Hatasız Yazmak İsteyenler İçin Dil Bilgisi Kuralları

Dil bilgisi kurallarına uyarak yazanlarla uymadan yazanlar arasında geçen "de ayrı" muhabbetine hepimiz aşinayız. Dil bilgisi kurallarına uygun yazabilmek ülkemizde düzgün eğitim almış olmanın ve kültürlülüğün göstergesi haline gelmiştir.

Sosyal medyada bazen öyle yorumlara denk geliyoruz ki yazılanları arkeolog hassasiyetiyle anlamak zorunda kalıyoruz. O tür paylaşımlara henüz bir çare bulunamamış olsa da bazı dil bilgisi hatalarını düzeltmek mümkündür zannediyorum. O halde sık yapılan birkaç hatayı gelin düzeltelim.

1) -Memezlik

Görmemezlikten bilmemezlikten anlamamazlıktan gelmek, hatalı kullanım örnekleridir. Aynı olumsuzluk ekini iki defa kullanmamıza gerek yok. Görmezlikten bilmezlikten anlamazlıktan gelebiliriz.

2) Sunuz?

Soru eki olan "mı, mi, mu, mü" ayrı yazıldığı için yaptığımız bir hatadan bahsedelim. "Akşama geliyor musun?" cümlesinde görüldüğü gibi soru eki olan "mu" aldığı şahıs ekiyle (-sun) birlikte kelime kökünden ayrılıp ayrı eve çıkmış. Biz bu kuralı yanlışlıkla ayrılmaması gereken eklere de uyguluyoruz, "Ne zaman geliyor sunuz?" cümlesinde olduğu gibi. Doğrusu "Ne zaman geliyorsunuz?" olacaktır. Siz siz olun, soru sorarken "mı, mi, mu, mü" haricindeki ekleri ayırmayın.

3) Ta

"da, de" bağlaç olarak kullanıldığında ünsüz benzeşmesine uğramaz. Yani "de, da" bağlacı "te, ta" olmaz. "Çok ta umurumdaydı" cümlesinde görüyoruz ki bilim adamları "ta" adında bir bağlaç bulmuş ve halk arasında da kullanılmaya başlanmış. Şaka, öyle bir bağlaç yok. Doğrusu "Çok da umurumdaydı" olacaktır. Dil konusunda hassas sevgiliniz varsa bu bilgi çok işinize yarayacaktır. Dili doğru kullanmak, trip atarken sevgilinize koz vermenizi önleyecektir. Bir de bu zavallı, gariban, derdo bağlacı hem benzeştiren hem de bitişik yazanlar var ki onlara sözlük fırlatıp dil krizi çıkaracak kadar kızgınız. Gerçi onların "çokta" umurundaydı.

4) Her şey yanlış mı ki de hiçbir şeyi beğenmiyorsun? Sendeki de bir şey mi?

Hangi kelime ayrı hangi kelime bitişik yazılır, "de, da" ve "ki" nerede bağlaçtır, nerede ektir gibi sorulara burada uzun izahlar yapmaktansa Sayın Google'a bakmanızı tavsiye ediyorum.