Coğrafyaya Giriş ve Geçmiş Coğrafyacılar

Yeni mezun bir coğrafya öğretmeniyim ve ilk derslerimi internet üzerinden vermek istedim. Size internetten kopyala yapıştır yapmayacağım. Ben anlatırım, siz dikkatinizi çekerse araştırırsınız. Umarım faydalı olur. Geçmişte yaşamış coğrafyacılara geçmeden önce kendimce coğrafyanın tanımını yapmak isterim: Coğrafya; insan ve insan ile ilgili olan her şeyi dağılış, sebep-sonuç ve bağlantı ilkeleriyle birlikte inceleyen bir bilim dalıdır.

Coğrafya denince akla gelen ilk isim: Eratosthenes

''Geographica'' adlı eserinde coğrafyayı terim olarak kullanan ilk kişi olmasıyla coğrafyanın isim babası olarak bilinen kişi olmuştur. İskenderiye Coğrafya Ekolü'nün kurucusudur. Dünya'nın çevresini ölçtüğü bilinen ilk insandır.

Roma İmparatorluğu devrinin en önemli gezgini: Strabon

Amasya doğumlu, Yunanlı tarihçi ve coğrafyacı. 17 citlik Geograpica adlı eserinde coğrafya, fiziki coğrafya, jeopolitik, ekonomik coğrafya ve matematik bilim dallarında önemli bilgiler vermektedir. İnsanın, insan çevre işbirliğinde aktif eleman olduğunu vurgulamıştır. İlk kez olarak coğrafya biliminin o tarihlerdeki durumu hakkında tam ve doyurucu bir bakış açısı getirmiştir.

Coğrafi keşifler döneminde en çok yararlanılan kişi: Batlamyus

Coğrafya ve haritacılığın gelişiminde büyük rol oynamıştır. İlk kez Konik projeksiyon sistemini kullanmıştır. Mısır, İskenderiye okulunda eğitim görmüştür. Geographike Hyphegesis (Coğrafya Kılavuzu) ve Meghale Syntaksis (Büyük Gök Sistematiği) önemli eserleridir. Analemma adlı yapıtında bir kürenin, düzlem üzerine aktarılabileceğinden bahsetmiştir ve bu sistem daha sonra ''Ortograif Projeksiyon'' olarak tanınmıştır.

Atlas ismini kullanan ilk kişi: Marcator

Çeşitli haritaları bir araya getiren bir yapıma Atlas adını veren ilk kişidir. Merkator devrindeki kartoğrafyayı, Batlamyus'un etkisinden kurtarmıştır.

Arap gezginleri arasında en tanınanı: İbn Batuta

Kuzey Afrika, Doğu Afrika, Suriye, Mezopotamya, Anadolu, İran, Yemen gibi yerleri dolaştı ve Çin'e elçi olarak atandıktan sonra Maldiv Adaları ve Seylan'ı da dolaştı.

Görevim; harita üzerinde gösterilen şehirler ve toprakları tasvir etmek, tarım ve yerleşmelerin yapısı ile denizler, dağlar, akarsular ve ovaların uzantısını ortaya koymak: El - İdrisi

Hayatı'nın büyük kısmında Palermo'ya yerleşmiş ve Norman Kralı 2.Roger'in himayesinde yaşamıştır. Böylelikle hem islam hem de Hristiyan aleminin kaynaklarından yararlanmıştır. II.Rogar'a, Kitabu Rocar kitabını takdim etmiştir.

Modern coğrafyanın başlangıcı: Varenius

Coğrafya çifttir. Geographia Generalis adlı eserinde hala kullanılan iki yaklaşımın temellerini atmıştır: Genel coğrafya ve özel coğrafya.

