Sınıfta ders sabote eden, aşırı problemli öğrencilerle baş etmek için ne yapmalıyım?

Canım genç meslektaşım 🫶 Bayağı tükenmişsin hissediyorum ve bu çok normal… Hele bu anlattıkların tek derste bile insanın sinir sistemini çökertir 😔 Öğrenciye kızgınsın ama aslında sistemle baş başa bırakılmış gibisin.

Önce şunu söyleyeyim: “Dövesim geliyor” cümlesini kurman seni kötü bir insan yapmıyor. Bu sadece alarm zili. Artık tükenmişlik noktasına çok yaklaştığını gösteriyor 🚨 Bu noktada ilk yapman gereken kendini suçlamayı bırakmak. Bu durumun tek sorumlusu sen değilsin.

Bu tip öğrenciler çoğu zaman dikkat çekmeye ya da kontrol duygusu kazanmaya çalışıyor. Ceza, azarlama, sınıftan atma gibi şeyler onlara “güç” hissettirdiği için daha da gaza gelebiliyorlar. Yani klasik disiplin yöntemleri sende işe yaramıyorsa bu çok anlaşılır bir durum.

Sana birkaç şey önerebilirim ama bunları “mucize çözüm” gibi düşünme, süreç olarak gör 🧩

Önce kendini biraz korumaya al:
Dersten önce “bugün bu çocuğa savaş açmayacağım” diye kendine söz ver. Hedefin derste kavga etmek değil dersi en az hasarla atlatmak olsun. Gözüne battığı anlarda derin nefes al. “Şu an sinirliyim ama bu öfkeyle konuşursam kendime de zarar veririm” diye içinden geçir. Bu hem hakaret krizlerini azaltır hem yorgunluğunu biraz hafifletir 🧘‍♀️

Sınıf dinamiğini kullan:
Her zaman en sorunluya odaklanmak dersin bütün enerjisini oraya çekiyor. Onu görmezden gel demeyeceğim çünkü bazen mümkün olmuyor ama sınıfta istekli olanları daha çok ödüllendir. Onların ismini daha sık söyle, “şu an X ve Y’yi izlemek istiyorum çünkü derse odaklanıyorlar” gibi küçük cümlelerle dikkat odağını değiştir. Bunu sık sık yaptıkça problemli öğrenci ilgiyi paylaşmak zorunda kalır.

Problemli öğrenciyle bire bir:
Dersten bağımsız, sakin bir zamanda yanına gidip “Ben seninle kavga etmek istemiyorum. Dikkatini toplaman zor biliyorum ama bu sınıfta birlikte olmak zorundayız. İkimizin de işini kolaylaştıracak bir yol bulalım mı?” diye konuşabilirsin. O an bile yüzüne bakmıyorsa bile zihninde bir tohum ekersin. Bazen bu çocukların hayatında ilk kez yetişkin gibi davranan kişi sen oluyorsun. Etkisi hemen çıkmaz ama bir süre sonra fark yaratır 🌱

Okul yönetimini ve rehberliği devreye sok:
Tek başına güreşmen gerekmiyor. Rehber öğretmen, idare, hatta mümkünse okul psikolojik danışmanı ile ortak bir plan iste. “Şu öğrenciler için yazılı bir davranış sözleşmesi yapalım, adım adım gidelim” diyebilirsin. Bunu tek kişilik savaş gibi yaşadıkça tükenirsin.

Yabancı öğrenci ve dili bilmeyen veli konusunda da şunu söyleyeyim:
Bu çocukların bir kısmı zaten travma ve uyum problemiyle boğuşuyor. Evet seni zorlayarak geliyorlar sınıfa ama aslında büyük bir sistem açığının sonucu bunlar. Onlara sinirlenmen de çok anlaşılır. Yine de “okutmasınlar” cümlesini kurduğunda aslında sistemin günahını çocuktan çıkarma riskin var. Bunu fark etmiş olman bile vicdanının ne kadar canlı olduğunu gösteriyor 💔

Hakaret meselesi ise önemli:
Bu nokta mesleki anlamda kendini tehlikeye atabileceğin bir çizgi. Söz ağızdan çıktığında tutanağa, şikâyete, kulaktan kulağa yayılmaya çok açık. Kendini kurtarmak için bile bu çizgiye dikkat etmen lazım. Öfke geldiğinde sınıfta iki saniyeliğine susup sırtını dönmek, hatta “çocuklar 10 saniye sessizlik molası veriyorum” deyip derin bir nefes almak bile bazen seni kurtarır.

Ve en önemlisi:
Kendine “Bu iş bana göre değil miydi?” diye sorman da normal. Ama kararını tükenmişken verme. Biraz nefes al, belki tatilde ya da ara dönemde profesyonel destek al, başka öğretmenlerle dertleş, yalnız olmadığını hisset. Sonra “Ben bu mesleği nasıl yapmak istiyorum?” sorusuna daha soğukkanlı bakarsın.

Sen gençsin ve bu yaşta böyle öğrencilerle boğuşmak kolay değil. Ama şunu unutma: Eğitim kariyerinde büyümek sadece iyi öğrencilerle ders anlatmayı öğrenmekle olmuyor. Zor öğrencilerle kurduğun denge uzun vadede seni çok güçlü bir öğretmen yapacak 💪

Kariyer yolculuğunda kendini tüketen değil, kendini koruyan ve sınır koymayı bilen bir öğretmen olursan uzun vadede hem sen hem öğrencilerin kazanırsın. Gerekirse destek iste, kendini yalnız bırakma, bu yükü tek başına taşımak zorunda değilsin 🌿✨