O Türünün İlk Örneği: Goliath F400

O, Türünün İlk Örneği: Goliath F400

Hikaye, 1926 yılında Carl Borgward adlı bir Alman'ın Bremen'de kurduğu kamyonet fabrikasıyla başlıyor. Firmanın müşteri portföyünü genişletmek amacıyla ucuz ve küçük bir kamyonet üretme fikri üzerinde yapılan çalışmalarda bunun bir motosiklet motoruyla yapılabileceğine karar verilir ve tasarım çalışması başlatılır.

O zamanlar motosikletlerin arkasına takılarak yük taşımada kullanılan römorklar vardır ve motosiklet sürücüsünün işini oldukça zorlaştırmaktadır. Özellikle de denge önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bir motosikleti referans alıp şasisini geriye doğru üçgen bir şekilde genişleterek arkaya iki teker yerleştirip üzerine de bir kasa oturtmak suretiyle günümüze kadar ulaşan bir trendin de temellerini atmış oluyorlardı.

Dünyada Bir İlk: 3 Tekerli Kamyonet

Çalışmaya başlarken Çekya'da Jawa firmasından satın aldıkları hazır ve işleyen bir motosiklet motoru ve şanzımanı olduğu için oldukça avantajlı bir noktadadırlar. Ortadan motorlu ve arkadan itişli bir tasarıma sahip olan araç 198 cc hacmindeki Jawa motosiklet motoruyla yapılmıştı.

Şasiyi oluşturduktan sonra tek silindirli motoru ve 3 vitesli şanzımanı arkada iki tekerin arasına yerleştirdikleri bir cer dişlisine bir zincirle bağlayarak ilk prototipi yapıyorlar. Arkaya yerleştirilen kasa ise ahşaptan yapılmaktadır. Tekerlekler konusunda da rahattırlar. Çünkü motosikletlerinde kullandıkları jant ve lastikleri de aynen bu yapıda kullanmak mümkündü.

Minicik Motoruyla 400 Kg Yük Taşıyabilen Araç

1933 yılında piyasaya sürülen aracın adına Goliath F400 demişlerdi. Dünyada birçok araç motor hacmine bağlı olarak isminin yanına 200, 300, 500, 800 gibi rakamlar alırken Goliath F400'de sürücü hariç 400 kg yük taşıyabildiği için isminin yanına 400 rakamı konulmuştu. Goliath F400 oldukça dengeli ve fonksiyonel bir araçtı.

400 kilodan fazla yük yüklendiğinde motosikletlerde kullanılan telli jantlar bu yüke dayanmayıp eğitince daha sağlam ve otomobillerde kullanılan başka bir jant ve lastik hemen kullanıma alınmış ve eş zamanlı olarak hareket aktarma organı da cer dişlisi ve zincirden diferansiyele dönüştürülmüştü. Goliath F400 198 cc motoruyla 6,5 beygir güç üretiyor ve saatte 35 km hıza ulaşabiliyordu. Goliath 400'ün telli jantla bir fotoğrafını bulamadım. Muhtemelen çok az sayıda üretilmiş ve yaşayan bir örneği de kalmamıştır.

Goliath F400 Büyüyor

1938 yılında müşterilerden gördüğü ilgi ile iyi satışlar yakalayan Borgward şirketi yeni bir taleple karşılaştı.

İnsanlar daha fazla yük taşıyabilmek istiyor ve yine aracın arkasına bir römork istemeye başlıyordu. Firma bu işi de yine römork yapmak yerine aeracını geliştirmekle çözüm üretti.

Önce 198 cc hacmindeki tek silindirli motorun yanına aynı motordan bir tane daha bağlayarak beygir gücünü 12 beygire çıkardılar. Şasiyi 30 cm kadar daha uzatarak 750 kg yük taşıyabilir hale getirdiler. Araç boş haliyle 47 km hıza çıkabiliyordu. Buna ilave olarak aracın ön tasarımını da değiştirdiler ve daha estetik bir görünüm elde ettiler. Ancak aracın adında bir değişikliğe gitmediler. Yine F400 adıyla satmaya devam ettiler.

Bu defa 400 motor hacmini tarif ediyordu. F400 artık bir toplu taşıma aracı olarak da üretiliyordu ve artık ön camında sileceği de vardı. Kapısı ise artık arkaya değil önde doğru açılacak şekilde değiştirilmişti.

Goliath F400 Arabaya Dönüşüyor

Goliath F400 2. dünya savaşı yıllarında firmanın savaş sanayiine yönelik yedek parça üretimine geçmesiyle bir süre üretime ara verdikten sonra 1946 yılında tekrar üretime geçti.

Bu dönemde araç kamyonet modeline ilave olarak üstü kapatılarak bir mini otomobile dönüştürüldü. Hatta Üstü açık cabrio modeli de üretildi. Ancak ilginç olan şu ki: kamyonetinde kapısı öne doğru açılan Goliath F400 otomobillerin ve vam modellerinde kapıları arkaya doğru açılıyordu.

Zamanın şartlarında iş gören, hafif, ucuz ve sorunsuz taşıtlardı bunlar. Yine panelvan ve camlı van modelleri de yapılıyordu F400'ün

Goliath F400 Goli oluyor

1950 yılında Aracın estetiğinde biraz değişikliğe giderek kasa kısmının sacla kapatılmış panelvan modelini ve camlı van modelini de çıkarırlar. Motor hacmi de artık 500 cc olarak güncellenmiş ve taşıma kapasitesi 850 kg olmuştur.

Adını ise GOLİ olarak değiştirirler ve Goli artık 4 vitesli ve 20 beygir gücündedir. Borgward firması 1961 yılına kadar birçok farklı modelde araba ve kamyonet üretmeye devam eder.

1961 yılında Almanya'da pek rastlanmayan bir durumla karşılaşır ve ortaklar arasındaki bazı anlaşmazlıklar sonrasında kapanır. Bu bencemi sadece 3 tekerli F400 modeline ayırdığım Goliath firmasına dair de bir bence daha yazacağım.

Başka Markalara İlham Oluyor

Borgward firması kapandıktan sonra özellikle İtalya'da Lambretta ve Piaggio firmaları 3 tekerlekli multi fonksiyonel araçlar yapmaya başlarlar.

Hatta bu araçlar Koç holding tarafından Lambretta ile yapılan bir anlaşma sonrasında Türkiye'de de Arçelik Lambro adıyla üretilip satılmıştır. Bugün artık trafikte pek kalmayan bu araçlar daha çok nostaljik birer aksesuar olarak bazı firmalarca kullanılmaktadır.