Bulgar vatandaşıyım Kanadaya temelli nasıl yerleşirim?

Her yıl 200.000’in üzerinde kişi Kanada oturum izni alarak Kanada’da kalıcı olarak ikamet etme hakkını elde etmektedir. Kanada oturum izni ile Kanada’ya göç ederek daimi olarak Kanada’da yaşayabilirsiniz. Oturum izni sahibi olan kişiler henüz Kanada vatandaşı olmamış yabancı ülke vatandaşlarıdır. Kanada’da geçici olarak bulunan öğrenciler ya da işçiler kalıcı oturum izni için başvuru yapamazlar.

Herhangi bir ülkeden Kanada’ya giderek yerleşen mülteciler, Hükümet Destekli Mülteci Programı veya Mültecilerin Özel Sponsorluğu Programı aracılığıyla oturum izni alarak Kanada’da sürekli ikamet eden kişiler haline gelebilirler. Ancak bir mülteci olduğu iddiasıyla başvuran herkes Kanada oturum izni alamaz. Kanada Göçmenlik ve Mülteci Kurulu tarafından gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir ve eğer sağlanmışsa kişi bir mülteci olarak kabul edilir. Mülteciler ancak bu şartlar sağlandıktan sonra kalıcı oturum izni için başvuru yapabilirler.

Kanada oturum izni başvurusu karmaşık ve zaman alan bir yapıya sahiptir. Değişen dış politika ve yeni düzenlemeler nedeniyle süreç devamlı bir değişim halindedir. Güncel olarak Kanada oturum izni sahibi olmak isteyen kişiler 5 farklı kategoride başvuru yapabilmektedir.

1-Nitelikli İşçi Kategorisi

Kişiler nitelikli bir işçi kategorisinde Kanada’da kalıcı olarak ikamet etmek için oturum izni başvurusunda bulunabilirler. Başvuru sahipleri eğitim düzeyi, dil yeteneği, iş deneyimi, yaş, Kanada’dan aldıkları iş teklifi ve Kanada’ya adapte olup olmayacakları temelinde değerlendirilmektedir. Her bir faktör ayrı ayrı değerlendirilmekte ve toplam puan başvuranın oturum izni için uygun bir aday olup olmadığını belirlemektedir. Puanlama sistemi 0 ile 100 arasındadır ve başvurunun kabul edilmesi için alınması gereken minimum puan 67’dir.

Adayların uygunluğunu belirleyen kriterler bunlarla sınırlı değildir. Başvuran kişinin varsa suç geçmişi, Kanada işgücü piyasasının durumu ve diğer etki eden faktörler de göz önünde bulundurulmaktadır.

Örneğin ileri seviyede İngilizce, temel seviyede Fransızca bilen, 2 yıllık iş tecrübesine sahip, yüksek lisans mezunu, daha önce Kanada’da çalışmamış fakat eşi Kanada’da çalışmış veya eğitim görmüş 25 yaşındaki bir kadın genel olarak 80 puandan fazla bir puan toplayabilmektedir. Söz konusu 6 faktöre dayalı olarak alınan bu puanla Kanada oturum izni için başvuruda bulunulabilmektedir. Ancak herkes için puanlama sistemi farklılık gösterebilir.

2- İşadamı Kategorisi

Kanada oturum izni başvurusunda bulunabilecek işadamları için 3 farklı kişi sınıfı vardır: Yatırımcılar, girişimciler ve serbest meslek sahibi kişiler.

Yatırımcıların ticari tecrübelerini kanıtlamaları, yasal olarak en az 800.000 Kanada doları varlıkları olmalı ve Kanada ekonomisine 400.000 Kanada doları değerinde yatırım yapmaları gerekmektedir.

Girişimcilerin işletme sahibi olma ve yönetme konusundaki tecrübelerini kanıtlamaları veya bir teşebbüste pay veya yüzdeye sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca en az 300.000 Kanada doları varlıkları olmalı, bir işletmeyi yönetmek ve işletmek istemeleri ve oturum izni sahibi olduktan sonra 3 yıl içinde en az bir tam zamanlı iş imkânı yaratmak için çalışmaları gerekmektedir.

Serbest meslek sahibi kişiler ise en azından kendileri için bir istihdam yaratacak ve Kanada'daki kültürel veya sportif faaliyetlere önemli katkı sağlayacak bir iş kurma deneyimi, niyeti ve becerisine sahip olmalıdır. Bir çiftliğin satın alınıp yönetilmesi de Kanada oturum izni başvurusu için geçerli olmaktadır.

3-Şehir Adayı Kategorisi

Eğer aklınızda göç etmek ve yerleşmek istediğiniz bir Kanada şehri varsa, bu kategori sayesinde şehirler tarafından oturum izni almak isteyen kişiler aday olarak gösterilebilmektedir. Bu kategori ile Kanada oturum izni almak isteyen kişiler, yerleşmek istedikleri şehrin göçmenlik bürosu temsilcisi ile iletişime geçebilir ve o şehir için adaylık başvurusunda bulunabilirler. Adaylık başvurusu kabul edilen kişiler daha sonrasında Kanada vatandaşlığı için de başvurmak zorundadırlar.

