Son Zamanlarda Seyrettiğim En İçtenlikli Savaş Filmi: Mandariinid

Mandariinid, son zamanlarda seyrettiğim en dokunaklı filmlerden biridir.

Film, Gürcistan İç Savaşı hakkındadır. Sovyetler artık yıkılmış ve Gürcistan’da Sovyet karşıtı Zviad Gamsahurdia cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.

Diğer yandan Rusya, bağımsızlığını ilan etmiş ve kendi eksenin uzaklaşmış Gürcistan’a karşı Abhazya ve Güney Osetya sorununu kaşımaktaydı. Gürcistan’daki Abhazlar ve Osetler bağımsızlık istemekteydi.

Sovyetler döneminde Abhazya ve Güney Osetya, Stalin tarafından Gürcistan’a bağlanmıştı. Stalin’in bunu yapmasındaki neden ise Gürcü olmasına bağlanıyordu.
Gürcistan Cumhurbaşkanı Zviad Gamsahurdia Megrel/Lâz kökenli bir Gürcü devlet adamıydı.

Arkasına birçok Megrelyalı Lâzlarla Svanların desteğini almıştı.
Gamsahurdia’nın cumhurbaşkanı seçilmesinden hazzetmeyen Ruslar Gürcistan’da bir darbe düzenledi.

Darbeden sonra Gamsahurdia Ermenistan’a, ardından ise Çeçenistan’a kaçtı. Gamsahurdia’nın yerine Sovyetler’in eski Dışişleri Bakanı Eduard Şeverdnadze getirildi. Gamsahurdia taraftarları iktidarın ellerinden gitmesini kabul edemediler. Birçok Gamsahurdia taraftarı örgütlenip sokak çatışmalarına katıldı. Gamsahurdia taraftarları Kutaisi hariç bütün Batı Gürcistan’ı ele geçirmişti.

Diğer yandan otorite boşluğundan istifade eden Acara Özerk Yönetimi Başkanı Aslan Abaşidze de otonomisini güçlendirmeye çalışıyordu.

Tüm bu olaylar devam ederken Gamsahurdia bir Megrel köyünde koruma altındaydı. Bu tehdit karşısında daha fazla dayanamayan Eduard Şeverdnadze, Rusya ile olan sıkı ilişkilerini kullanıp Rusları Gürcistan’a askeri müdahale için davet etti.

Gamsahurdia yanlısı binlerce savaşçı Tiflis’e gümbür gümbür ilerleyip Şeverdnadze’yi indirmeye giderlerken Ruslar Poti limanına çıkartma yapıp Gamsahurdia yanlılarını arkadan vurdu.

Bu olay sonucunda birçoğu Megrel olmak üzere yüzlerce Gamsahurdia taraftarı öldürüldü. Gamsahurdia ise nedeni tam olarak bilinmese de intihar ettiği söyleniyordu.

Filmde ise Abhazya’nın köyünde yaşayan Estonyalı yaşlı bir adam mandalina ve marangoz işiyle uğraşmaktadır. Bulunduğu köyde Abhazya yanlılılarıyla Gürcüler çatışmaya girdi. Yaşlı adam çatışmada yaralanan biri Gürcü, diğeri Abhazya yanlısı bir Çeçen’e yardım ediyor.

Filmin ana teması zaten yaşlı adamın bu iki düşman tarafı evinde idare edip ağırlamalasıyla ilgili. Bununla birlikte verdiği mesaj da önemli.

Filmde Abhazya saflarında bir Çeçen’in ne işi var diyebilirsiniz.

Çeçen savaşçı Şamil Basayev de o dönemler Abhazya saflarında savaşmıştı. Çeçenler yine o dönemlerde Ruslara karşı mücadele verirken, Gürcüler Çeçenlerin petrolünü dünya pazarlarına satıyordu.

Bu duruma karşı Rusya Gürcülerin ve Çeçenlerin kendi iç işlerinde bağımsız olmasını hiçbir zaman istemedi.

Anladığım kadarıyla Çeçenlerin de Rusya yanlısı olduğu için Şeverdnadze yönetimine karşı ayrı bir nefreti vardı.

Rusya karşıtı Gamsahurdia’ya Çeçenistan’da sığınma hakkı verenler Çeçenlerdi. 2003’te Gürcistan’da Gül Devrimi oldu; işte o zaman Gürcistan’da Rusya yanlısı Şeverdnadze yönetimi gitti ve yerine Batı yanlısı ve Rusya karşıtı bir yönetim geldi. Yine bu duruma karşı Rusya Abhazya ve Güney Osetya sorununu kaşıdı.

Film, insanların savaş atmosferinde birçok tarafa mahkum olarak bireysel niyetlerinin, bireysel özelliklerinin ve hangi tarafta olursan ol yine sen kendin olmakla yine apayrı bir insansın mesajını vermesi açısından oldukça büyük bir öneme haiz.

Bu yüzden bu filmi kesinlikle izlemelisiniz diyorum. Filmin bu mesajı vermesiyle birlikte, Kafkasya sorunuyla ilgili olması benim için ayrı bir güzellikteydi.

Puanım 10 üzerinden 9. İyi seyirler.