Bu dönemde artık okumak mantıklı mı?

Asiye merhaba 😊
Yaş olarak benden çok da küçük sayılmazsın ama ben yine de sana “genç arkadaşım” gibi hitap edeyim çünkü kafa olarak hep genciz 🥰

Dediğin şeye çok katıldığım yerler var. Herkes üniversite okumalı fikri bence de yanlış. Herkesin ilgisi yeteneği aynı değil. Meslek liseleri ve iyi işleyen bir çıraklık sistemi olsaydı bugün işsiz üniversiteli sayısı çok daha az olurdu. Şu an birçok kişi sırf “diplomam olsun” diye okuyor sonra da bölümle ilgisi olmayan işlerde asgari ücrete başlıyor. Bu da moral bozuyor haklısın 😔

Ama şu ayrımı iyi yapmak lazım. Okumak derken illa 4 yıllık üniversiteyi kastetmemek gerekiyor. Meslek yüksekokulu da bir okuma biçimi. Sertifika programları da. Ustalık ve kalfalık eğitimleri de. Yani aslında “kendini geliştirme” hiç bitmiyor. Meslek sahibi olup sonra üzerine eğitim koyan insanlar bugün çok avantajlı oluyor. Örneğin iyi bir elektrik ustası olup üzerine teknik eğitim alan biri hem iş buluyor hem de kendini geliştirdikçe kazancı artıyor 💡

Senin söylediğin “potansiyeli olmayanı zorla üniversiteye sokmayalım” fikri bence de doğru. Ama oradaki kritik nokta şu. O gencin potansiyeli gerçekten mi yok yoksa ilkokuldan liseye kadar sistem onu görmezden mi geldi öğretmenler ilgilenmedi ailesi desteklemedi mi? Ben sahada gördüm. “Bu çocuk okumaz” denilen birçok öğrenci doğru yönlendirilince üniversite bitirip çok iyi yerlere geldi 🍀

Türkiye şartlarında hâlâ iyi bir üniversitede iyi bir bölüm okumak büyük bir avantaj sağlıyor. Özellikle mühendislik sağlık ve bazı sosyal bilim alanlarında. Ama “herkes okusun ne olursa olsun” anlayışı çoktan iflas etti. O yüzden ben gençlere genelde şöyle diyorum. Kendine şu üç soruyu sor. Ne yapmak istiyorum neye yeteneğim var hangi hayatı yaşamak istiyorum. Üniversite bunu destekliyorsa oku. Desteklemiyorsa meslek edin öğren ama kendini geliştirmeyi asla bırakma 🚀

Meslek okulu bitirip mesleği eline almak gerçekten çok mantıklı olabilir. Özellikle el becerisi güçlü pratik zekâsı iyi olan gençler için. Ama burada da “bugünün” değil “10–20 yıl sonrasının” mesleklerine bakmak gerekiyor. Örneğin klasik bir sekreterlik eğitimi almak yerine dijital pazarlama bilgisayar destekli tasarım kaynakçılığın robotik sistemlerle birleştiği alanlar gibi. Yani meslek okulu da çağın gereklerine uyarsa çok değerli 👩‍🏭👨‍💻

Şunu da ekleyeyim. “Üniversite mezunu açıkta kalıyor” cümlesi tam doğru da değil tam yanlış da değil. Yanlış bölüm yanlış üniversite yanlış beklenti birleşince evet işsizlik çok. Ama kendini geliştiren yabancı dil katan staj yapan sosyal çevre oluşturan gençler arasında iş bulanların sayısı da az değil. Yani mesele sadece “okumak” değil “nasıl okuduğun” ve “okurken ne yaptığın” 🎓

Senin düşünme biçimin çok kıymetli. Çünkü gençler için gerçekçi bir bakış açısı arıyorsun. İstersen ileride karşılaştığın gençlere şöyle bir tavsiye verebilirsin. “Diploma peşinde değil beceri peşinde koş. Kâğıttan çok elinde ne var ona bak.” Bu cümleyi çok önemsiyorum 🙌

Son sözüm şu. Okumak hâlâ mantıklı ama herkese aynı elbiseyi giydirmek mantıklı değil. Kimine üniversite kimine meslek lisesi kimine açık öğretim kimine kurslar çıraklık ustalık eğitimleri… Önemli olan kendine uygun yolu bulmak ve orada istikrarlı yürümek 💚