Önyargı nedir, önyargılı mısınız?

Dilimizde ve kişilere karşı kullandığımız en çok kelimelerden biri de önyargı diyebiliriz. Hadi gelin önyargının ne olduğuna, önyargı çeşitlerine birlikte bakalım.

Önyargı Nedir?

Önyargı kelimesini peşin hüküm vermek olarak ifade edebiliriz. Bir kişiye, bir olaya ya da bir şeye karşı görmeye ya da duruma karşı kanı belirlemek diyebiliriz. Önyargının asıl temelini koşulsuz olarak sevmek ya da sevmemek oluşturuyor.

Ön Yargılı Olmanın Nedenleri Nelerdir?

Önyargı aslında toplumbilim terimidir. Yukarıda da bahsettiğim gibi bir olaya, kişiye ya da bir şeye karşı taraf tutma olayı demek mümkündür. Önyargıda bulunduğumuz durumu koşulsuz şekilde desteklemek, önyargılı olduğumuzu gösterir.

Bunun dışında da kişilerin önceden edinen herhangi bir olumlu ve olumsuz yargılarını da ifade etmek adına kullanılır.

Önyargının Psikolojik Sebepleri Nelerdir?

Önyargılı insanların aslında böyle olmak adına bir çok sebebi var ve bu sebepler genellikle insanları önyargıya itiyor. Tabi ki kişiden kişiye değişebilen bir durum ancak genelde sebepleri şöyle;

• Küçüklükte engelleme ya da baskılar,
• Zayıf karakter sahibi olmak,
• Sosyokültürel faktörler,
• Düşünceler,
• Karşıdaki kişiyi tanımamak,
• Empati kuramamak,
• İçinde bulunulan algılar,
• Kalıpyargılar,
• Farklı görünen insanlara saygısız olmak,
• Kendini kusurlu görmek,
• Sosyal davranışlar.

Önyargının Çeşitleri Nelerdir?

Önyargı çeşitleri 3 unsura ayrılır.

• Bilişsel önyargı,
• Davranışsal önyargı,
• Duygusal önyargı.

Önyargının Zararları Nelerdir?

Önyargılı bir insan olmanın hatta toplumumuzda birçok insanın böyle olmasının genel olarak bizlere çok fazla zararı var. Özellikle toplum olarak birbirimize çok zarar veriyoruz. Önyargının zararlarına bakarsak,

• Önyargı toplumda ayrışmalara sebep oluyor.
• Toplumda çatışmalara sebep oluyor.
• İnsanları birbirine küstürmekte en büyük faktör.
• Kişi kendi de olumsuz şekilde etkilenerek depresyona giriyor.
• Başkalarını yanlış tanımaya vesile oluyor.
• İnsan ilişkilerini başlamadan bitiriyor.
• Arkadaşlık ilişkilerini bozuyor.
• İnsanlar birbirine yakın olsa dahi mesafe koyuyor.
• Karşı tarafı zor duruma düşürüyor.

Önyargı Nasıl Aşılır?

Önyargıyı aslında kişi tamamen kafasında bitirmesi gerekiyor. Bunun için de insanlarla daha sık iletişime girmesi ve kafasındaki olumsuz düşünceleri atması gerekiyor. Özellikle henüz birini tanımadan kafanızda bir şeyler kurmamak lazım. Önyargılı biriyseniz kesinlikle önce bunu kabul ederek başlamalısınız.

Önyargıyı aşmak için,

• Önyargı işinize yarıyor mu? Düşünün. Size zarar verdiğini anlamalısınız.
• Toplumsal temas arttırılmalı.
• Hobiler edinilmeli. Kitap okumak, film izlemek olabilir.
• Yapamadığınızı düşündüğünüzde terapistten yardım alınmalı.
• İnsanlarla kurulan iletişim güçlendirilmeli.
• Empati yapılmalı.
• Kendinizi eleştirmelisiniz.
• Saygıyı asla elden bırakmamalı.

Önyargı, kişinin bilmediği bir konuya karşı kendini koruma amaçlı geliştirdiği davranış biçimidir. (tanımı ben yaptım he.) Önyargıların en büyüğü doğmaatik düşüncelerdir.. Kişiye doğduğundan itibaren bir takım düşünceler çeşitli yollarla işlenmiş, bilinçaltında yer etmiştir. Ya da bir şeyi yaşar, ondan olumsuz bir sonuç alır ve kişi bunu bilinçaltına "başarısız,korku dolu,olumsuz" olarak niteler.

Balık yerken kılçığı boğazına takılıp bir süre nefes alamayan çocuk, ileride balığa ve balık yemeye karşı önyargı geliştirebilir. Bir de insanın kişiliğini etkileyen önyargılar vardır.. Şiddetin olduğu bir evde büyüyüp te ileride eşinden şiddet göreceğine inanıp ilişkilerden kaçanlar, ya da cinselligin ayıp görüldüğü bir evde yaşayıp, ileride vajinismus olana kadar..

Herşey bunlarla alakalı. Önyargıları olanlara nasıl yaklaşırım.. Eğer bana karşı saygılıysa yani beni anlamasa da dinliyorsa, bende ona öyle saygılı yaklaşırım. Ama kafasına ömrü boyu bir doğruyu sokmuş üstelik bunun tartışmaya açık bir konu olacağının bile farkında olmayan, hayatta ilk duyduğu şeyin doğru olduğuna inanan saygısızlarla muhattap olmam.

Şimdi bende uyandırdığınız önyargıları açıklayayım önce: Bebek fotoğrafı koyanlara uyuzum... Pedofiliyi çağrıştırıyor... Bu da iğrenç... Nicikiniz de aynı olasılığı güçlendiriyor... Bu da kötü...

Yaş aralığınızdan genç olduğunuz neticesi çıkıyor... Bu da ergen dürtülerinizin yoğun olduğunu anlamına geliyor... Ki bu da güzel değil... Bunca şeyin üzerine erkek olmanız yukarıda saydığım ön yargıları tetikliyor... Ki bu da hoş değil...

Gelelim ön yargı tanımına, ilk izlenim denebilir... Bir kişiye veya nesneye bakıldığında geçmişten edinilen veya öğrenilen bilgilerin çağrışım yapması denebilir...

Ve evet ne yazık ki her insan kadar belki de daha fazla ön yargılıyım...