Divan Edebiyatı Tevriyeleri Üzerinedir?

Tevriye, divan edebiyatında, birden fazla anlamı bulunan bir sözcüğün, görünen anlamını değil, üzerinde ikinci kez düşünülünce akla gelen uzak anlamını kastetmek için kullanılan bir söz sanatıdır.

Divan şâiri Nef'î'nin ise şu dörtlüğü çok meşhurdur:

Tahir Efendi bana kelp demiş,
İltifatı bu sözde zâhirdir.
Mâlikî mezhebindenim zirâ,
İtikâdımca kelp tâhirdir.

Kelp bildiğiniz üzere "köpek" demektir. Tâhir ise "temiz" anlamına gelir.

Şâirin bu dizelerde söyledikleri "Tahir Efendi bana köpek demekle iltifat buyurmaktadır, zira benim mensup olduğum Mâlikî mezhebine göre köpek, temizdir" şeklinde açıklanır. Fakat dikkat ederseniz son dizede Tahir beye çaktırmadan "köpek" demektedir.

Gerçekten bu tevriye sanatının ciddi bir zekâ ürünü olduğunu düşünüyorum. Siz neler düşünüyorsunuz?
Divan Edebiyatı Tevriyeleri Üzerinedir?
Cevapla