Moğollar Orta Asya'da küçücük azınlık olmasına rağmen nasıl bütün dünyayı ele geçirdi?

Moğolların başarısı sayılarından değil, disiplinlerinden ve zekâlarından geliyordu. Cengiz Han, dağınık kabileleri tek bir düzen altında topladı, sadakat ve korkuyu aynı anda kullanarak imparatorluk kurdu. Ordusu azdı ama her asker bir sistemin parçasıydı; emir kesindi, ihanetin cezası ise ölüm. Ayrıca inanılmaz bir haberleşme ağı kurmuşlardı, ordular birbirinden yüzlerce kilometre uzakta bile aynı anda hareket edebiliyordu. Stratejileri sertti ama akıllıcaydı, düşmanlarını sadece savaşla değil, psikolojik üstünlükle de yendiler. En önemlisi, kültür ve inancı değil, itaati esas aldılar. Bu yüzden kimse onların yönetimine kolayca baş kaldıramadı. Aslında Moğollar dünyayı sayı gücüyle değil, mutlak düzenle fethettiler.

Temuçin'in Cengiz ünvanını aldığı büyük kurultayda kendisine itaat eden boylardan önemli bir kısmının Türk boyları olduğu biliniyor. 1200'lü yıllarda Türk askeri gücünden faydalanmadan bu fetihleri yapabilmek bence mümkün değildi. Moğol devlet teşkilatının kurulmasında özellikle Uygur kökenli memurlardan çokça faydalanıldığı çeşitli kaynaklarda görülmekte. Öte yandan Moğol İmparatorluğu'nun Avrupa ve Çin seferlerinde bir çok Türk komutanı görev almıştır. Subutay bunlardan en bilineni. Yine ordu yapılanmasının da Metehan'dan bu yana Türk devletlerinde görülen düzen olduğunu kaynaklarda okuyoruz. Dolayısı ile Cengiz Han'ın imparatorluğu yönetici kadrosu Moğol ama ordusu ve halkının önemli bir kısmı Türk olan bir devlet idi. Cengiz Han'ın en önemli özelliğinin din veya millet fark etmeksizin yetenekli ve kendisine bağlı herkesten faydalanmasını bilmesi olduğu yine tüm kaynaklarda açıkça belirtilir.