Dolar neye göre artıp azalıyor?

türkiyenin gelişmesini istemiyorlar diyen cahiller oldugu için yükseliyor. hangi ülke bir diğerinin kendisinden çok gelişmesini ister bütün ülkeler birbirlerine rakip zaten. bunu yönetmeyi beceremeyip dış güçler bizi istemiyor demek saçmalıktır. işte bu vasat görüşler ve beceriksizlikler yüzünden yükseliyor

dolar yerine doviz diyelim bir ulkenin dovize olan borcu ya da talebi yuksek olursa dıviz dalgalanir cunku talep kanununda herhangi bir degisim degerine olan talep o enstrumani degerlendirir.. Turkiyeninde doviz cinsinden borcu oldugu icin dalgalidir ama tek neden bu degil 97 yildir kronik bir sorunu vardir o da odemeler bilancosundaki cari acik.. bu dis ticaretinde ihract ettigin mallarin ithal ettigin mallara karsi verdigin degisim degeri oranidir bu mallarin icinde hammadden.. ara malindan nihai mala kadar ki deger bicme islemidir.. Turkiyenin guclu sanayisi ve yuksek teknolojiyle katma deger ve patent uretecek bir ekonomi hicbir zaman olmadigi icin dis ticarette ricardo hipotezi olan karsilastirmali ustunlukte yeniliyor... soyle anlatayim 1 saatte uretilen 1000 dolarlik cep telefonunun karsiligini dis ticarette bulmak icin 3 ayda urettigin 5 ton domatesle karsiliyorsun.. simdi arge inavasyon bugunun endustri 4.0 mantigindan uzak oldugun icin yurtdisindaki yuksek teknolojiye sahip olmadigin icin devamli cari acigin oluyor tabi cari acigin en buyuk nedeni bu reel sektor urunleri degil.. enerji ithalatin da var.. zaten en cok kalemde ona gidiyor hampetrol ve hidrocarbon metan dogalgaza zaten Turkiyenin en cok ithalat kalemi dogalgaz aldigi rusyadir..20 milyar dolar ithalat ediyor 240 milyar dolarlik ithalatinda.. sonra almanyadidr ama ondan otomotiv.. makine.. cnc ve dayanikli tuketim mallari camasir makinei bosch falan iste... dis ticaret dengen saglanmazsa doviz girisin ve doiz cikisin oldugu icin odemeler bilanconda acik oluyor o kamu borclanmasina ek olarka bir de bu dis ticaretten gol yiyorsun yani.. bir de pandemi gibi boyle bir biyolojik bir salgina da yakalaninca doviz kalemi icin onemli olan turizmden de gol yiyorsun... turizm cunku en sicak doviz girisidir.. bir de sermaye vardir dunya da gelismis ulkelerin fed gibi avrupa merkez bankasi ecb gibi kuruluslarin faiz oranlari onemlidir.. cunku faizleri dusurulerse ve genislemeci para politikalarina girerlerse o zaman o global sermaye gelismekte olan ulkelere gelir yani abd den cikar çine gider Turkiyeye gider.. guney koreye.. vs... bu gelen global dolayli sermaye iste o doviz girisi saglar bu da onemli kalemdir... bir de devtlerin donemsonlarinda yani bu aylarda kamu butcelerini yasamalarina yani Turkiyedeki resmi ismiyle TBMM ye kamu maliyelerini aciklayan bilanco olan butcelerini aciklarlar.. kamunun aktif ve pasif olarak donen duran varliklarindan bu varliklari nasil elde ettigini gosteren borclanmalarida vardir.. bu butce de bu sen %5.6 civari genel butceye acik vardir..240 milyar tl dir bu acik da kamu maliyesinin faiz giderleri vardir iste o butce de olan doviz cinsinden borclanma kalemidir ve cok onemidir..120 tl civari cikarlilmis bu sene... simdi bunlari ustuste koydugun zaman.. dis ticaret acigi.. butce acigi.. turizm gelirlerinin daralmasi.. kamu ozel ve hanehalkinin doviz cinsinden borclanmasi ve faizlerinde bugunlerde gelismis ulkelerin faiz arttirimda soz konusu oldugu icin gelismis ulkelere global sermayenin donusu.. m1 ve m2 global piyasadaki para arzi ve emisyonudur bu onemlidir.. ve kamu borc stogunun.. doviz borcunu gsmh orani %60 altina cekilmesi gerekir ab ye entegre bir ekonomi oldugu icin maastricht kriterlerinin ustunde Şu an %65 civaridir.. ve cari acik olan dis ticarette 14 milyar dolar civari.. kamu borc stogu ve net borclanma dengeleri de acik.. yani bu dovize olan talep ve dovize olan global piyasadaki emisyon ve dolasiminda azalmasi neticesinde... reel sektor ve ihracat da katma deger uretemeyen patentli mal uretemeyen bir ulke oldugu icin kronik makro ekonomik sorunudur... dalgali kur Turkiye de...

dolar ülke rezervine göre düsüp kalkar mesala ülkede dolar fazlaysa belli bir miktarin üzerindeyse dolar düser ama dolar azsa o miktardan dolar yükselir piyasada nekadar cok dolar olursa dolar dususe gecer