4-Aile Kategorisi

Eğer Kanada’da oturum izni sahibi herhangi bir yakın akrabanız varsa, onların yardımıyla siz de Kanada oturum izni alabilirsiniz. Kanada’ya göç eden kişilerin yaklaşık %30’u aile üyelerinin sponsorluğu ile Kanada’ya gitmektedir. Kanada’da oturum izni ile yaşayan kişilerin aile üyelerinin oturum izni alabilmesi için 3 ila 10 yıl boyunca onlara sponsor ve yardımcı olmaları, Kanada devleti tarafından zorunlu tutulmaktadır.

5-Québec-Seçilmiş Göçmenlik Kategorisi

Québec Eyaleti, göçmenlik şartlarına en uygun göçmenleri seçmek ve oturum izni vermek için Kanada Federal Hükümeti ile özel bir sözleşmeye sahiptir. Québec'e yerleşmek isteyen herhangi bir kişi için aşağıdaki kategorileri içeren ayrı bir değerlendirme süreci vardır:

Daimi işçiler
İş adamları
Öğrenciler
Geçici işçiler
Aileler
Sponsorlu mülteciler
Kanada Oturum İzni Kartı

Kanada oturum izni sahipleri, Kanada dışına seyahat ettiklerinde oturum izni sahibi olduklarını Kanada oturum izni kartı ile kanıtlayabilmektedirler. Kanada dışına seyahat eden oturum izni sahipleri uçak, tren, tekne veya otobüs gibi bir ulaşım aracıyla Kanada’ya geri dönmek istediğinde mutlaka oturum izni kartını ibraz etmek zorundadır. Kanada oturum izni sahibi olarak herhangi bir sebepten dolayı Kanada dışına oturum izni kartınız olmadan çıktıysanız, geri dönebilmeniz için oturum izni seyahat belgesi almanız gerekir. Kanada oturum izni kartınızın süresi dolsa bile hala oturum izni sahibi olmaya devam edersiniz.

Kanada Oturum İzni Sahipleri Neler Yapabilir?

Sağlık sigortası da dahil olmak üzere Kanada vatandaşlarının aldığı sosyal yardımların bir çoğundan yararlanabilirler.
Kanada’da herhangi bir yerde yaşayabilir, çalışabilir veya eğitim görebilirler.
Gerekli şartları sağladıklarında Kanada vatandaşlığına başvurabilirler.
Kanada kanunları tarafından korunurlar.
Vergi öderler ve federal, eyalet veya belediye düzeyindeki tüm Kanada kanunlarına saygılı davranmak zorundadırlar.
Kanada Oturum İzni Sahipleri Neler Yapamaz?

Herhangi siyasi bir seçimde oy kullanamazlar.
Üst düzey güvenlik izni gerektiren bazı işlerde çalışamazlar.
** Kanada oturum izni sahibi olarak, Kanada dışında yaşamanız da mümkündür. Ancak 5 yıllık bir periyodda en az 2 yıl boyunca Kanada’da yaşamanız zorunludur. Eğer izin verilen süreden daha uzun Kanada dışında yaşarsanız, oturum izninizi kaybedebilirsiniz.

Aşağıdaki durumlarda Kanada oturum izninizi kaybedebilirsiniz:

Bir soruşturma sonucu kalıcı ikamet şartlarını artık taşımadığınız konusunda karar verilirse
Gönüllü olarak oturum izninizden feragat ederseniz
Kanada vatandaşı olursanız
Durumunuza ilişkin resmi bir karar verilinceye kadar Kanada oturum izni sahibi olmaya devam eder ve tüm haklardan yararlanabilirsiniz.

Kanada Oturum İzni Nasıl Alınır?

Kanada oturum izni başvurusu işlemlerine başlamadan önce temel olarak aşağıdaki işlemleri yapmanız ve belirtilen evrakları temin etmeniz gerekir:

Sağlık durumunuzu belgeleyen bir rapor ve sabıka kaydı almalısınız
Oturum izni başvuru formlarını doldurmalısınız
Başvuru ücretini ödemelisiniz
Göçmenlik temsilcileriyle görüşmelere katılmalısınız
Ek olarak başvurunuzun niteliğine ve kategorisine bağlı olarak başka bazı belgeler sunmanız gerekebilir.
Bunlar:

Diplomalar ve sertifikalar, kişisel kimlik belgeleri ve/veya sponsor mektupları ve ilgili bilgileri içeren başvuruyu destekleyen belgelerin orijinalleri, fotokopileri ve onaylı çevirileri
Kanada’daki ilk zamanlarınızda geçiminizi sağlayabileceğinize dair maddi kanıtlar
Beceri değerlendirme testi
Varsa mülteci statünüzün kanıtı
Dil testi sonuçları
Ek ücretler
Diğer belgeler veya testler

Kanada’da Express Entry, yani ekspres giriş dediğimiz bir sistem var. Eğer başarılı olduğun bir konu varsa başvuru yapıp belirli bir puan elde edebilirsin. Eğer sıralamaya girersen vatandaşlık kazanabilirsin.
Yoksa Kanada’ya yerleşmek çok zor. Daimi ikamet için bile son beş yıl içerisinde iki yılının orada geçmiş olması gerekir. Bildiğim kadarıyla en azından. Ama bu bile vatandaşlık için yetersiz. Anlaşılır düzeyde Fransızca veya İngilizce bilmen de şart. Ekstra olarak çok şey var ama araştırarak öğrenebilirsin.