Namazlarda neden sûre sıralaması önemli?

Öncelikle Kur'an'da hangi sure dua hangi sure dua değil oradan başlamak lazım. Çünkü Kur'an sadece din kitabı değil tamamıyla hayatımızı nasıl yaşamamız gerektiğini öğreten bir eğitim kitabıdır. Şöyle ki: fil suresinin Türkçe mealine bakınca Allah'tan bişey dilemiyoruz. Yemen valisi Ebrehe'nin fillerle Kabe'yi yıkmaya geldiğini fakat başarısız olup yok olup gittiğini anlatıyor. Yani kendimize uyarlarsak: azgınlık yapmayın helak olursunuz demek istiyor. Bunu öğretiyor. Kur'an'da bir çok sure ve ayet vardır bu şekilde farklı şeyler öğretir. Bunu namazda bir imam şu yüzden okur: bakın cemaat Allah azgınlık yapana neler yapmış diye anlatmış olmaktadır. O dönemde okuma yazma bilen insan sayısı çok az olduğu için Allah'ın bu mesajları onlara bu şekilde ulaştırılmış. Yani örnek verdiğim fil suresi bir dua değil Allah'tan bize taşkınlık yapmayalım diye nasihatidir. Bireysel olarak namaz kılarken okumak da şeytanın vesvese verdiği taşkınlık duygularımızı frenlememizi hatırlatır. O yüzden okuyoruz. Dua olarak okuduklarımıza da Fatiha suresini örnek vereyim. Allah'a hamd ederiz, yalnız O'na ibadet edip, yalnız O'ndan yardım dileriz. Anlamının özeti böyle. Aslında Fatiha suresi de bir öğretidir. Yalnızca Allah'a inanıp O'ndan yardım dilememiz gerektiğini öğretiyor bizlere. Yani ağaçlara türbelere gidip çaput asmayın ağaçtan türbedeki yatırdan yardım dilemeyin diye öğretiyor. Gelelim şimdi neden sırayla okunuyor: Kur'an vahiyler vasıtasıyla peygamber efendimize yollandığındaki sıra ile kitap haline getirildiği sıra farklı. Okurken bildiğim kadarıyla peygamber efendimiz vahiy sırasına göre okuyup insanlara bildirdi bu vahiyleri (sure ve ayetleri) bu sebepledir ki bu sırayla okumak bizlere sünnettir. Ama istediğin sırayla okuyabilirsin. Hatta farklı sureler ayetler okuyabilirsin ve ayrıca Allah'tan dilediğin yardımları da okuyabilirsin. Mesela "Allah'ım sen güçlü olansın, sen ol deyip olduransın. Bana da sınavlarım için bana zihin açıklığı ver. Amin" al sana insanın bireysel olarak Allah'a edebileceği bir duadır bu. Yemek duası da hem peygamber efendimizin okuduğu olan vardır bunu okumak sünnettir ama kendince Allah'ın verdiği nimetlere şükür belirten bir dua da okuyabilirsin. Bu şekilde.

Sünnete uygun olan, namazda okunan âyet ve sûrelerin Mushaf’taki sıraya göre okunmasıdır. Bir sûreyi veya âyeti okuduktan sonra, ardından kendinden önceki bir sûreyi veya âyeti okumak tenzîhen mekruhtur. Fakat bu, namazı geçersiz kılacak veya sehiv secdesi yapmayı gerektirecek bir durum değildir (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/546). Burada söz konusu olan tertip, esasında namazın değil tilavetin bir gereğidir. Bu husus sûre ve âyetlerin sırasının insanlar tarafından değil de Hz. Peygamber (s. a. s.) tarafından tevkîfen belirlendiği kabulüne dayanmaktadır. Sûrelerin içlerindeki âyetlerin tertibinin tevkîfî olduğunda İslâm âlimleri arasında ittifak vardır. Bununla birlikte sûreler arasındaki tertibin tevkîfî olduğu konusunda ittifak bulunmamaktadır. Bu sebeple namazda, sûrelerin sıraya göre okunması hakkında farklı görüşler ortaya atılmıştır. Hanefî mezhebinde, hem âyetler hem de sûreler arasında tertibe riâyet edip sırayı takip ederek okumak uygun görülmüştür. Hz. Peygamber’in (s. a. s.) bir gece namazında sıraya riâyet etmeden, önce Nisâ sûresini sonra Âl-i İmrân sûresini okuması gibi olayların ise henüz sûreler arasında tertip gerçekleşmeden önceki bir zamanda meydana geldiği belirtilmektedir (Nevevî, Şerhu Müslim, 6/61-62).
Namazda okuma esnasında ilerideki bir yere geçerken, aradaki tek bir sûre veya âyetin atlanması da tenzîhen mekruh kabul edilmiştir. Sonraki rek'atta ileriden okunacaksa, uygun olan, en az iki âyet veya iki sûre atlayarak okumaktır.
Âlimlerden bazıları, sıraya riâyet etmemenin sadece farzlarda tenzîhen mekruh olduğunu, nâfile namazlarda mekruh olmayacağını söylemişlerdir (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/546). Aksi görüşte olanlar ise şunu delil getirmektedirler: Hz. Peygamber (s. a. s.), Hz. Bilâl’in (r. a.), namaz kılarken bir sûreden diğerine atladığını duyduğunda, ona, “Sûreleri olduğu gibi oku” (İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 2/264 [8818], 6/151 [30259]) buyurmuştur.
Sonuç olarak, namazda sûre ve âyetlerin tertibine riâyet edilmemesi tenzîhen mekruhtur. Bu durum, namazı bozacak ve tekrar kılmayı gerektirecek boyutta bir eksiklik değildir.

Helal sana bacım ilk kez böyle bir soruyla karşılaştım. Tum kalbimle helal olsun. Adamsın.