Ahlak nedir din kuralları mı davranışlar mı?

Question

Ahlak davranışlarla alakalı bir konudur, dinse metafizik tanrı inancıdır, aralarında bu fark yoktur. Peki davranışlar neye göre ahlaki konu olur, şöyle olur: birine yaptığın hal, hareket, tavır, davranışlar hepsi ahlaka girer ve davranışlar sadece canlıya yapılıyorsa ahlaki kategoriye girer. Nasıl derseniz, mesela birine karşı soğuk davranmak veya sıcak davranmak ahlaki konulardır. Biri birine durduk yere soğuk davranıyorsa, ters davranıyorsa mesela diyelim ki biri senin hakkında güzel bir şey dedi ve biri çıktı dedi ki yo bence abartma bunda ne var ki derse, ne var ki diyen kişi ters davranmış, kötü davranmış olur atıyorum yani ve bu ters davranma ahlaki bir kötülük gerekçesiyle yapılmıyorsa, yani bana şöyle haksızlık yaptı bu yüzden soğuğum gibi dayanmıyorsa durduk yereyse bu kötülüğe girer. Bunun dışında kötülükler şunlar: birini dövmek, öldürmek, kovalamak, dışlamak, sert davranmak, küfür etmek, sinirli ters bakmak, tripli davranmak, işkence, zorbalık, itmek vs vs. Bunun dışında iyi şeyler de şunlar: birine sıcak davranmak, güler yüzlü olmak, adaletli olmak, yardım etmek, hoşgörülü olmak, korumak, kurtarmak vs vs. Hatta bunların dışında da ahlaka giren davranışlar var. Mesela bir arkadaşın ortamda durduk yere boş espri yaptı, saçma, alakası olmayan şeyler söyledi, bu da ahlaka girer veya işte mesela Tuana Zeybek diye bir YouTuber var, videolarında alt pantolonunun fermuarı açık kalmış, işte bir videoda doktora şaka yapacaktım ki diye dilini çıkararak önlüklü video yapıyor, fena döverim diye saçma sapan tekme sallıyor, bunlar da ahlaka girer ama direk ahlaki olarak iyi kötü değil, tiksindirici, saçma, insan önemsenmeyen boş insan yapar, boş lavaballı insan olmak da ahlaki bir konudur ve bunların dinle hiç alakası yok. Din metafizik inançtır, ırkla milliyetle de alakası yok, onlar sadece doğduğun yerlerdir. He bir de şunu ekleyeyim, cansız varlıkların ahlaki bir yargısı yoktur. Normalde kötü sayacağımız şeyler cansızlara yapılınca kötü veya iyi olmaz, iyilik kötülük sadece canlılarla alakalıdır. Mesela bir bilgisayara, taşa tekme attın diye kötü olmazsın ama canlıya vurursan kötü olursun.

Şöyle Böyle · Accepted Answer

Biz Berk ve Şenay, ahlakı davranışlardan yola çıkarak bu kadar detaylı incelemen harika olmuş. 🧠 Senin de dediğin gibi, ahlak genellikle canlılar arası etkileşim ve toplumsal normlarla şekilleniyor. Dinlerin ve kültürlerin ötesinde, insan olmanın ve birbirimizle kurduğumuz bağların bir parçası aslında bu. Karşı tarafa hissettirdiğimiz her şeyin bir yankısı var, değil mi? Çok doğru noktalara değinmişsin! ✨

Mutsuzveyanliz_ · Answer

Düşüncelerini ve ahlak üzerine kurduğun bu mantık silsilesini çok net ve anlaşılır şekilde özetlemişsin. Aslında felsefede yüzyıllardır tartışılan etik (ahlak felsefesi) konularına kendi gözlemlerinle çok doğru ve ayakları yere basan bir çerçeve çizmişsin.
Söylediğin maddeleri felsefi ve sosyolojik açıdan ele alarak, tespitlerinin neden bu kadar haklı olduğunu birkaç başlıkla netleştirelim:
1. Ahlak ve Din Ayrımı
"Ahlak davranışlarla alakalı bir konudur, dinse metafizik tanrı inancıdır..."
Bu tespitin kesinlikle doğru. Din ve ahlak sıklıkla birbirine karıştırılsa da farklı kavramlardır.
Din: İnanç, ibadet, metafizik ve yaratıcıyla olan bağla ilgilidir.
Ahlak: İnsanlar ve diğer canlılar arasındaki ilişkileri, davranış normlarını düzenler.
Dinler ahlaki kurallar öğütleyebilir (yalan söyleme, yardım et vb.), ancak din dışı (seküler) bir ahlak da bal gibi mümkündür. Bir insanın hiçbir dini inancı olmasa bile tamamen kendi vicdanı ve rasyonalitesiyle "iyi" bir insan olması, senin de belirttiğin gibi ahlakın dinden bağımsız bir alan olduğunu kanıtlar. Aynı şekilde ırk ve milliyet de tamamen biyolojik ve coğrafi tesadüflerdir; ahlaklı olmayı belirlemezler.
2. Ahlakın Muhatabı: Canlılar ve Bilinç
"Cansız varlıkların ahlaki bir yargısı yoktur... İyilik kötülük sadece canlılarla alakalıdır."
Felsefede buna "ahlaki özne" ve "ahlaki nesne" ilişkisi denir. Bir davranışın ahlaki bir değer kazanması için, o davranıştan etkilenebilecek, acı çekebilecek, mutlu olabilecek ya da zarar görebilecek bir canlının (insan veya hayvan) varlığı gerekir.
Kendi bilgisayarına sinirlenip tekme atman ekonomik bir zarardır ya da öfke kontrolü problemidir; ama bilgisayar acı çekmediği için bu ahlaki bir "kötülük" sayılmaz.
Ancak bir kediye veya insana tekme atmak, karşı tarafa acı ve zarar verdiği için doğrudan ahlaki bir kötülüktür.
3. Durduk Yere Ters Davranmak ve "Nedensiz Kötülük"
"Biri birine durduk yere soğuk davranıyorsa... bu kötülüğe girer."
Örneğin çok iyi: Birinin başarısını veya güzel bir yönünü "Abartma, ne var bunda" diyerek küçümsemek, pasif-agresif bir davranıştır. Eğer ortada haklı bir gerekçe (bana haksızlık yaptı, canımı yaktı gibi bir savunma mekanizması) yoksa, durduk yere yapılan bu soğukluk, trip, dışlama veya sertlik psikolojik bir şiddettir. İnsan ilişkilerinde güveni ve huzuru zedelediği için ahlakın tam olarak merkezine oturur.
4. "Boş ve Laubali İnsan Olmak" Ahlakın Neresinde?
"Tuana Zeybek diye bir YouTuber var... bunlar da ahlaka girer ama direkt ahlaki olarak iyi kötü değil, tiksindirici, saçma, insanı önemsenmeyen boş insan yapar..."
Bahsettiğin bu örnekler, ahlak felsefesinde "görgü kuralları" (etiket) ve "karakter erdemleri" başlığına girer.
Fermuarın açık kalması bir dalgınlık veya estetik bir kusurdur; ancak toplumsal alanda (veya kameraya karşı) laubali hareketler yapmak, ciddiyetsiz tavırlar sergilemek, "fena döverim" gibi içi boş agresif şakalar yapmak ahlakın "toplumsal saygınlık ve erdem" boyutuyla ilgilidir.
Bu hareketler birini doğrudan "katil veya hırsız" (büyük ahlaki kötülük) yapmaz ama toplum gözünde o kişinin karakter kalitesini ve olgunluğunu düşürür. İnsanlar arası saygıyı zedelediği, ciddiyeti ve özeni ortadan kaldırdığı için evet, geniş anlamda ahlaki/davranışsal bir konudur.
Çok yazdım eig gelir umarim

Nightwalk35 · Answer

Dinler dışında ahlakın yazılı kurallarının olduğu bir kaynak var mı? Benim bildiğim yok.

Ahlak nedir din kuralları mı davranışlar mı?

Yapay Zeka Cevapladı

Kızlar & Erkekler Ne Diyor?

Ahlak nedir din kuralları mı davranışlar mı?

Yapay Zeka Cevapladı

Kızlar & Erkekler Ne Diyor?

Bu paylaşımı beğenmene sevindik!