''Hapishaneler yasaların taşlarıyla, genel evler dinin tuğlalarıyla inşa edilir'' - William Blake in sözü sizce doğru mu?

Sermayelikten sermayedarlığa gönüllü bir yükseliş gerçekleştiren Asiye'yi nereye konumlarız diye düşündüm. Cennet ve Cehennem'i evlendiren Blake'yi, arafa çekerek belki.

Yasak elmanın cazibesi olsun olmasın... İnsanın mayasında suç eğilimi, hep vardı da. Vahşi kapitalizmle birlikte sosyo-ekonomik bir zemin kazanıp daha da karmaşık boy vermeye başladı. Feodal dönemin din-namus eksenli basit suçları, boyutlandı. İşleyenin ellerinde mahirleşti. Ee, sanatçı durur mu? Onun burnu en iyi koku alandır. Polisiye roman/film diye bir tür yaratmak icap etti.
Bir çürüme dalgası ki, sokaktaki adi suçludan, peşindeki özel dedektiflere, derken sendika liderlerine dek her alana sirayet eder. Bunu, bir örnek olarak 30-50 bandının -Great Depression ürünü- kara filmlerinde ve Dashiel Hammett romanlarında gözlemlemek mümkün. Aynasızlar da en az "suçlular" kadar pisliğin, batağın içindedir.
Adi suçlu ve menfur kanun adamı, 1942 yapımı "The Glass Key" ile arkayı üçler: Bürokrat/politikacı.

Tıpkı "başarı" gibi müphem bir kavram olduğunu düşündüğüm "suç"un sınıfsal tanımı (dolayısıyla güdüleri) bir yana... Blake ilk kısımda da -hükümetler marifetiyle- yine arafa çekilebilir:

Ulucanlar Cezaevi ve Sinop Kapalı Cezaevi...

Pek çok aydını, yazar-çizeri, emekçiyi tezgahından geçiren; dalga sesini verip denizi göstermeyen; süper Hayata Dönüş Operasyonları geçirmiş iki yüz karası... İkisi de bugün "müze" ve iktidarlar, geçmişteki utançları "restorasyon" ayağına gizlemeleri, o değilse şirinleştirmeleri (!) yetmezmiş gibi, bundan tecimsel bir fayda da sağlıyor.
Balık hafızalı toplumuz ve ders almıyoruz. Oysa Almanya öyle mi.

Öldürüp bağra bastıklarımızdan S. Ali, Aldırma Gönül'ü cehennem kuyusu o Sinop Cezaevi'nin rutubetinde kaleme almıştı.
Kim bilir. Blake yaşıyor olsaydı ve mezkur cezaevinin duvarlarına devletçe asılan S. Ali dizelerini görseydi, başlıktaki sözlerini "hapishaneler, iktidar fermanlarıyla tekrar ve tekrar elden geçirilir" şeklinde yeniden inşa ederdi.

Güzelmiş.
Yazınız üzerine hızlıca William Blake hakkında ufak bir araştırma yaptım. Okunması gereken düşünceleri var.

Din bir tabu olduğu için insanlara bu konuda doğruları anlatma şansınız yok. İnançları sabit olarak merkeze aldığınız anda etrafına oluşturduğunuz yapı doğal olarak din eksenli oluyor. Bir eleştiri veya tespit yaptığınızda da bunu anlamaları mümkün olmuyor.
Din baskısının en kuvvetli hissedildiği alanlardan biri de cinsel yaşam. Bu konu çok uzun süreceği için Blake'in sözünü takdir ettiğimi dile getirerek bitireyim.