Eşimle evlat edinmek istiyoruz ama şartları nedir ne kadar bi süre bekleriz?

Evlat Edinme ve Evlat Edinme Şartları

Evlat edinme kurumu Türk Medeni Kanunu’nun 305-320. maddelerinde yer alır. Ana yönünden doğum, baba yönünden evlenme, tanıma ve babalık davası ile soybağı kurulabilir. Bunun yanında evlat edinen ile evlatlık arasında evlat edinme şartları var ise soybağının kurulması sağlanır.

Evlat Edinme Şartları
Evlat edinme soybağının kurulmasını sağlayan yollardan biridir. Evlat edinme ilişkisinin kurulmasıyla evlat edinen ile evlatlık arasında soybağı kurulmuş olur. Evlat edinme yoluyla kurulan soybağı, soybağını kuran diğer yollardan farklı olarak kan bağına dayanmaz.

Türk Medeni Kanunu’nda evlatlık alma şartları bakımından küçüklerin evlat edinilmesi ile ergin veya kısıtlıların evlat edinilmesi için farklı şartlar öngörülmüştür.

Küçük terimi, 18 yaşını doldurmamış kişileri ifade eder.

Ergin olmak, 18 yaşının doldurulmasını ifade eder. Evlenme veya mahkeme kararı ile 18 yaşını doldurmayan küçükler de ergin kılınabilir. Bu kişilerin evlat edinilmesi ergin ve kısıtlıların evlat edilmesinin düzenleyen TMK m. 313 hükmüne tabidir.

Kısıtlılık, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan ergin kişilerin kısıtlanmasını ifade eder.

Küçüklerin Evlat Edinilmesine İlişkin Şartlar
Evlat Edinmenin Genel Şartları
Küçüğün evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve yetiştirilmiş olması,

Evlat edinmenin küçüğün yararına bulunması,

Evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi gerekir.

Evlat Edinenler Açısından Şartlar
Evli kişilerin birlikte evlat edinmesi için eşlerin en az 5 yıldan beri evli olması veya 30 yaşını doldurmuş olmaları,

Evli kişilerin tek başına evlat edinmesi için evlat edinen eşin 30 yaşını doldurması diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması veya iki yılı aşkın süreden beri nerde olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması nedeniyle birlikte evlat edinmenin mümkün olmadığının ispatlanması,

Evli kişilerde eşlerden birinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesi için en az 2 yıldan beri evli olmaları veya kendisinin 30 yaşını doldurmuş bulunması,

Evli olmayan kişinin evlat edinmesi için kişinin 30 yaşını doldurmuş olması gerekir.

Evlatlık Açısından Şartlar
Evlat edinilenin evlat edinenden en az 18 yaş küçük olması,

Ayırt etme gücüne sahip küçüğün rızasının alınması,

Küçük vesayet altında ise vesayet dairesinin izin vermesi,

Küçüğün ana ve babasının rızası gerekir.

Erginlerin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesine İlişkin Şartlar
Evlat edinilenin ergin veya kısıtlı olması,
Evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatinin bulunması,

Evlat edinilenin evli olması halinde eşinin rızası,

Aşağıda sayılan şartlardan birinin gerçekleşmiş olması,

Evlat edinilenin bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç olması,

Evlat edinilenin küçükken evlat edinen tarafından en az 5 yıl süre ile bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olması,
Evlat edinen ile evlat edinilenin en az 5 yıldan beri aile halinde birlikte yaşamaları ve diğer haklı sebeplerin mevcut olması gerekir.

Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyasen ergin ve kısıtlıların evlat edinilmesinde de uygulanır. Ancak küçüğün evlat edinilmesi için ana ve babanın rızasının bulunması şartı ergin ve kısıtlıların evlat edinilmesinde uygulanmaz.

Evlat Edinme Nasıl Olur?
Evlat edinen kişi ikamet ettiği yerdeki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvuruda bulunur. Resmi prosedüre ilişkin tüm belgeler toplanıp kuruma sunulur. Kurum gerekli denetleme ve incelemeleri yapar ve akabinde evlat edinme davası açılması gerekir.

Tek başına evlat edinmede evlat edinenin oturma yeri, birlikte evlat edinmede eşlerden birinin yerleşim yeri aile mahkemesinde evlat edinme başvurusunda bulunulur.

