Babam trafik kazası geçirdi ve sakat kaldı. Tazminat alması için ne yapmalıyız?

İş kazasına uğrayan ve uzuv kaybı ile sonuçlanan durumlarda
;Çalışanın bu süreçte ne yapması gerekiyor?
Çalışanın öncelikle yaşam hakkını muhafaza etmesi için tedavi amacı esastır. İş kazası olduğu için her türlü yasal hakkı baki kalmak şartıyla çalışanın kendisi, yakınları ve taraf olan kurumlar aracılığıyla iş kazasının takibi yapılır.

İş kazasına veya meslek hastalığına uğrayan kişinin sigortalı olması halinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalışana gerekli sağlık yardımları yapılır. (madde 63) Yine bu işçiye, geçici ve sürekli iş göremezlik ödenekleri de bağlanır. (Madde 18-19) Ancak SGK, zarara uğrayan işçinin veya desteğinden yoksun kalanların manevi zararlarını karşılayacak herhangi bir ödeme yapmaz.

İşçi veya destekten yoksun kalan yakınları, SGK tarafından karşılanmayan zararları için işverene başvurma hakkına sahiptir. SGK, işçiye ve hak sahiplerine yaptığı ödemeleri, işçiyi gözetme borcunu kusuruyla yerine getirmeyen işverene rücu edebilir.

Bir diğer yandan, 5510 Sayılı Kanun’dan doğan haklar beş yıl içinde zaman aşımına uğrar. Kanunun 97. maddesine göre iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle hak kazanılan gelir ve aylıkların, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmemesi halinde zaman aşımına uğrayacağı kurala bağlanmıştır. Buna karşılık işverenin gözetme borcuna aykırı davranışından doğan tazminat davası için 10 yıllık zaman aşımı belirlenmiştir.

Buna göre, yasal süre içinde SGK’ya başvurmamış işçi, tüm zararlarını işverenden talep edebilecektir. Yargıtay, işçi veya hak sahiplerinin haklarını almak için öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurmaları ve mahkemenin tazminata hükmetmeden önce bu başvurunun sonucunun beklenilmesi gerektiği görüşündedir. İşveren hangi durumlarda sorumlu olur?
İşverenin iş kazası nedeniyle tazmin sorumluluğunun doğması için her şeyden önce bir kazanın olması
Bu kazanın bir iş kazası niteliğinde olması
İşverenin kusurlu olması
İş kazası sonucunda bedensel veya ruhsal bir zararın ya da ölümün ortaya çıkması ve uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
İşverenin gözetme borcuna aykırı davranışı sonucunda meydana gelen iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işçi, uğradığı bedensel ya da ruhsal zararlarının tazminini talep edebilir (Maddi tazminat) Bunun yanında işçi, koşulları varsa ayrıca manevi tazminat da isteyebilir.

İşverenin gözetme borcuna aykırı davranması sonucunda, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan işçinin ölümü halinde desteğinden yoksun kalanlar da tazminat talebinde bulunabilirler. Buna “destekten yoksun kalma tazminatı” adı verilir. Kazalardan dolayı işverenin sorumluluğu üç halde sınırlandırılabilir:
Mücbir sebep: Bu husus, sorumlunun faaliyet ve işletmesi dışında oluşan kesin ve kaçınılmaz olarak olayın meydana gelmesini etkileyen o an için karşı konulması mümkün olmayan olaylardır. İşverenin olayın meydana gelmesinde veya sonuçlarının azaltılmasında bir kusurunun olmaması esastır.

Zarar görenin ağır kusuru: Neden sonuç ilişkisinin kesilmesine çalışanın kendi davranışı sebep olmuş ve illiyet bağını tam kesmiş ise ağır kusurdan söz edilebilir. Çalışan işin ifası sırasında kendisinden beklenen en temel basit ve olağan özeni göstermemiş ise onun bu davranışı işverenin sorumluluğunun kalkmasına teşkil eder. Çalışanın kusurlu davranışının illiyet bağını tam kesmediği halde ise ortak neden-sonuç ilişkisinden bahsedilerek birlikte kusur ve tazminat indirimi bir olasılık olarak gündeme gelebilir.

