Çocuklara Sorumluluk Bilincini Aşılamak İçin Neler Yapmamız Gerekir?

Şüphesiz, her anne-babanın istediği durumlardan bir tanesi, çocuklarının sorumluluk almasını bilen ve bu şekilde yetişebilen bireyler olmasıdır. Çocuklara, sorumluluk bilincini aşılamadan önce anne ve babanın kendisine bakması gerekmektedir. Yani, çocuklarına örnek olabilmeleri ve bunun için de önce kendi sorumluluklarının farkında olmaları ve yerine getirmeleri gerekmektedir.

Anne-babalar, kendi sorumluluklarınızdan ve yapmanız gerekenlerden haberdarsanız, çocuklarınıza sorumluluk bilincini kazandırmak için verebileceğim önerileri okumaya devam edebilirsiniz.

Buyurun bakalım...

1- Çocuğunuzun yaşına, boyuna ve gelişimine uygun görevler verin

Evet, anne-babalar sorumluluk bilincini aşılamaya ve kazandırmaya başlamadan önce çocuğunuzu güzelce tanımanız gerekmektedir. "Her anne-baba çocuğunu tanır" gibi cümleler kuran çoğu kişi olacaktır ama o işlerin öyle olmadığını, aslında çocuğunuzu çok iyi bir şekilde tanımadığınızı da belirtmek isterim. O yüzden, önce çocuğunuzu tanımaya ve ona uygun davranmaya çalışmanızı tercih ederim. Mesela, çocuğunuzun yaşını ve gelişimini değerlendirerek işe başlayabilirsiniz. Yani, "sorumluluk bilincini hemen kazansın, beni de uğraştırmasın" şeklinde düşünüp, onun yaşına, boyuna ve gelişimine uygun olmayan, büyük gelen sorumluluklar vermekten kaçınmalısınız. Onun yapabileceğini düşündüğünüz, yaşına uygun, boyuna uygun ve gelişimine uygun olan görevleri vererek ve çocuğunuzu tanıyarak sorumluluk bilincini aşılamaya başlayabilirsiniz.

2- Çocuğunuza rol model olun

Girişte belirtmek istediğim de buydu. Yani, siz kendi sorumluluklarınızı bilmeden, çocuklarınıza sorumluluk öğretmeye kalkışmayın çünkü bu süreçte çocuklarınıza rol model olmanız gerekmektedir. Eğer, siz sorumluluklarınızın farkında olmazsanız, yerine getirmezseniz ve çocuğunuza sorumluluk bilincini aşılamaya çalışırsanız, başarılı olamazsınız çünkü rol model olmaktan epey bir uzaksınız ve kendi yapmanız gereken ama yapmadıklarınızı, çocuğunuza kazandırmaya çalışıyorsunuz. Sizce de saçma ve yanlış bir durum değil mi? Bunu düşünün ve sonra da çocuğunuza rol model olmaya başlayın. Mesela, çocuğunuza verdiğiniz sözleri tutun. Yapamayacağınız sözleri vermeyin. Birlikte dişlerinizi fırçalayın ve daha da fazlası... Bunları yapmaya başlamakla rol model olacağınızı ve bu süreci hızlandıracağınızı unutmayın.

3- Onun yapması gereken sorumlulukları/görevleri siz yapmayın

Anne-babalar bu madde başlığını okuyunca eminim ki hafif bir şekilde gülümseyecekler ve yaptıkları gözlerinin önünden geçecektir.

Bahsettiğim şey, çocuklarınızın yapabileceği görevleri, sorumlulukları siz yapmayın ya da kendi bozduğu yerleri, "aman, o daha çocuk, ben ona kıyamam, yorulmasın. Ben şimdi hallederim, büyüyünce de kendisi yapar." demeyin.

Böyle bir düşünce içerisinde olmanız çok yanlıştır. Ayrıca, bu şekilde düşünmek ve düşündüklerinizi uygulamanız, sorumluluk bilincini aşılamak için engel bir davranıştır ve çocuğunuzda, "ben bozarım, annem-babam nasıl olsa düzeltir" demesine yol açıp, görevlerinin farkında olmasını engellemektedir. O yüzden, çocuğunuzun yapması gereken görevleri (üstünü giymek, bozduğu yerleri düzeltmek gibi) kıyamayıp, siz yapmayın. Onun yapmasını ve görevlerinin farkında olmasını sağlayın. Yine de kıyamıyorsanız, onunla birlikte de yapabilirsiniz.

