SEMBOLİZMİN AKIMIN İNSAN YAŞAMINDAKİ ÖNEMİ

Her din ve kültür tarihlerini, geleneklerini, inançlarını anlatmak için bir sembole başvurmuşlardır. Bu yazıda sembolleri anlatma da dini kültür meselelerini kavramaya çalışacağız. Sembol, kelime anlamı olarak; bir anlatımın soyut hale gelmesini sağlayan bir kavramdır. Mesela; Müslümanlar için hilal, Yahudiler için Davut yıldızı, Hristiyanlar için Haç gibi…

Müslümanlar için semboller;

· Kabe: Müslümanları Kabe’yi tavaf etmesi ve her Müslümanın Kabe gitmesi bir dini ritüel haline gelerek sembolleştirilmiştir. Kabe’nin etrafında dönerek, dönme haline bir kutsiyet katarak sembol haline getirmişlerdir.

· Hacerü’l Esved: gökten gelen bir siyah taş kütlesi bir sembol haline gelmiştir. Allah bu siyah taşı dünyaya gönderdiği için Müslümanlar için kutsiyet kazanmıştır. Yani bazen gönderen kişi dini açıdan önemli bir kişi ise sembol haline gelebilir

· Bazen de dağlara, yere sembol anlamı katılır. Mesela; Hira dağı. Çünkü Allah’ın sözlerinin indiği bir dağ sembolüdür. Mekanın kutsallığı, mağara formu dışında sembol haline gelir.

· Merve-Sefa Tepesi: Hz . Sara’nın oğlu İsmail’in su ihtiyacını gidermek için iki tepe arasında gidip gelmesi ve bu gidip gelme olayının Müslümanlar için önemli bir olgu olması kutsiyet katarak sembol haline gelmiştir. İnsan yeniden neden gidip-gelme olayını bir daha yaşasın ki? Bu eylemin kutsiyet kazanmasının nedeni, Allah’ın bağışlamış olduğu bir nimettir.

· Recm: İnsanın nefsini sembolik olarak taşlaması da bir sembol haline gelmiştir. Sembol haline gelmesinin nedeni ise, şeytan tarafından kandırılan Havva’nın tefekkür etmesidir.

· Oruç: Beden bir mekandır. Ve bedeni terbiye etmek gerekir. Ve bu da Müslümanlar için bir sembol haline gelmiştir.

· Kurban: Değer verdiğimiz bir şeyin ya da bizim için kutsiyet kazanmış bir şeyin sembol haline gelerek Allah’a olan yakınlığı anlatan bir semboldür.

· Zemzem, Zekat, Teyemmün vb…

Yahudiler için semboler;

· Süleyman mabedi: Yahudiliğin ilk kökenlerinde varlığını ifade eden Tanrıyla muhabbeti ifade eden kodeş ha-kadeşim, bet-el Tanrı adına inşa edilmiş sembolik bir tapınaktır. Yahudiler taşların arasına mektup koyarak, mektupların Tanrıya gideceğine inanmaları da sembol haline gelmiştir.

· Kippa: Yeryüzünde her yer tanrının mekanıdır. Ve bu da kutsalın tecellisini ifade ediyor. İnsanların Tanrının kulu olduğunu ifade eden bir semboldür.

· Dua kayışı: İnsanın sol elinden başlayıp en son olarak da alnıyla biten bir dua olayıdır. İnsanın Tanrıya olan bağlılığını anlatan bir sembol çeşididir.

Hristiyanlar için semboller;

· Aşk: Tanrı aşktır. Ve bu da aşkın bir sembol haline gelmesini sağlayan bir etmendir.

· İsa: Tanrının yeryüzündeki tecellisidir. Bu da dolaylı olarak İsa’nın sembol haline gelmesi sağlar.

· Kan, Şarap ve Ekmek: Ekmek İsa’nın bedenini, şarap ise kanını temsil eden sembollerdir. Bütün insanların suçunu affettirmek amacıyla İsa’nın çarmaha gerilmesi, insanlar için bir keffaret haline gelerek sembolleşmiştir.( Adem ve Havva’nın işlemiş olduğu günaha karşı keffaret)

· Logos: Tanrı sembolik olarak İsa’da vücut olan bir semboldür. Yani tanrının cisimleşen ve vücut bulmasıdır.