Tercih Döneminde Olan Öğrenciler İçin Yönlendirici El Rehberi!

Bu Bence benim gibi üniversite ve bölüm tercihi yapacak arkadaşlarım için. Ayrıca henüz lisenin başında veya orta okulda olan varsa onlar için de yol gösterici bir Bence olması için elimden geleni yapacağım.

Yapmamanız gerekenler!

1) Ailenizin tercihleri doğrultusunda yaşamak

Anne ve babamızın, abimizin/ablamızın tercihleri, yaptıkları, bizim için sadece bir yol gösterici olmalıdır. Onların yaptıkları, düşündükleri bizim de yapacağımız, düşüneceğimiz şeyler değil. 17-18 yaşındayız ve kendi düşüncelerimiz, isteklerimiz var. Biz de olgun bir bireyiz ve bunu göz önünde bulundurarak kendi hayallerimiz ve düşüncelerimiz doğrultusunda tercih yapmalıyız. Ailemiz bizim doktor olmamızı istediği için değil biz istediğimiz için doktor olmalıyız.

2) Puan/başarı sırasına göre tercih yapmak

Puan ve başarı sıramız önemli, bu yadırganamaz ancak puanımız ya da başarı sıramız olması gerekenden düşük diye bu istediğimiz okulu ve bölümü yazmamıza engel değil. Bunu araştırmacılar da üstüne basa basa söylüyor üstelik. Ben kendimden örnek vereyim; ben kısmet olursa psikoloji okumak istiyorum ancak ne yazık ki puanım ve başarı sıralamam düşük olduğu için devlet okulu tutmuyor, özel okullar ve burslular tutuyor. Benim yapacağım ilk beş tercih psikoloji olsa da ne puan ne de başarı sırası tutuyor. Ama ben yine de yazdım; neden derseniz alanlar arasında dağılım olacak. Benim istediğim bölümü benim önümde olan adam belki yazmayacak. Bunun gibi çok hafif nüanslar var. Bunları göz önünde bulundurun ve tercih sıralamanızda ilk yazacağınız beş tercih istediğiniz okul ve bölüm olsun.

3) Parası var diye bölüm seçmek

İş imkanı çok diye tercih yapmak çok büyük bir yanlış. Lütfen tercih yapamadan önce oturun ve düşünün; benim yeteneklerim neler? Benim yapmaktan zevk alacağım iş nedir? Hobilerim neler ve bunları meslek haline getirmem mümkün mü? Bu gibi sorular üretin ve bunlara adam akıllı cevap verin. Ne yapabileceğinizi, becerilerinizi ve hobilerinizi ele alarak bir tercih yapın. Çünkü o parası var diye seçeceğiniz bölüm, dört yılınıza mal olacak ve bu dört yıl sırf sizin o tercihiniz yüzünden ızdıraba dönüşebilir. Bunun planlamasını iyi yapın, gerekiyorsa ailenizden görüş de alın. Sizin potansiyelinizin sizden daha çok farkında olabilirler çünkü.

4) Geleceğin meslekleri diye bir şey yoktur

Bir önceki maddede bahsettiğim gibi; Geleceğin Becerileri vardır. Meslekler birer beceridir. Teknoloji çok çabuk ilerliyor ve birkaç yıla tahmin bile edemeyeceğimiz bölümler çıkacak, bu bir gerçek ama bunların her biri birer beceri ürünüdür. Sizin kendi becerilerinizi ölçüp tartıp ilgi alanınıza göre neyi istediğinize karar vermeniz gerek. Benim senelerdir psikoloji alanına ilgim vardı, bir sürü kitap okudum, kendi özel hayatımda da yazarlık becerim vardır ve okumayı çok severim ve psikolojiyle tanıştığım ilk anda psikolog olacağıma karar verdim. Sizi ne heyecanlandırıyorsa, neyi aşk ile yapacağınızı düşünüyorsanız ve en önemli neye alakanız varsa tercihiniz o yönde olmalı.

5) Doğru tercih ya da doğru meslek diye bir şey yoktur

Toplumsal yargılara, normlara göre bir mesleğin doğru ya da yanlış olduğuna karar vermek çok yanlıştır. Diyelim ki siz resim yapmayı çok seviyorsunuz hatta öyle ki bu sizin için bir tutku, kısacası bayılıyorsunuz buna. Konservatuvar okumak istiyorsunuz ya da biz üniversite olarak düşünelim, Güzel Sanatlar Üniversitesi istiyorsunuz ancak X kişisi ya da Y topluluğu size gelip diyor ki; Ressam olup ne yapacaksın, git öğretmen ol, işin sağlam olur, paran her ay yatar... vb. Allah aşkına, o sizin geleceğinizle ilgili ne hakla karar veriyor? Dönüp dolaşıp aynı şeyi diyorsun diyeceksiniz belki bana ama bu önemli bu yüzden altını çizip duruyorum; Gelecek SİZİN geleceğiniz. Siz eğer gidip o X kişisinin lafını dinlerseniz 10 yıla bile kalmadan işinden nefret eden ve her güne lanet eden birine dönüşürsünüz.