Üçüncü şahsın ağır kusuru: Üçüncü şahsın ağır kusuru neden-sonuç bağını kesebilecek yoğunlukta ise işverenin sorumluluğu kalkar. Zira bu durumda işverenin işletme tehlikelerine karşı önlem alma borcu geri plana itilmekte ve üçüncü şahsın ağır kusuru zararı doğuran sebep olmaktadır.

İş kazası geçirmiş işçiler, kaza tarihinden çok sonra, resmi kurumlara ya da hak arama arayışına gidiyor. İş kazası geçiren işçiler çoğunlukla aynı iş yerinde çalışmaya devam ediyor. İşten atılma korkusu nedeniyle hak aramaktan kaçınıyor.

İş kazası geçiren işçinin öncelikle hastaneye resmi iş kazası kaydının yapması gerekiyor. İşverenlerin ise iş kazası olduğunu bildirmesi gerekiyor. Çünkü yasa, iş kazası olması durumunda hem işçiye hem de işverene iş kazasını bildirme yükümlülüğü getiriyor.

İşçi işinden atılma korkusuyla, kötü niyetli işverenler ise “nasıl olsa olay örtbas edilir” düşüncesiyle bildirimde bulunmuyor. Bu nedenle bu tür bir iş kazasına uğrayanların geç başvuruda bulunmaları ve işverenlerin iş kazası bildiriminde bulunmamaları bir sorun teşkil ediyor.

Sonuç olarak:

1- SGK müfettişleri babanızın uğradığı iş kazası ile ilgili olarak denetim raporunu tanzim ederek kurum olarak kazaya uğrayana geçici ya da sürekli iş göremezlik maaşı bağlayacaklardır. Bu tutar iş kazası raporunda belirlenen oran ile tespit edilir.
2- Mağdur sıfatı ile temsil yetkisi vereceğiniz bir hukukçu vasıtası ile yukarıdaki paragraflarda açıkladığımız manevi haklarınızın yasal yollardan kazanım aşaması vardır. Mağdur olan taraf olduğunuz için görüşeceğiniz hukukçular sizden bir ücret talebinde değil aksine olaya sebebiyet veren işverenden bu haklarını alma yolunu tercih edeceği için hak aramanızı geciktirici olarak para konusunu düşünmemeniz gerektiğini belirtebilir. Bu vesile ile tekrar geçmiş olsun dileklerimi iletirim.

Merhaba,

Yargıtay 21. Hukuk Dairesine göre iş kazası sonucu yapılacak iş; öncelikle davacıya 20.04.2006 tarihli iş kazası iddiasını Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbar etmesi için önel vermek, olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde bu kez Sosyal Güvenlik Kurumunun ve hak alanını etkileyeceğinden işverenin hasım gösterildiği “iş kazasının ve maluliyet oranının tespiti” davası açması için davacıya önel vererek açılacak olan bu tespit davasının neticesini beklemek, olayın Kurumca iş kazası olduğunun kabul edilmesi halinde ise bu kez davacının anılan kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranının tespiti için kuruma müracaat etmesini sağlamak ve buradan çıkacak sonuca göre davalı şirketin gerek istihdam eden gerekse araç işleten olarak kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu da gözeterek tüm delileri bir arada değerlendirip neticesine göre karar vermekten ibarettir. (Yargıtay 21. Hukuk Dairesi - Karar: 2015/5902).

Özetlemek gerekirse; iş kazası, işveren tarafından mutlaka Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmelidir. İşveren veya işçinin bildirimi üzerine SGK müfettişler aracılığıyla inceleme yaparak meydana gelen olayın iş kazası olup olmadığını, olayın oluş şekli ve tarafların kusur durumunu düzenleyen bir inceleme raporu düzenler. İnceleme raporunda olayın iş kazası olarak nitelendirilmesi halinde hak sahibi iş mahkemesinde doğrudan maddi ve manevi tazminat davası açabilir.

İş kazası, Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirilmesine rağmen meydana gelen olay SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmemişse hem SGK hem de işverenin davalı olarak gösterileceği bir “iş kazasının tespiti davası” açılmalıdır