Yalan söylemek çocuklarda görülen davranış bozukluklarının en önemlilerindendir. Bir takım ayrıntılara dikkat ederek , çocuğunuzun yalan söylemesini ve yalancı olmasını engelleyebilirsiniz. Peki bu durumda çocuğunuzun yalan söylememesi için ne gibi şeyler yapardınız?
Çocuklar yalan söylemeyi bilerek doğmazlar. Yalan söylemeyi bizden öğrenirler. Bazen iyi niyetle diye düşünüp, başkalarına söylediğimiz yalanlara dahi tanık olarak, bazı şeylerin değiştirebileceğini öğrenirler ve zamanla her insan farklı nedenlerden ötürü yalana başvurur.
Çocukların yalan söylememesi için:
Doğru model olmalıyız.
Evde başka, sosyal çevremizde başka konuşmalar yapmamalıyız.
Sağlıklı bir ilişki kurmalıyız.
Güvenli ve güçlü bağlar kurarak, başı sıkıştığında ve her konuda ilk çalacağı kapı olmalıyız.
Çok otoriter ve cezalandırıcı bir ebeveynlik tutumu sergilememeliyiz.
Çocuğumuza her zaman, ne olursa olsun doğruyu söylemesi gerektiğini konuşmalıyız ve doğruyu söylediğinde ona kızmamalı ve cezalandırmamalıyız.
Tam tersi yalan söylediği zamanlar buna kızacağımızı söylemeliyiz.
Zorlandığı zamanlarda bizden yardım isteyebileceğini ve her sorunu beraber çözebileceğimizi vurgulamalıyız.
Eğer siz çocuğunuza yalan söylerseniz o da size söyler. ona örnek olmak zorundasınız. Örneğin sizden onu parka götürmenizi istedi, sizde başınızdan savmak için yarın gideceğinizi söylediniz ama yarın da götürmediniz. Çocuklarınız bu şekilde sizden yalan söylemeyi öğrenir. Bu yüzden asla yalan söylememelisiniz. Ayrıca çocuklarınıza güvendiğinizi, size doğruyu söylediğinde ona kızmayacağını hissettirmek zorundasınız. Çocuklar genelde korktukları için yalan söyler. Onlara kızacağınızı düşünür. Benim çocuklarımla ilgili dikkat ettiklerim bunlar :)
çocuklar her şeyi bizden öğreniyor biz yalan söylemezsek biz kavga etmezsek onlar da bunları yapmaz. En basitinden şekeri bile biz cahil ebeveynler çocuklara tanıtıyoruz. onlar şekerin ne olduğunu bile bilmiyorken. kısaca her şey anne babanın elinde.
Öncelikle ailenin bu konuda kendine çeki düzen vermesi gerekir gadası. Çünkü aile içinde beyaz diye tabir edilen ufak bir yalan bile çocuğun aklında yer edinir. Yalanın iyi birşey olduğunu sanarak her zaman söyleme ihtiyacı hisseder.
Çocuğunuz sizin yalanlarınızı fark ederse sizi örnek alır ve yalan söylemeye başlar. Ayrıca sizden korkuyorsa, size güvenmiyorsa yalan söyler. Çocuğunuzla iletişiminiz sağlam olmalı. Onu dinlemelisiniz. Yalanını yakaladığınızda güzelce konuşun. Neden yalan söylememesi gerektiğini anlatın. Doğruyu söylediği zaman onunla gurur duyacağınızı söyleyin. Bu taktikler işe yarıyor :)
Eğer yalan söylüyorsa bunun sebebini bulmak lazım. Yani birinin başı ağrıyorsa bu migren den, tansiyondan, şeker yükselmesinden de olur stresten de olabilir. Birçok sebebi olabilir. Yalan söylemenin de aynı şekilde sebebini bulmadan müdahale etmemek gerekir. Bu sefer çocuğu yanlış tanı ile yormuş ve gereksiz yere canını sıkmış olursunuz ve sizin vereceğiniz eğitime daha negatif tepkili hale gelmiş olur. Muhtemel sebepleri
1) Anne-baba yeteri kadar ilgilenmediğinden ilgilerini çekmek için yalan söyleyebilir. Mesela baba işten yorgun gelir, çocukla oynamaz ve çocuk birşey anlatırken tam kendini vererek dinlemez. Çocuk bunun farkına varır ve babanın dikkatini çekmek için yalan söyler. "Babacım Hasan bana tekme attı" Baba da birden nasıl tekme atar ya sen de ona patlat birtane derse çocuğun hoşuna gider bu ve benzer yalanlar başlar. Hatta baba okula gidip de Hasan ı şikayet ederse çocuk daha da keyif olur. Kafasını döndürüp bakmayan baba okua kadar gittiyse bu çocuğun büyük başarısıdır ve daha büyük yalanlarla devam eder bu iş. mehmet paramı çaldı, öğretmenim beni sürekli öpüyor vs gibi kötü yerlere de gidebilir.
