Mezhep ile cemaatlerin/tarikatların arasındaki fark nedir?

Hem mezhep hem de cemaatler/tarikatlar Kuran'da geçmiyor. Mezhepler İslam Peygamberi Muhammet öldükten sonra ortaya çıkmıştır ve temel sebebi İslam Devletine Muhammet'ten sonra kimin halifelik yapacağıdır. Yani bir iktidar mücadelesine dayanır. Bununla beraber mezhepler İslam'ı, Kur'an'ı kendine göre yorumlayarak dini bakış açısı geliştirirler. Hepsi Kur'an'ı referans aldığını söyler. Hak mezhep olduklarını söylerler. O mezhepten olanların Allah'a daha yakın olduğunu söylerler, en doğru Müslümanlık tanımının kendi mezhepleri olduğuna inanırlar. Ve hepsinde başka mezhepten olan düşmandır. İslam'a ihanet etmiştir. Ve de her mezhepte o mezhebi kuran adamın Allah katında peygamber kadar olmasa da diğer kullara göre daha ayrıcalıklı olduğuna inanılır. Hatta bazı peygamberlik vasıfları da atfetmişlerdir. Yine her mezhepte de evlilikler o mezhep dairesi içinde yapılır. Bir Sünni bir Şİİ ile evlenmemelidir; bir Şii bir Sünni ile evlenmemelidir. Mezheplerin kafa yapıları bu şekilde.

Cemaatler ya da tarikatlar ise yine mezheplere bağlıdır. Ama zaman zaman da o mezheplere uygun olmayan anlayışları, ritüelleri olabilir. Bunlar da Kur'an'da yer almaz. Hz. Muhemmet'le bir ilgisi yoktur. Hz. Muhammet'ten önce de başka dinlerde cemaatleşme/tarikatlaşma olmuştur. Temel kurulma sebepleri kendileri gibi düşünenleri tek bir çatı altında toplayıp içinde yaşadıkları devletin kaynaklarından istifade etmektir. Bunun için de devleti yönetmek isterler. Bunu mümkün kılmak için de çeşitli misyonerlik faaliyetleri yaparak bu insanları devlet kadrolarına sokarlar ya da devlet kadrolarından, iş hayatından büyük kimseleri cemaatlerine almayı hedeflerler. Yani bu da bir iktidar mücadelesi olarak görülebilir. Bunlar da İslam'ı referans aldıklarını söylerler. Kaynaklarının Kur'an olduğunu söylerler fakat içerisine girip ritüellerine bakış açılarına baktığımızda Hinduzim, Budizm, Şintoizm, Animizim, Reankarnasyon (Tenasüh), Don Değiştirme, Totemizm, Eski Yunan'daki ahlak felsefecileri: Eflatunculuk (Platonculuk), Aristotales gibi, Eski Mısır'ın Firavun dini anlayışları gibi birçok farklı inanç ve fikir akımı etkisi vardır. Her dinde ve coğrafyada ortaya çıktığı ve insanlar arasında irticalen yayıldığı için bir çeşit inanç ve fikir yumağıdır. Cemaati/tarikatı kuran adamı da Hz. Muhammet veya mezhep kurucuları kadar görmese de Allah katında bu ikisinden sonra 3. derecede üstün görürler. Yani hiyerarşi şu şekildedir:

• HZ. MUHAMMET
• MEZHEPLERİN KURUCULARI
• CEMAATİN/TARİKATİN KURUCUSU

Bunlar da tıpkı mezhepler gibi en hak tarikatın/cemaatin kendileri olduğunu, Allah'a en yakın kendileri olduğuna, ahirette diğer tarikattan/cemaatten olanlardan farklı daha iyi bir muamele göreceklerinden bahsederler. Diğer cemaat ve tarikatların İslam'a bir ihanet içinde olduğunu söylerler. İktidar mücadelesi uğruna çekişme bunlarda da vardır. Bunlar da farklı cemaat içinden evlilik önemlidir. Farklı cemaatten insanlarla evlenmek hoş karşılanmaz.

Cemaat/tarikat büyürse mezhep olur, mezhep büyürse DİN olur.