4- Çocuklarınızın ödevlerini siz yapmayın

Çocuğu okula giden çoğu anne-babanın yaptığı yanlışlardan bir tanesi de budur. "Okulda zaten yoruluyor, bu yetmezmiş gibi bir sürü ödev veriyorlar, iyice kısıtlıyorlar ve yoruyorlar çocuğumu" şeklinde düşünüp, çocuklarının yapması gereken ödevleri kendileri yapıyorlar. İyilik yaptıklarını düşünüyorlar ama yanlış bir davranış sergilediklerinden maalesef ki haberleri yok.

Anne-babalar, ödevler çocukların yapması gereken görev ve sorumluluklardan bir tanesidir. Ödevlerini yaparken elbette yardım edebilirsiniz ama bu yardımın kontrolünü kaçırıp, yanlışa çevirmemeye dikkat etmelisiniz.

5- Sabırlı davranın

Sorumluluk kazandırmaya çalıştığınız kişinin çocuk olduğunu unutmayın. Çocuğunuz, yetişkin bir birey ya da her dediğinizi yapan bir robot değildir. Yani, sorumluluk kazandırmak uzun bir süreçtir. Bu uzun süreçte, çocuklarınız, sizin her dediğiniz görevi yerine getirecekler diye bir kural yoktur. Arada yapmak istemediği görevlerde olacaktır. İşte, bu zamanlarda anlayışlı ve sabırlı davranmanız gerektiğini aklınızdan çıkarmamalı ve aceleci davranmamalısınız.

6- Çocuklarınızın arasında cinsiyet ayrımı yapmayın

Çocuklar arasında cinsiyet ayrımı yapmak yanlış bir harekettir. Mesela, yemek yediniz diyelim, sofrayı kaldırmasını kızınızdan isteyip, oğlunuzu serbest bırakmayın. Böyle yapmak oğlunuzu sorumluluktan ve kadınlara yardım etmesi gereken konulardan uzaklaştırmaktadır. Bu yüzden, her ikisinden de sofrayı kaldırmasını ve sorumluluklarını yerine getirmeleri gerektiğini istemelisiniz.

7- Günlük yapması gereken görevlerini hatırlatın ve takip edin

Çocuklarınızın yaşı büyükse, günlük yapması gereken görevler var demektir. Anne-baba olarak, size düşen ise, çocuğunuzu takip etmek olmalıdır. Yapmadığında hatırlatmak olmalıdır ve bu görevlerin iyice yerleşmesini sağlamak olmalıdır. Mesela, odasını düzenlemesi gerektiğini, yatağını düzenlemesi gerektiğini, ödevlerini yapması gerektiğini ve yapması gereken diğer konuları takip edip, hatırlatma yapmalı ve sorumluluk kavramını iyice yerleştirmeye çalışmalısınız.

8- Motivasyon artırıcı görev ve sorumluluklar verebilirsiniz

Sorumluluk bilincini aşılamanın en eğlenceli tarafı, motivasyon artırıcı sorumluluklar almak ve vermektir. Mesela, çocuğunuzdan evinizdeki/bahçenizdeki çiçekleri sulamasını ve bundan sonra bu görevi kendisinin yapmasını isteyebilirsiniz ya da hayvanları besleme konusunda böyle bir görev verip, bunu sorumluluğa dönüştürmesini ve aldığı sorumlulukları başarıyla yerine getirmesini isteyip, izleyebilirsiniz. Unutmayın ki, bu yöntem çocuğunuzu hem eğlendirirken, hem de görevlerinin farkına varmasını sağlayacaktır.

Sorumluluk bilinciyle birlikte, öz güven ve birey olma duygusu da gelişmektedir. Bunları yapıp, yaşamak çocukların, ona bu fırsatları yaratmak ise anne-babanın görevidir. Anne-babalar, siz, siz olun görevlerinizi aksatmayın. Çocuklarınıza da mutlu ve sorumlu bir yaşamın kapısını açıp, şans tanıyın.

Verebileceğim naçizane tavsiyelerim bunlardan ibaretti. Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Sürçülisan yaptıysam, kusuruma bakmayın.

13.02.2018 Salı