AIDS Nedir, HIV Virüsü Nasıl Davranır, Hastalık Nasıl Anlaşılır?

Merhaba : )

Çevremde deli cesareti taşıyıp hiç korunmadan sevişen insanlar bu ara çok fazla dikkatimi çektiği için birçok yerli yabancı bilgi kaynağından yaptığım derlemeyle böyle bir bence hazırlama gereği duydum. Bence herkes korunmalı ☺️ Bu benim ilk bencem, umarım faydalı olur. Konuyu sağlık bölümüne açma sebebim HIV/AIDS'in sadece cinsel sağlık konusu veya sadece cinsel yolla bulaşan bir hastalık olmaması dolayısıyladır.

HIV Pozitif olmak ne demektir?

HIV+ olmak demek, cinsel yolla veya aşağıda anlatılacak diğer yollarla insan bağışıklık yetmezlik virüsünü (HIV) vücudunuzda taşıdığınız anlamına gelmektedir.

AIDS olmak ne demektir?

AIDS'in Türkçe açılımı; "Edinilmiş bağışıklık yetmezlik sendromu" olarak tanımlanır. Eğer vücudunuzda HIV taşıyorsanız ve gereken tedavileri almadıysanız virüs aşağıda açıklanacak yollardan bağışıklık sisteminizin büyük hasar almasına neden olur ve sonuçta savunmasız kalan vücudunuzda yerleşik olan bakteri/virüs gibi işgalci mikroorganizmalar çoğalmaya ve çeşitli belirtiler göstermeye başlar. Bunun yanında vücudunuz kendisini savunacak güçte değildir. İşte bu durum AIDS olarak tanımlanır

HIV nasıl bir virüstür?

HIV'nin yapısı aşağıdaki gibidir.

Fazla ayrıntıya kaçmadan, görselde de görüldüğü gibi virüsün merkezinde iki adet birbirinin aynı, tek iplikli RNA bulunur. Virüs enfekte ettiği hücrede bu RNA'lardaki bilgi sayesinde kendini aşağıda anlatılacağı şekilde kopyalayarak çoğaltmaya başlar. Bu merkezin çevresi çeşitli lipid ve proteinden oluşan elemanlarla sarılmış durumdadır.

HIV nasıl enfekte eder?

Bunun için aşağıdaki video'yu izlemeniz görselliği kafanızda oturtmanız hem de HIV'ye karşı kullanılan ilaçların nasıl çalıştığını anlamanız için faydalı olacaktır (İngilizce bilmenize gerek yok.) Bir önceki maddede bulunan görselde virüsün dışını çevreleyen kollara benzeyen protein yapılar, enfekte edilecek hücreye virüsün bağlanmasını ve merkezindeki RNA'sını aktarmasını sağlar. Bu sayede virüs işgal ettiği hücre elemanlarının yardımıyla kendisini hızla kopyalayarak çoğaltmaya başlar. Bunu kendi sahip olduğu RNA'dan reverse transkriptaz enzimi ile bir DNA üretip bu DNA'yı işgal ettiği hücrenin orjinal DNA'sına ekleyerek yapar. Sonrasında yeni hücreleri enfekte etmek için yoluna devam eder.

HIV'nin diğer hastalıklardan farklı olan tarafı normal şartlarda kendisini yok etmesi gereken bağışıklık sistemine ait hücreleri enfekte ederek bu hücreleri etkisiz bırakmasıdır. Bu sayede zaman içinde bağışıklık sistemi çökerek kişide AIDS tablosunun görülmesine yol açar.

HIV nasıl bulaşır?

Virüsün bilinen en yaygın bulaşma şekli cinsel ilişki aracılığıyladır. Bu sebeple virüsten korunmanın en etkili yolu da cinsel ilişki sırasında kondom (prezervatif) ile korunmaktır. HIV'nin oral birleşme ile de bulaştığı bilinmesine rağmen bu durum oldukça nadir şekilde görülmektedir. En riskli cinsel birleşme ise anal birleşmedir, bunun nedeni gözle görülemeyecek boyutta olsa bile anüste ilişki sırasında kanama meydana gelmesinin oldukça yüksek ihtimale sahip olmasından kaynaklanır.

Diğer bir bulaşma yolu cinsel ilişki sırasında virüs taşıyan meninin partnerin açık yara bulunan bölgelerine temas etmesidir; ancak virüs sağlıklı deri üzerinden enfekte edemez.

Diğer bulaşma yolları arasında HIV pozitif bir kişinin kanının sizdeki açık yaraya teması, ortak enjektör kullanımı, hamilelikte anneden bebeğe geçiş, anne sütünden bebeğe geçiş, kan ve organ nakliyle bulaş sayılabilir.

HIV nasıl bulaşmaz?

Nasıl bulaştığının önemli olduğu gibi HIV+ bireylere karşı ayrımcılığa kaçan davranışlardan arınmak adına nasıl bulaşmadığının da bilinmesi önemlidir.

Virüs tükürükte bulunmaz, bu açıdan pozitif biriyle öpüşmek (eğer iki kişinin de ağzında aynı anda kanama mevcut değilse) virüsün enfekte etmesine neden olmaz. Bunun dışında terleme yoluyla da bulaş görülmez. Ayrıca ortak kıyafet, tabak-çatal-kaşık, havlu kullanımı; sarılmak, aynı ortamda bulunmak, dokunmak, aynı havuzu ve tuvaleti kullanmak gibi yollardan virüs bulaşmaz.

HIV pozitif miyim? Belirtiler ve hastalığın seyri nedir?

HIV pozitif tanısı alan kişiler çoğunlukla şüpheli ilişkilerinden 1-6 hafta sonra gelişen yüksek ateş, lenf bezlerinde büyüme, gece terlemeleri, farenjit, deri döküntüleri, kas ve eklem ağrıları gibi şikayetler bildirmiş olsalar da bu belirtiler birçok hastalıkta ortaya çıkabildiğinden ve her HIV enfekte kişide görülmediğinden belirleyici değildir. Bu şikayetler bir süre sonra geçer ve HIV pozitif kişi asemptomatik evre denilen hiçbir belirtinin görülmediği 3-10+ yıl arasında değişen, kendisini tamamen normal ve sağlıklı hissettiği, gözle hastalığın anlaşılamaz olduğu evreye girer. Bu evrede virüs sessizce bağışıklık sistemini çökertmeye başlar ve nihayetinde AIDS tablosunu ortaya çıkarır.

Erken evrede AIDS kendisini uzun süreli yüksek ateş, ishal, tekrarlayan uçuklar, boğazda mantar enfeksiyonları gibi belirtilerle gösterir.

Geç evrede ise neredeyse tamamen AIDS ile özdeşleşmiş özel tür kanserler olan beyin lenfoması ve deride kaposi sarkomu görülür. Bununla beraber hemen herkesin vücudunda bulunan ama bağışıklık sistemi tarafından baskılanan birçok fırsatçı mikroorganizma rahatlayarak vücuda yayılır ve savunmasız kalan kişi nihayet hayatını kaybeder.

Bunun için çeşitli şikayetlerle teşhisi çok zor olan bu virüse karşı ELISA testi yaptırmak kişinin hayatı ve yaşam kalitesi açısından çok büyük önem taşımaktadır.

Not: Bu benceyi daha fazla uzatmamak adına korunma yolları içerisinde PrEP ve PEP tedavilerine değinmedim. Yine de konuya ilgili olan kişilerin bu kavramları da araştırması yerinde olacaktır.

Korunun 🎈