Dünya kültüründe modern toplumda bireyler özgürleşiyor mu, yoksa yeni bir tür kölelik mi yaşıyor?

, günümüz dünyasının en derin ve en rahatsız edici sorularından biri aslında. Yüzeyde bakınca modern toplumda bireyler özgürleşiyor gibi görünüyor: düşünce özgürlüğü, ifade özgürlüğü, teknolojik imkanlar, sınırsız bilgi erişimi… Herkes istediğini söyleyebiliyor, istediği gibi giyinebiliyor, dünyanın öbür ucundaki insanla bir tuşla konuşabiliyor. Kağıt üzerinde bu, özgürlüğün ta kendisi gibi duruyor. Ama biraz daha derine indiğinde, başka bir tablo çıkıyor karşımıza daha görünmez ama çok daha güçlü bir kölelik hali. Artık kimse zincirlerle bağlanmıyor ama ekranlara, beğenilere, statülere ve tüketime bağlanıyoruz. Modern çağın köleliği fiziksel değil, zihinsel. Bize “özgürsün” deniyor ama sistem o özgürlüğü yönlendiriyor. Ne giyeceğimizi, neyi seveceğimizi, kime hayran olacağımızı bile farkında olmadan bize öğretiyor. Sosyal medya özgürlük alanı gibi görünse de aslında bir sahne herkes kendini göstermek, onay almak için yarışıyor. Bu da bireyi özgürleştirmek yerine sürekli bir “beğenilme köleliği” içine itiyor. Bir başka açıdan, modern toplumun bireyi artık yalnız da. Eskiden toplulukların içinde bir kimliği vardı insanın: mahalle, aile, arkadaş çevresi… Şimdi “özgür birey” olma adına herkes kendi kabuğuna çekiliyor. Ama o özgürlük, bazen yalnızlıkla karışıyor. Kimseye bağlı olmamak güzel ama kimseyle derin bağ kuramamak da ruhu yoran bir durum. Ekonomik sistem de bu modern köleliğin bir parçası. Çoğu insan “özgürüm” derken, aslında borçlara, kredilere, kariyer baskısına, sürekli üretme ve tüketme döngüsüne sıkışmış durumda. Sabah işe git, akşam dön, hafta sonu biraz dinlen, sonra tekrar aynı döngü. Zincir yok ama düzen seni hep aynı rotada tutuyor.

Elbette bu tablo tamamen karanlık değil. Modern çağda gerçekten özgür düşünebilen, kendini tanıyabilen, sistemin dayattıklarını sorgulayan bireyler de var. Fakat onlar azınlıkta. Çoğunluk hâlâ “özgür olduğunu sanan ama sistemin istediği gibi yaşayan” bireylerden oluşuyor. birey bir yandan özgürleşiyor, ama aynı anda yeni bir tür köleliğin içine de çekiliyor. Bu kölelik artık fiziksel değil, zihinsel ve duygusal. Asıl mesele şu: özgürlüğü gerçekten yaşamak için önce onu kimden ve neden istediğimizi bilmek gerekiyor. Gerçek özgürlük, sistemin izin verdiği değil, insanın kendi içinde tanımladığı özgürlüktür. Ve o hâlâ, ne yazık ki çoğu insan için bir hayal.

Modernleşme adı altında hayatımıza o kadar sahteligi dahil ettik ki.. Teknolojinin kölesi olduk evet. Ekranda gördügmuz her şeye sahip olma savaşı, kadın bedeni üzerinden aynı estetik görüntüye sahip olma çabası, sahte ilişkiler ve anlık mutluluklarla...

Keşke modern olmayıverseydik de hayatımız bu kadar birilerinin kontrolünde olmasaydı

Zaman o kadar değerli ki kıstas haline geldi, buna mecbur bırakan gündelik yaşam, kişisel değerlerin dışında günümüz dünyası için özgürlük tanımını yok ediyor. Sistemin mecbur kıldığı o kadar çok şey var ki düzen adı altında dayatılan toplumsal normları seçim hakkı olmadan yaptırıyor.

Özgürlük bana göre teknoloji ile olmaz. Evet, o da bir etkendir. Ama özellikle sabahtan akşama elinde telefon olan bireyler bence özgür değildir. Kendini kısıtlayan bireylerdir bunlar.