Medeni Kanunu’nun aradığı evlat edinme şartlarının yerine getirilmesi üzerine evlat edinenin başvurusu sonucunda verilen mahkeme kararı ile evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat Edinme Süreci Ne Kadar Sürer?
Evlat edinen Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvuruda bulunur gerekli tüm belgeleri kuruma sunar. Kurum tüm belgeler tamamlandıktan sonra denetleme ve incelemeleri yapar. Başvuru kabul edilirse evlat edinmek isteyen kişinin bu talebi sıraya alınır. Talepte bulunan kimseye sıra geldiğinde evlât edinilecek küçük için geçici bakım sözleşmesinin imzalanır ve en az bir yıl süreyle bakım ve eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilir. Sürenin sonunda Aile Mahkemesi’nde evlat edinme davası açılır.

Evlat edinme dava dilekçesinin tensip yapılması, tebliği ve cevap süresi; cevap dilekçesinin tebliği, ikinci cevap dilekçesi toplamda 159 gündür. Tarafların rızası varsa bu süre daha kısa olabilir.

Evlat edinmenin ilk duruşmasından karar duruşmasının sonuna kadar toplamda 60 gün süre geçer. Gerekçeli kararın yazılması toplamda 1 aydır ancak bu süre daha kısa olabilir.

Evlat Edinmek İçin Gerekli Şartlar Neler?
Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin şartlar TMK m. 305
Küçük evlat edinen tarafından bakışmış ve eğitilmiş olmalıdır
Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından 1 yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Evlat edinen ile evlatlık arasında biyolojik bağlılık olmamasının yaratacağı eksiklik “deneme süresi” olarak nitelendirilebilecek 1 yıllık bakım ve eğitim süresi ile giderilmeye çalışılmıştır.

Evlat edinme küçüğün yararına olmalıdır
Evlat edinmenin küçüğün yararına olup olmadığını hakim takdir eder. Hakim her somut olayda tarafların ilişkilerini, çocuğun fiziki, sosyal ve ekonomik gelişiminin sağlanmasına ilişkin şartları dikkate alır.

Evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi gerekir
Türk Medeni Kanunu’nda küçüklerin evlat edinilmesi açısından evlat edinenin alt soyunun bulunmaması şartı öngörülmemiştir. Dolayısıyla alt soyu bulunan kişiler de evlat edinebilirler. Evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının evlat edinme ilişkisi ile hakkaniyete aykırı zedelenmesi, evlat edinenin diğer çocuklarının miras menfaatlerini azaltmak ya da evlatlığın ihtiyaçlarını karşılanması söz konusu olmaksızın diğer çocuklara karşı olan ekonomik ve sosyal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi amacıyla kurulmasıdır.

Küçüğün rızası ve yaşı TMK m. 308
Evlat edinilenin evlat edinenden en az 18 yaş küçük olması gerekir

Evlat edinen ile evlatlık arasında asgari olarak 18 yaş farkının bulunması şarttır.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının bulunması gerekir
Küçüğün ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığının belirlenmesinde kesin bir yaş sınırı yoktur. Her somut olay bakımından ayrıca değerlendirilir.

Küçük vesayet altında ise vesayet dairesinin izni gerekir.

Ana ve babanın rızası TMK m. 309
Küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması gerekir
Küçüğün evlat edinilmesi için hem ananın hem de babanın rızası gerekir. Sadece birinin rızasının bulunması yeterli değildir. Ana veya baba velayet hakkına sahip olmasalar bile rızalarının alınması gerekir. Ana veya babanın rıza vermemesi hakkın kötüye kullanımı niteliği taşıyorsa rıza aranmadan evlat edinme ilişkisi kurulur.

Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak verilerek tutanağa geçirilir. Tutanağa geçirildikten sonra 6 hafta içinde rıza aynı usulle geri alınabilir. Ancak geri almadan sonra tekrar rıza verilirse bu rıza kesindir ve geri alınmaz.

Rıza küçüğün doğumu üzerinden 6 hafta geçmeden önce verilemez. Belirtilen süreden önce verilen rıza geçersizdir.

Ana ve babadan birinin rızasının aranmayacağı haller:
Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli yoksun bulunuyorsa,
Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yerine getirmiyorsa.

Ana babanın rızasının aranıp aranmayacağı hususundaki karar, evlat edinme işlemleri sırasında verilir.

Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesine ilişkin şartlar TMK m. 313
Evlat edinenin altsoyunun açık muvafakatinin olması gerekir.

Birlikte evlat edinmeden her iki eşin de altsoyunun açık onayı aranır. Evlat edinme başvurusunun yapılmasından sonra fakat evlat edinme kararının verilmesinden önce evlat edinenin altsoya sahip olması halinde de altsoyun açık onayının aranması gerekir.

Evlat edinen kişi evli ise eşinin rızasının bulunması gerekir

Aşağıdaki şartlardan birinin gerçekleşmiş olması gerekir

Evlat edinilenin bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç olması ve evlat edinen tarafından en az 5 yıldan beri bakılıp gözetilmiş olması

Evlat edinen tarafından, küçükken en az 5 yıl süreyle bakılmış, gözetilmiş ve eğitilmiş olması

Diğer haklı sebepleri mevcut ve evlat edinilenin en az 5 yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamış olması
Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

Birlikte evlat edinme şartları TMK m. 306
Kural olarak eşler birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.

Eşlerin en az 5 yıldan beri evli olmaları veya 30 yaşını doldurmuş olmaları gerekir
Medeni Kanunu’nda ayrıca belirtilmemiş olmasına rağmen evlat edinecek kişilerin ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.

Kanunda alternatifli olarak iki ihtimal öngörülmüştür. Dolayısıyla eşler en az beş yıldan evli ise yaş şartı aranmaz, evlilik beş yılı doldurmamışsa her iki eşin de 30 yaşını doldurması aranır.

Eşlerden birinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesi: üvey çocukların evlat edinilmesi:
Eşlerin az 2 yıldan beri evli olmaları veya evlat edinecek eşin 30 yaşını doldurmuş olması gerekir

Eşlerden biri, en az 2 yıldan beri evli olmaları veya kendisinin 30 yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

Sık Sorulan Sorular
Yeni doğmuş bebek evlat edinme 2023
Yeni doğmuş bebeği evlat edinmek için bebeğin doğumundan itibaren 6 hafta geçmesi gerekir. Bu sebeple bebek evlat edinmek istiyorum diyen bir kişi evlat edinme talebini bu süreden sonra yapılmalıdır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kurumu’na başvurulur. Yeni doğan bebek evlat edinme için yapılan başvuruda bulunması gereken belgeler vardır.

Bunlar;

nüfus kayıt örneği,
adli sicil kayıt belgesi,
yerleşim belgesi,
diploma ve öğrenim belgesi,
sağlık kurulu raporudur.
Ekonomik durumu, mal varlığı, eşlerden diğerinin yabancı uyruklu olması hâlinde oturma izin belgesi talep edilen diğer evraklar arasında yer alıyor. Başvuru sıraya alınarak evlatlık almak isteyen aile incelenir.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı evlat edinme şartları Medeni Kanun’da düzenlenen evlat edinme şartlarıdır. Yeni doğmuş bir bebeğinin evlat edinilmesi şartları ile küçüğün ya da ergin bir kişinin evlat edinilmesine ilişkin şartlar aynıdır.

Evlat edinmek için Medeni Kanun’da öngörülen şartların sağlanması halinde başvuru süreci başlar. Bu süreçte evlat edinmek isteyenler evlat edinme koşullarına uymalı, başvuru için randevu almalı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na başvuru yapmalıdırlar.

Başvuru olumlu sonuçlanırsa başvuru sıraya koyulur. Talepte bulunan sıranın gelmesi halinde en az 1 yıl çocuğun tüm bakımını, eğitimini ve temel ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır.

1 yıl süre içerisinde 3 aylık periyodlarla izleme raporu düzenlenir. Bir yıllık sürenin sonunda ise Aile Mahkemesi’nde evlat edinme davası açılır. Dava sonucunda verilen mahkeme kararı ile evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı evlat edinme şartları
Küçüğün, evlât edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,

Evlât edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,

Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,

22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 311’inci ve 312’nci maddelerinde yer alan hükümler hariç, 309’uncu maddesinde belirtilen şekilde küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,

Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medenî Kanununun 397’nci maddesinde öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,

Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları koşulları aranır.

Söz konusu şartlar Türk Medeni Kanununda düzenlenen evlat edinme şartlarıdır.