. Ayrıca ağırlıklı olarak diğer üç bacağa binen yük de toynak erimesine neden olacaktır. Eskiden insanların en büyük vasıtaları olan atların bacağını kaybetmesi demek, görev verilen işi icra edememesi demektir. Bu sebeple sahibine yük oldukları gerekçesiyle vurularak öldürülebilirlerdi. Atlar hakkında doğru bilinen yanlışlardan biri de yorulduklarını anlamamasıdır. Kaslara yorulduğu hissiyatını veren laktik asitlerdir ve atlarda daha az salgılanır. Ancak atlar, yorulduklarını anlamakta ve yoruldukları zaman yavaşlayıp durmaktadırlar.

Fiziksel özellikleri ve yaşam ömürleri

Kanada'da yapılan araştırmalara göre atların ömrü ortalama 25-33 yıl kadardır. Ancak bazı atların 40 yaşlarına kadar ulaştığı bilinmektedir. Bilinen en yaşlı at 62 yaşına kadar yaşamıştır. Atların fiziksel özellikleri ırkına göre değişiklik gösterebilmektedir. Dünyada birçok at türü vardır ancak en yaygın bilinenleri ve özellikleri şu şekildedir:

Arap Atı

Safkan Arap atları genelde gri, kırmızı ve fındık renginde olurlar. Saatte 45 kilometre hızla dörtnala oldukça dengeli koşabilirler. Ömürleri ortalama 25-30 yıl kadardır.

Ahal Teke Atı

Ahal Teke, Türkmen kökenlidir. İsmini Türkmenistan'daki bir aşiretten almışlardır. Diğer atlara kıyasla daha ince bir boyun ve bedene sahiplerdir. Parlak ciltleri vardır. Günde 200 kilometre yol katedebilecek dayanıklılığa sahiplerdir. 3 gün su içmeden durabilirler. En zeki at türlerinden olan Ahal Teke oldukça inatçı olabilmektedir. Sahibine daima bağlıdır ve sadece tek biniciye alışabilmektedirler.

Morgan Atı

Daha çok Amerika'da yaşarlar ve en eski at ırklarındandır. Gözleri büyük ve bacakları nispeten daha kalındır. Sırt ve omuzları diğer at türlerine nazaran daha diktir. Ağırlıklı olarak kahverengi ve siyah renkte olurlar ve ortalama ağırlıkları 400-450 kilogramdır.

Clydesdale Atı

Dünyanın en büyük ve ağır ırklarından biridir. Anavatanı İskoçya'dır. Ortalama 20 yıl yaşarlar ve çoğu kalp ve böbrek yetmezliğinden dolayı hayatını kaybeder. Bacaklarının diz altı kısımları kıllıdır. Ortalama 800 kilogram ağırlığa sahiplerdir.

Fresian Atı

Diğer atlar kadar uzun bir ömre sahip değildir. Ortalama 10-15 yıl kadar yaşarlar. Atın ayırt edici özelliklerinin başında simsiyah ten, gür ve uzun yele ile kuyruk gelmektedir. Oldukça uysal, sevecen ve cana yakınlardır. Bu yüzden onlarla iletişim kurmak çok kolaydır. Fresian atların en ayırt edici özelliklerinden biri de çalışkan ve güçlü bir hafızaya sahip olup çabuk öğrenebilmeleridir.

Dünyadaki en yaygın atların bazı özellikleri bu şekildedir. Bu bilgiler sanırım atların fiziksel özelliklerini az çok ortaya koymakta yeterli olacaktır.

Türkiye pazarında atların fiyatları

Türkiye'de atların fiyatları 3000 TL'den başlayıp milyon liralara kadar yükselebilmektedir. Yakın zamanda satılan en pahalı at 3 milyon 500 bin TL'ye satılmıştır. Fiyatlandırma atın türü ve elde ettiği başarılara göre değişkenlik gösterebilmektedir. Ancak ortalama satış fiyatları 8000-15.000 TL arasında değişmektedir.