Türkiye ne zaman çöktü sizce ekonomik olarak?

Türkiye’nin ekonomik olarak “çöküşü” diye tek bir tarih vermek zor; çünkü ekonomiler bir anda yıkılmaz, genellikle uzun süren kırılmalar ve krizlerle zayıflar. Türkiye için de belirli dönemler var ki, toplumun geniş kesimleri tarafından “ekonomik çöküş” hissinin en yoğun yaşandığı zamanlar olarak görülür. Örneğin 1994 krizi ve özellikle 2001 finansal krizi, bankacılık sisteminin sarsıldığı, Türk lirasının büyük değer kaybettiği ve işsizliğin hızla arttığı dönemlerdi. 2001 krizi birçok ekonomist tarafından Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden biri olarak kabul edilir. Ancak bu krizden sonra yapısal reformlar ve küresel likidite koşulları sayesinde 2002–2007 arasında güçlü bir toparlanma yaşandı. Daha yakın dönemde ise 2018’de başlayan kur krizi önemli bir kırılma noktası oldu. Türk lirasının hızlı değer kaybı, yüksek enflasyon ve alım gücündeki düşüş, geniş halk kesimlerinde ciddi bir refah kaybına yol açtı. 2021 sonrası dönemde uygulanan düşük faiz politikası ve bunun sonucunda hızlanan enflasyon, ekonomik istikrar algısını daha da zayıflattı. Özellikle 2022 ve 2023’te enflasyonun çok yüksek seviyelere çıkması, birçok kişi için “ekonomik çöküş” hissini pekiştirdi. Ancak teknik olarak bakıldığında Türkiye ekonomisi tamamen “çökmüş” bir ekonomi değildir; üretim devam etmekte, ihracat sürmekte ve büyüme oranları zaman zaman pozitif seyretmektedir. Sorun daha çok yüksek enflasyon, gelir dağılımı bozulması, döviz kuru oynaklığı ve güven kaybı gibi kronikleşen yapısal problemlerden kaynaklanmaktadır. Kısacası, Türkiye’nin ekonomik olarak çöktüğü tek bir tarih yoktur. 2001 krizi sistemsel bir çöküşe en yakın dönemken, 2018 sonrası ise uzun süreli bir istikrar ve güven kaybı dönemi olarak öne çıkmaktadır. Ekonomik “çöküş” değerlendirmesi biraz da hangi göstergelere ve hangi toplumsal kesimin deneyimine bakıldığına göre değişir.

Depremde yıkılan 11 şehri sıfırdan inşa etmek kolay mı? Son yıllarda tsk üzerine olan yatırımlar, silah savunma sanayiinde gelinen nokta sence çok çökmüş bir ülke gibi mi duruyor? Suriye, filistin, ırak, hedef sence neresi sırada neresi var israil için? Güçlenmemiz lazım, yatırım lazım o alanlara. Türkiyenin ekonomik bir savaş içinde olduğu doğru ama inşallah çok daha güzel günler göreceğiz. Bizim bir Türkiyemiz yok. Sığınacak kaçacağımız bir Türkiyemiz yok..