Kant a göre eylem evrensel bi ilke olmak durumunda. Oysa vicdan subjektiftir ve amaç tasir. Kant in derdi neydi?

Kant’ın ahlakının radikal tarafı, “benim için iyi olan” ile “herkes için ilke olabilecek olan” arasındaki ayrımı kurmasıdır; fakat Marksist açıdan sorun da tam burada başlar: Kant, ahlaki özneyi tarihten, sınıftan, üretim ilişkilerinden ve maddi yaşam koşullarından soyutlayarak, sanki bütün insanlar aynı toplumsal zeminde karar veren özgür ve eşit akıl varlıklarıymış gibi düşünür. Marx’ın itirazı, “evrensel ilke” fikrinin kendisine değil, bu evrenselliğin maddi koşullardan bağımsızmış gibi kurulmasına yönelir. Çünkü işçinin, patronun ve mülksüzün “evrensel ahlak” karşısında aynı biçimde konumlandığını varsaymak, gerçek eşitsizliği ahlaki bir soyutlamayla görünmez kılabilir. Marx’ın materyalizmi burada Kant’tan ayrılır: insanın ne yapması gerektiğini yalnızca soyut bir aklın buyruğundan değil, insanın hangi toplumsal ilişkiler içinde yaşadığından, ne ürettiğinden ve bu ilişkileri dönüştürme pratiğinden hareketle sorgular. Dolayısıyla Kant “evrensel bir ahlak yasası nasıl mümkün?” diye sorarken, Marx daha maddi ve rahatsız edici bir soru sorar: “Bu ahlakın evrensel dediği insan kimdir ve hangi toplumsal koşullar içinde yaşamaktadır?” Galileo meselesi de tam buradan okunabilir: hakikatin önündeki engel yalnızca insanların vicdanlarının yanılması değil, hakikatin hangi kurumların ve hangi toplumsal güçlerin çıkarlarıyla çatıştığıdır. Marx’ın meselesi vicdanı ortadan kaldırmak değil, vicdanın kendisini de tarihin ve toplumun içine geri yerleştirmektir

bence burada kantı biraz fazla politik bir yere çekmişsin :) kantın evrensellik fikri komünizmden çok aklın kendisine verdiği bir disiplinle ilgili yani ben bunu kendim için doğru buluyorum demek yetmiyor kendi eylemimin dayandığı ilkenin herkes için geçerli olmasını isteyebiliyor muyum diye soruyor

vicdanla da tam olarak aynı şey değil zaten vicdan kişisel ve değişken olabilir kantın ahlakında esas olan vicdanın ne dediğinden ziyade aklın ortaya koyduğu ödev ilkesi

liberal ahlakla da taban tabana zıt demek biraz fazla iddialı çünkü kant bireyin özerkliğini ve insanı kendi başına amaç olarak görmesini merkeze koyuyor bunlar modern liberal düşünceyle de bayağı örtüşen taraflar

galileo meselesi ise kantın sistemiyle alakalı değil :) galileo 1633te kilisenin kozmoloji konusundaki otoritesiyle çatıştı kantın ödev ahlakı ise bundan yaklaşık bir buçuk asır sonra ortaya çıktı o yüzden galileoyu kantın evrensel ahlak ilkelerine karşı bir örnek gibi vermek pek oturmuyor

Değil. Yani herkes için iyi sayılan bir ilkesel davranışın hüküm olarak seçilmesinin "komünistçe" olması için dışarıdan bir etkiyle gerçekleşmesi gerekiyor. Oysa burada birey kendisi "özgür iradesiyle" bu kararı alıyor ( almalı ). O yüzden de olabildiğince liberal bir bakış. 🤷‍♂️
Galileo'nun suçlarını boş ver ama esas Newton'a ne demeli? 🫣

bu tür şeyler paylaşacaksan takip etmek isterim yetişmek için başka hangi alanda araştırma okuma yapıyorsun?

Kant'ın asıl derdi bence ahlakı kişisel duyguların, arzuların ve çıkarların değişkenliğinden kurtarıp daha sağlam zemine oturtmaktı. Öznel vicdan ve kişisel amaçlar kişiden kişiye değiştiği için ahlakı bunlara dayandırmanın kaosa yol açacağını savunuyordu. Bu yüzden eylemin değerini ulaştığı sonuçta değil ödev duygusuyla ve her akıllı varlık için geçerli olabilecek şeylerde aradı.

Komünistçeden ziyade, bana sorarsan Kant'ın bu felsefesi Kur'an'daki kâmil insan profiline birebir uyuyor. Bahsettiğin o pragmatistlerin 'realist' bakış açısı sadece bu dünyaya özgü, dar bir çerçeve. Oysa Kant, çıkar gözetmeden sadece salt iyiliğe odaklanarak aslında farkında olmadan ahiretteki en büyük mükafata kapı aralıyor. Yani ebediyet açısından bakarsan, bence Kant o pragmatistlerden çok daha realist :)

Eylem evrenseldir aslında. Herkes aynı şeyi düşünür ancak kişinin yaşamı bu seçimi değiştirilebilir kılar.

Ahlak subjektif olsa da belirli konularda evrensel bir gerçek var hiç kimse hırsızlığa iyi bir şey demez veya bir cinayete her ne kadar bazı insanlar bu gibi kötü şeyleri meşrulaştırsada hatta kutsasa da aslında içten içe kötü olduğunu bilirler sadece buna kılıf uydurmaya çalışırlar

Merhaba. Kıta Felsefesinin bazen gerçeklikten kopuk ve fazla edebiyat parçalayan hâli cidden biraz irrite ediyor ama önemli bir alan diye düşünüyorum.

Sartre'ın da şöyle bir sözü var. "İnsan herkesi ilgilendiren konuda sorumludur"

Bilim muhafazakardır galileonun sucuda onunda iyi bir muhafazakar olmasıydı. etik kavramıda her zaman değişime ugrar

tam olarak ne anlatmak istiyon abla bie cumlede yazarmisin

Bu buraya fazla değil mi🙃