Varsa bir tutkunuz bunu yaşatın, size söylenenler yüzünden tutkunuzu öldürmeyin.

Yapmanız gerekenler!

1) Kendinizi tanıyın

Oturun ve kendinize bir bakın; neler yapabildiğinizi, sevdiklerinizi, zevk aldığınız şeyleri düşünün. Mesela bir örnek; yaptığınız en iyi şey video oyunu oynamak mı? Harika, demek ki stratejik düşünme becerisine sahipsiniz ve uzun süre odaklanıp hedefe ulaşma amacınızdan vazgeçemeyen bir yapınız var. Neden oyun tasarımcısı olmuyorsunuz? Ayrıca eğer maddi durumundan -dediklerime rağmen- endişe duyuyorsanız, bunun için de endişe etmenize gerek yok. Türkiye oyun oynamada baştan dördüncü ülke. Yani merak etmeyin, işsiz kalmazsınız. Aynı verdiğim örnekteki gibi, zevk aldığınız ve on sene sonra bile sıkılmadan yapabileceğiniz bir iş bulun ve bunu araştırın.

2) Şehir ya da yurt dışını düşünmekten kaçınmayın/korkmayın

Ben araştırmalarımda gördüm, özellikle bazı bölümler sadece bazı şehirlerde veya bazı ülkelerde bulunabiliyor. Bu yüzden araştırmalarınızı çok iyi yapın, istediğiniz o bölüm çok daha spesifik bir şekilde başka bir yerde bulunabilir. Ben mesela yurt dışındaki birkaç üniversite ile de görüştüm, ama burada da seçimlerimi sanki burada okuyacakmışım gibi hazırlamaya gayret ettim. Hı, eğer yapamam oralarda ya da dil konusunda vesaire korkularınız varsa, korkmayın, çünkü benimde var ama emin olun alışılmayacak kadar korkunç bir şey değil. Hem oralarda sizin gibi başka yerlerden gelmiş bir sürü kişi olacak.

Siz istedikten sonra her şeyi yapabilirsiniz, kendinize güvenin yeter.

3) Gerçekçi olun

Bu çok önemli. Asla film/dizi etkisine kapılıp bölüm tercihi yapmayın. Çok büyük hayal kırıklığı yaşarsınız. Hollywood etkisi diye bir olay var ki bu çok tehlikeli. Filmlerde veya dizilerde gördüğümüz şeyler bize görsel haz yaratma amacıyla hazırlanmış şeyler Adı üstünde, kurgu onlar, gerçek değil. Bir filme dayanarak o mesleğin bize uygun olup olmadığına karar vermek büyük yanlış olur. Eğer aklınızda o meslek varsa o mesleği bütün yönleriyle araştırmadan karar vermeyin. Yoksa acı çekersiniz.

4) Üniversitelerle konuşmaya gidin

Utanmayın, çekinmeyin. Aklınızdaki üniversitelerle e-posta ya da telefon yoluyla iletişime geçin, seminerlerine katılın. Ben on birinci sınıftan beri bunu yapıyorum. Üniversiteyi gidip görmek önemlidir, size her şeyden önce bir ilk izlenim verir. İlk izlenimler de çok önemlidir. Bu yüzden üniversiteyi gidip görün, dekanla görüşün ve bilgi alın.

5) 24 tercihin hepsini doldurun (Mümkünse)

24 tane tercih hakkımız var. Sakın 10 tercih yapıp bırakmayın. 24 tercihi de doldurun. Bu tercihleri yaparken yapmanız gereken en önemli şey istek sırasına göre tercih yapmanız. Moralinizin bozulmasına izin vermeyin. Eğer ucundan da olsa istediğiniz bölümü tutturma şansınız varsa o ihmale sımsıkı tutunun ve ilk tercihlerinize yazın. Neyi neyden daha çok istediğinize karar verin ve ona göre bölüm önceliği sırası yazın. Ama sakın, SAKIN istemediğiniz bir bölümü yazmayın, son sıraya bile koymayın. 24 tercihinizi de girdiğinizde bir şekilde mutlu olacağınız şekilde yapın.

Verebileceğim tavsiyeler bu kadar. Umarım yardımcı olabilmişimdir. Hepimize iyi şanslar, umarım hayatlarımızda mutlu olacağımız şeyler yaşanır. Ve umarım bu eğitim sistemi çocukları tek bir kalıba sokmaktan vazgeçip çocukları daha sosyal, öz güvenli bireyler haline getirmeye çalışan bir sistem haline gelir. UNUTMAYIN; SINAV SONUÇLARINIZ KARAKTERİNİZİ BELİRLEMEZ. Belki bazılarınız barajı geçemedi ya da çok düşük bir puan aldı. Bu sizin suçunuz değil. Bu; şişirme notların, hatta belki bilgisiz öğretmenlerin suçu.

Herkese şimdiden hayırlı olsun ve yeniden iyi şanslar...