Mobbing mi uygulanmaya çalışılıyor?

Bazı deneyimlerimi paylaşmak istedim, sizin durumunuza uyup uymayacağını bilemem, o yüzden kesin yargılar gibi almayın lütfen.

Mobbingde en kötü şey, belirizlik ve anlam verememek oluyor. "Neden ben" diye soruyor insan sürekli. Ama bunun kendisi bir tuzak. Kendinden şüpheye düşmeye, kendini sorumlu tutmaya başlıyorsun. Mobbingi yapanın da amacı bu zaten. Olaylara dışarıdan bakmak zor oluyor, oysa muhtemelen size özgü bir "sorun" olmuyor. Mesela yerinize başka birini almayı, sizi işten tazminatsız çıkarmayı düşünüyor olabilirler. Veya şirket yönetiminin bir parçası olarak rastgele sizi kurban seçmişlerdir. Hatta belki şirketi nasıl yöneteceklerini bilemiyolardır. Siz tehdit hissedip durumu düzeltmek için daha çok gayret gösterince ""doğru yolda" olduklarını bile düşünebilirler.
Mobbingle başa çıkmanın en iyi yolu, yaşadıklarınıza yakınlarınızı ve iş arkadaşlarınızı şahit göstermek olabiliyor. Bazen aşırı tepkili oluyorsunuz ve yakınlarınız "sen de abartıyorsun" falan diyebiliyor, bunlara da hazır olmak gerekiyor. Ama sizden başka birilerinin ne yaşadığınızı bilmesi önemli. Eğer yüzyüze çatışma durumları yaşanmaya başlanmışsa mobbing uygulayanla yalnız kalmamaya çalışmak, orada da bir şahidin olması iyi olabiliyor.
Siz mobbinge uğradığınızda iş arkadaşlarınız da size karşı güvensiz olabiliyor, eğer mobbingciyle açıktan işbirliği içinde değillerse bu tür tepkilerin çoğunlukla doğal olduğunu düşünmek gerekiyor. Sizin yaşadıklarınıza bakıp kendilerini tehdit alında gören insanlar görmezden gelmeye, ses çıkarmamaya veya bazen kötü davranmaya yatkın olabilir. Bu noktada sabırlı olmak gerekiyor. iş arkadaşlarınız arasından güvenebilecekleriniz çıkıyor. Üstelik mobbinge uğrayanın yanı sıra sadece izleyenler de bir çeşit şiddete maruz kalıyor. Mobbingin yaşandığı yerde şiddet herkese paylaştırılıyor.
Mobbingi işte olan işte kalır diye düşünmemek, iş dışındaki yakınlarınızla da paylaşmak iyi olabiliyor. Yakınlarınız size inanmasa bile hayal kırıklığına uğramamalısınız, dışarıdan anlamak ve paylaşmak zor. Bir de "neden ben" dediğiniz gibi, yakınlarınız da "neden o" diye düşünebiliyor. Hiçbir mantıklı sebebi olmak zorunda değil ve bunu anlayamıyorlar. Bir de size yakıştıramıyorlar falan. Ama kendinizden emin olursanız ve yakınlarınıza da onların yardımından çok kendinizi savunmaya ihtiyacınız olduğunu hissettirirseniz yanınızda daha kolay duruyorlar. Yani çözemeyecekleri bir konuda yardımcı olmayı beceremeyebilir veya bilmekten bile kaçabilirler. Ama onlardan bunu istemeyiz aslında, şefkat isteriz daha çok ve bunu kolaylıkla gösterirler. Kimse süper kahraman değil.

Mobbing iki şeklde son buluyor genelde. İlki, mobbing uygulayanın üzerinde bir yönetici varsa veya etik kurul gibi bir cezalandırma mekanizması varsa onun müdahalesiyle mobbing bıçakla kesilmiş gibi biter. Mobbingin sebebi sizde değil mobbingcidedir, onu durdurduğunuzda mobbing de durur. Bazen mobbing davası açabileceğinizi hissettirmek bile mobbingi bitirebiliyor. (Tabii dava açmak için hazırlanmak gerekiyor, her türlü yazışmayı kopyalamak, delil toplamak, en az iki şahit bulmak gerekiyor.)
İkincisi işten ayrılmadır. Bu genellikle istifa olarak gerçekleşir, bazen de işten çıkarma. Çünkü size haklarınızı vermek istemezler, hatta çoğunlukla bu yüzden mobbing yapılır.

Mobingle işten çıkarılan, işe iade davası açarak kazanıp işe geri dönen ve mobing uygulayan müdürün altında çalışmaya devam eden bir arkadaşım var. Adam işe döndükten sonra "geçmişte olan geçmişte kaldı" deyip mobbingi tamamen bırakmış.

Her durumda size tüm görevlendirme yazışmalarınızı yedeklemenizi, işe başlama ve bitirme zamanlarınızı mümkünse resmi veya gayrıresmi olarak kayıt altına almanızı, haklarınızı tam olarak bilmenizi önerebilirim. Her şeyi not alın, söylenen sözleri, yaptığınız işleri, bu işlerdeki sorunları, bir yere yazın. Mobbing olmasa veya devam etmese bile bunun zararını görmezsiniz. Olayların sıcaklığı geçtiğnde de daha rahat değerlendirme şansınız olur.
Hatta bir günlük tutun, burada hem yaptığınız işler, hem iletişiminiz, söylenen ve söylediğiniz sözler yer alabilir. Ayrıca neler hissettiğinizi, yaşadıklarınızın size ne hissettirdiğini, kızgınlık, üzüntü, umut, umutsuzluk, neşe, güçlülük, güçsüzlük vs buraya yazın. Bu da çok faydalı olacaktır. Mobbing bir şiddettir, şiddet travmatik olabilir ve unutmak istersiniz. Ama hisettiklerinizi reddetmek veya onlardan utanmak daha kötü ve tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Kaydetmek anlamayı da kendinizle barışmayı da kolaylaştırır.
Bir kez daha söylemek istedim: Mobbingin sebebi sizde değil size mobbing uygulayandadır. Mobbing bir şiddettir, mobbinge uğrayan bu şiddetin sorumlusu değildir, aksine mobbing uygulayan suçludur. Saldırı altındayken savunmada olmak ve kendini güçsüz hissetmekte sorun yok, önemli olan bedensel ve ruhsal sağlık.