Almanzor mu Mete Han mı daha büyük lider olarak kabul edilmeli?

Almanzor ve Mete Han, tarihin bambaşka coğrafyalarında ve dönemlerinde parlamış, liderlik tanımlarını kendi dehalarıyla yeniden yazmış iki dev figürdür; ancak yarattıkları etkinin kalıcılığı ve büyüklüğü açısından Mete Han tarih sahnesinde çok daha kurucu ve vizyoner bir lider olarak kabul edilmelidir.

Endülüs’ün efsanevi komutanı Almanzor, askeri bir dehadır. Halifeliğin gölgesinde gücü ele geçirip Hristiyan krallıklara karşı kazandığı 50'den fazla zaferle Kurtuba’yı zirveye taşımış, taktiksel anlamda kusursuz bir fatih olduğunu kanıtlamıştır. Fakat Almanzor'un başarısı, onun karizmatik şahsına ve o dönemin askeri konjonktürüne bağlıydı; nitekim ölümüyle birlikte kurduğu bu geçici düzen hızla çözülmüş ve Endülüs bir iç savaşa sürüklenmiştir. Yani Almanzor, var olan bir mekanizmanın zirve noktası ve muazzam bir uygulayıcısıdır.

Mete Han ise sadece bir fatih değil, sıfırdan bir medeniyet ve kalıcı bir sistem inşa eden kurucu akıldır. Dağınık boyları tek bir bayrak altında toplayarak ilk kez bir ulus bilinci yaratmış, keşfettiği "onlu askeri teşkilatlanma" sistemiyle bugün bile dünya ordularının temelini oluşturan evrensel bir miras bırakmıştır.