Fiziki coğrafyanın kurucusu: Alexander Von Humboldt

Aynı zamanda modern coğrafyanın kurucularındandır. ''Kosmos'' adlı eseri günümüze kadar yayınlanmış en büyük bilimsel başyapıtlardan biri olarak kabul edilir. Coğrafyaya gözlem metodunu kazandırmıştır. Coğrafyanın ilkeleri olan Dağılış, bağlantı ve sebep-sonuç ilkelerini coğrafyaya kazandırdı. Coğrafi anlatımı güçlendiren çizimle ifade tekniklerini de coğrafyaya kazandırmıştır. Bunlar: İzoterm, izohips, izobat, profil, kesit ve blokdiyagram.

Beşeri coğrafyanın kurucusu: Karl Ritter

Modern coğrafyanın kurucularından Ritter, başyapıtı olan ''Erdkunde'' adlı eserinde ''biri olmadan diğerinin yaşayamayacağı kız kardeşler'' olarak anlatır. Humbolt ile birlikte kıyaslamalı metodolojiyi savunmuş ve coğrafyayı bütünleşmiş bir bilim olarak geliştirmeye çalışmıştır.

Beşeri coğrafya adını taşıyan ilk eser: Frederic Ratzel

''Antropocoğrafya'' adlı eseri ile beşeri coğrafya adını taşıyan ilk eseri bizlere sunmuştur. Adolf Hitler, Politik Coğrafya adlı eseriyle Ratzel'den etkilenmiştir. Siyasi Coğrafya adlı eseri ile çağdaş jeopolitiğin temellerini atmıştır.

Dünyanın Aynası (Cihannüma): Katip Çelebi

Cihannüma adlı eserinde 5 yerine 6 kıtadan bahsetmiştir. Avrupa, Asya, Afrika, Amerika, Maccolonika (Avustralya) ve kutup bölgeleri.

Orta Çağ'ın siyasi coğrafyacısı: İbni Haldun

Kitap El-İbar (İbret Verici Kitap) adlı eserinde İslamiyet öncesinde Kuzeybatı Afrika'da yaşayan berberi kavimlerin yaşam tarzlarını anlatarak el verişli alanlarda yaşayan kavimlerin kurdukları devletlerin daha uzun ömürlü, çöllerde kurulan devletlerin ise kısa ömürlü olduklarını belirtmiştir. Mukaddime adlı eseri vardır.

Dünya'nın görülmeyen yüzündeki medeniyetten asırlar önce söz eden insan: Biruni

Kristof Kolomb'un batıya seyahatinden asırlar önce Amerika'dan söz etmiştir. En önemli eseri El-Kanun El-Maksudi'dir.

Kültürel coğrafi görünüm, nihai anlamdaki coğrafyadır: Carl Ortwin Sauer

Amerikalı beşeri coğrafyacı ününü bir ekolün doğmasına yol açan ''Marphology of Landcape'' ile yapmıştır. Kültürel coğrafi görünüm, doğal coğrafi görünümün bir kültür grubu tarafından şekillendirilmiş durumudur.

İlk modern Fransız coğrafyacı ve Fransa'da jeopolitiğin kurucusu: P. Vidal De La Blache

Jeopolitiğe ''Possibilism'' (ihtimalcilik) terimini kazandırmıştır. Bölgesel coğrafyanın kurucusudur. Esas hizmetini ''Beşeri Coğrafya'nın Başlıca İlkeleri'' adlı eseri ile yapmıştır.

Matematik coğrafyanın kurucusu: Anaximander

Yerküreyi bir silindirik prizma olarak düşünmüş ve bunun üstteki dairevi yüzeyini yaşayan yeryüzü olarak kabul etmiştir.

Doğal kaynakları kısıtlı olan bölgelerde devletler uzun süre yaşayamaz: Aristo

Politika adlı eseri vardır. Ay tutulması sırasında Dünya'nın, Ay üzerine düşen gölgesinin yuvarlak olmasından hareketle Dünya'nın yuvarlak olduğunu savunmuştur.

Dünya'nın küre şeklinde olduğunu söyleyen ilk kişi: Pitagoras

Bu kişinin Pitagoras olduğu düşünülüyor.