Dünyanın En Yavaş Hızlanan Arabası: FSM Syrena!

Hadi başlayalım; FSM Syrena

Syrena Polonya'nın doğu bloku içinde bulunduğu dönemde Polonya'nın otomobil ihtiyacını karşılamak üzere kurulan FSM adlı otomobil firması tarafından üretiliyordu. Hani bizde Fiat Bis olarak bilinen araba var ya, işte o araba da aynı firmanın yani FSM'nin üretimiydi. Ancak tasarımı Fiat'ın tasarım firması Bertone tarafından tasarlanmıştı. Daha sonra Fiat 126'nın biraz geliştirilmiş hali Fiat 127 de Bertone tarafından tasarlanıp Fiat markasıyla üretilmiştir ama bunlar başka bencelerin konusu olacak.

Syrena'nın Özellikleri

Dünyanın en yavaş hızlanan arabası

1957-1983 yılları arasında üretilmiş dünyanın en ilginç tasarımlarından birine sahip olan bu araba 2 zamanlı, su soğutmalı, 3 silindirli 800 CC motoruyla 34 beygir gücündeydi. Arabayı farklı kılan birçok özelliği vardı ama herhalde en önemli özelliği dünyanın en yavaş hızlanan arabası olmasıydı. 0'dan 60 km hıza (yanlış duymadınız 100 değil 60) 36 saniyede çıkabiliyordu

Direksiyonu sola değil ortaya yakın araba

Tasarım her komünist ülke araba tasarımı gibi estetikten çok uzaktı. Mesela Direksiyon arabanın tam da soluna konumlandırılamamış, ortaya yakın bir yerdedir Syrena'da. Tasarımda değişiklik yapıp direksiyonu daha sola kaydırmak yerine sadece direksiyon simidi büyük yapılarak sorun aşılmaya çalışılmış. Çünkü arabanın tasarımı öyle iç içe girmiş bir yapıda ki direksiyonun yerini değiştirmek için en az 20-25 parçanın tasarım ve yerleşimini değiştirmek gerekiyormuş.

Distribütörü olmayan Araba

3 silindirli motor dünyada tek örnektir. 3 silindirin hepsinde birer tane indüksiyon bobini yerleştirilmiş, distribütör tarafından dağıtılan sırayla ateşleme yerine sıkıştırma aşamasına geçen pistonda eksantrik milinin hareketiyle bobinin ateşleme yapmasını sağlayan ve dünyada eşi olmayan çok farklı bir tasarıma sahipti bu araba. Mesela Radyatörü motor kaputunun ön tarafında değil motorun arka tarafında, yolcu kabinine yakın yerdeydi. Koldan vites de denilen direksiyon miline bağlı vites kolunun özellikle geri vites kullanımı çok zordu. Arabanın yanlışlıkla 1. vites yerine geri vitese takılmasını önlemek için 3 basamak gibi çalışan 3 aşamalı bir mekanik yapılmış. Zaten yavaş olan arabayla ileri geri manevra yapmak zorundaysanız yandınız. 1. vitesle geri vites arasındaki geçişi sağlamanız her defasında 6-7 saniye sürüyor.

Tasarımında neredeyse hiç değişiklik yapılmadan 26 sene aralıksız üretilen araba

Syrena ilk tasarlandığı 1957 yılından üretimden kalktığı 1983 yılına kadar birkaç minör değişiklik dışında neredeyse hiç değişmeyen bir tasarıma sahipti. İlk üretilen Syrena 102 modelinde kapı orta direğe bağlı ve geriye doğru açılırken 104 ve 105 modellerinde kapı ön direğe sabitlenmiş, 103 modeline küllük, 104 modeline arka koltuğun sırt kısmı sökülerek bagajın araba içine bağlanması, 105 lux modelinde ise arabaya radyo eklenmişti. İlk versiyondan itibaren araba hep iki kapılıydı. Ön panjur dışında arabanın ne ölçüleri ne de teknik özellikleri hiç değiştirilmedi.

Arka koltuğa oturmak için ön koltuğu sökülen araba

Syrena'da arka koltuğa binmek için ön koltuğu yerinden sökmeniz gerekiyordu. Ön koltuk ise zeminde üzerinde delikler olan bir yapıya ucu ileri dönük, L şeklinde iki tane demir parçasıyla yerleşiyordu. Bu delikler vasıtasıyla koltuğa da ileri geri ayar imkanı sunuluyordu ama koltuğu ileri geri yapmak için de yerinden sökmeniz gerekliydi.

Arabanın kalorifer sistemi motorun olduğu görselde radyatörün arkasınd akünün yanında gördüğümüz hortumdan ibaretti. Arabanın ısıtılması gerekiyorsa içeride bir metal kapak elle açılıyor ve radyatörden geçen sıcak hava kokpitin alt tarafından içeri veriliyordu. Kullanımı oldukça zor olan arabanın debriyaj ve fren pedalları ise tabanda değil adeta duvara montajlı gibiydi. Bu yöüyle de fazla kilolu kişiler için bu arabayı kullanmak büyük eziyetti. Yine kullanımı zorlaştıran şeylerden birkaçını saymak gerekirse sinyal kolunu bir yöne dönmek için çevirdiğinizde direksiyonu ters yöne çevirdiğinizde sinyal kolunu orta konuma getirecek mekanizma yoktu ve sinyal kolunu elle tekrar orta konuma getirmeniz gerekiyordu. Ön cam su püskürtmesi 1957'den 1983'e kadar hep sol ayakla basılan bir mekanik pompa ile sağlanıyordu.

Bagajın arabanın içine açılmasını sağlayan arka koltuk sırt kısmını söktüğünüzde ortada kocaman bir yükselti var. Arabanın benzin deposu orada olduğu ve tasarımda değişkilik yapılmadığı için arabanın ilk tasarlandığı haliyle kalmıştı. Bu arabanın bagajında taban sacı içinde veya yan taraflarda bir stepne yuvası da yoktu.

Pikap olarak da aynı şekilde üretilen araba

Syrena'nın iç piyasadaki pikap ihtiyacını karşılamak üzere modifiye edilen hali de binek halinden çok farklı değildi. Basit bir modifikasyonla pikapa dönüştürülmüştü. Tabi bu arabanın pikap haline dönüştürüldükten sonra kaç kg yük çektiğini ve kaç km hıza ulaşabildiğini bilemiyoruz. Bagajda tamamen boşta duran stepne içinse pikap modelinde bulunabilen en uygun yer yolcu kabininin tavanı olmuş.

Size daha önce hiç görmediğiniz bir arabayı tanıtmaya çalıştım. Umarım beğenmişsinizdir.