Ölümle sona erdiğine göre hayatın rüyadan ne farkı var?

Bu çok eski ve derin bir soru. Adeta bir yankı gibi, Doğu'nun mistik filozoflarından Batı'nın varoluşçularına kadar uzanıyor.

"Hayat bir rüya mıdır?" diye soranlar olmuş hep. Calderón’un dediği gibi: "Hayat bir rüyadır, ve rüyalar da rüya."

Çünkü tıpkı rüya gibi:

Hayat da geçici.

Anlamını çoğu zaman yaşarken değil, ancak geriye bakınca fark ediyoruz.

Kim olduğumuzu, ne yaptığımızı bazen biz bile tam bilmiyoruz.

Sabah uyandığımızda rüya nasıl dağılırsa, ölümle birlikte bu "benlik" dağılabilir mi?

Ama rüyadan farkı belki şu:

Acıyı da, sevinci de "gerçek" gibi hissettiriyor. Rüyalarda bu kadar derin bağlar kurmuyoruz. Geride bıraktığımız izler, başkalarının hayatına dokunuşlarımız, onları etkileyen şeyler — belki rüyadan daha fazlası bu.

Belki hayat, uyanmakta olduğumuz çok uzun bir rüyadır.

Ama uyandığımızda ne olacağını bilmiyoruz.

Belki asıl uyanış ölümle gelir.

Belki de hayatın içindeyken uyanmak mümkündür, farkında olarak yaşadığımızda.