2) Anne-baba esirgeyen ve kontrolcü bir karakterse çocuk yalan söyler. Mesela çocuğa para vermez, arkadaşının evine gitmesine izin vermez, arkadaşı gelince ters davranır vs.
Bunun gibi çok örnekler var ama uzatmayım fazla. gerçek sebebi bulmak bazen zor olabilir ama bulmadan müdahale ederek düzeltmek inanın çok daha zor olur.
Cocuklarla bol bol sohbet etmek onlara okuldan geldikten sonra günlerinin nasil gecitgini sormak aradaki iletisimi güclendirecektir. Sonrasinda size güvenmesini saglamalisiniz hata yaptiginda "Höt Höt diyerek bagirip cagirmayacaksiniz" oglum/kizim keske biraz daha dikkatli olsaydin ama sorun etme simdi düzeltiriz ya da üstesinden geliriz diyerek hata yaptiginda ya da yanlis bisey yaptiginda ya da olumsuz gelisen durumlarda sizinle paylasmasini saglayabilirisiniz. Iletisim cok önemli cocuklarla nekadar cok vakit gecirip iletisim kurarsaniz aranizdaki bag okadar saglam olur.
Çocuk doğruyu söylediğinde büyük cezalar verilmemeli, utandirilmamali, rencide edilmemeli. Sadece yanlış birşey yaptığında yaptığının yanlış olduğu nazik bir dille anlatılmalı. Aksi halde korkar ve yalana başlar.
Açık bir dille yaptığı hata her ne olursa olsun durust olmasını benimle paylasmasini söyler. Yalanin doğru bişey olmadığını anlatır. bir arkadaş gibi olurum
Eğer uyardiysaniz ve hayla devam ediyorsa çocuğunuz yalandan kurtulması için sizinde küçük bir beyaz yalan söylemeniz gerekiyor. Eğer yalan söylersen gece hep kabus gorurusun falan diyebilirsiniz misal
Ben bir ebeveyn olsaydım çocuğumun ilk içkisini de sigarasınıda ben içirtirdim hatta ilk gece kulübüne barlarada ben götürürdüm bunlarla benim hiç alakam yok ama o çocuk illaki bunları merak edicek ve bir gün yaşıyacak o yüzden beraber yapardık ve ona yaşatarak öğretirdim ne gibi sonuçlar doğurabileceğini gösterirdim hem bu sayede çocuk anne ve babasını tehtit olarak görmez başı sıkıştığında onlara koşardı yalanda söylemezdi
Yalan söylemenin ciddi bir kişilik problemi olduğu çocuklara küçük yaştan itibaren anlatılmalı ; Bu senin başını belaya sokar, kimsenin sana inancı, saygısı kalmaz vs. diye.
Mesela ben erkek arkadaşımla buluşucam ama aileme söylesem izin vermezler. Bu yüzden kız arkadaşımla buluşucam dicem. Bence gerektiği kadar hür olmalı her birey
Çocuklar yalan söylemeyi bilerek doğmazlar. Yalan söylemeyi bizden öğrenirler. Bazen iyi niyetle diye düşünüp, başkalarına söylediğimiz yalanlara dahi tanık olarak, bazı şeylerin değiştirebileceğini öğrenirler ve zamanla her insan farklı nedenlerden ötürü yalana başvurur.
Çocukların yalan söylememesi için: