Dostoyevski mi? Tolstoy mu?

tolstoy, sistemle beraber büyüyen, o zamanki milli, manevi ve toplumsal değerlere sonsuz saygı gösteren ve bu nedenle yaşadığı toplumda devlet ve sermaye sınıfı tarafından her zaman sevilen, sayılan ve desteklenen ve hiçbir şekilde kendisine çizilen sınırların dışına çıkmayan ve bu maddi ve manevi değerleri savunduğunu her eserinde bizlere göstermekten bıkmayan ve edebi maharetlerini bu yönde sergileyen bir yazardır. bence tolstoy, direkt olarak sadece yaşadığı zamana ve topluma hitap eder. zaten genel olarak eserlerinde üst sınıfı incelemiş ve kullanmış, böylece onların gönlünü daha bir hoş etmesini bilmiştir. zaten zenginlik ve şatafat içinde başladığı hayatını yine aynı şekilde sonlandırmış, fikir ve hayat kavgasını bence şöhretine nazaran asgari düzeyde çekmiştir.

dostoyevski ise sisteme, insanlara, kurallara, insanlığa isyan eder. aşağılık ikiyüzlülüğümüzü, kurduğumuz sisteme ne kadar yabancılaştığımızı, ahlaksızlığımızı, sistemdeki mantıksızlığı, gelip geçici sistemlere ve değerlere ne kadar sıkı sıkıya bağlanabildiğimizden dem vurur. dostoyevski'nin sınırı yoktur. maddi, manevi, milli, dini inanç ve sistemlerin hepsine sınırsızca saldırır. bunların gelip geçici sistemler olduğunu ve bu sistemlerin kölesi olarak kendi insanlığımıza yabancılaştığımızı eserlerinde bıkmadan, usanmadan işler. sistem tarafından kötülenen ve çok zor durumlarda bırakılan bir üstattır. hayatı sefalet, sürgünlük, hapishane ve hastalıklarla geçmiştir. bir de bunun üstüne sorgulama sevdası, eleştirel bakış açısı, yoğun fikir ve hayat kavgası eklenince ve bunu üstün zekasıyla harmanlayınca ortaya dünyanın en iyi yazarlarından birisi çıkmıştır. sürekli eleştirdiği insanlığın kısır döngüsü, sistemlerin yetersizliği ve maddi ve manevi değerlerin kölesi olma durumları şüphesiz ki her çağda her toplumda görülen şeyler olduğundan dostoyevski, tolstoy'un aksine bulunduğu zamana ve topluma değil; insanlık var oldukça tüm insanlığa hitap edecek bir yazar statüsüne kavuşmuştur. eserlerinde de genel olarak halktan sıradan insanları işleyerek, bu sisteme ve insanlığa karşı isyanını daha güzel ve doğru şekilde ifade edebilmiştir.

Her zaman dostoyoveski okurum. 2-3 kitabı var vazgeçilmez.. ah dosto.. neden öldün ki...